കൊൽക്കത്ത, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ബംഗാവിൽ ദുർഗാപൂജയോടനുബന്ധിച്ച് സിപിഎമ്മിന് പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സംരക്ഷണം നൽകിയ ഉത്തരവ് കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി സ്റ്റേ ചെയ്തു. 2026 ഒക്ടോബർ 16ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് രവീന്ദ്ര വിഠൽറാവു ഘുഗെ, ജസ്റ്റിസ് മുഹമ്മദ് ഷബ്ബാർ റഷീദി എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ഇടക്കാല ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. പശ്ചിമ ബംഗാൾ സർക്കാർ നൽകിയ അപ്പീലിലാണ് നടപടി. സിപിഎമ്മായിരുന്നു എതിർകക്ഷി. സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ബിൽവദൽ ഭട്ടാചാര്യയും സിപിഎമ്മിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ഷമീം അഹമ്മദും ഹാജരായി. പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളിൽനിന്ന് അനുമതി വാങ്ങിയതായി തെളിയിക്കാനായില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് തടസ്സപ്പെടുത്തരുതെന്നും പൊലീസ് സംരക്ഷണം നൽകണമെന്നും ഒക്ടോബർ 15ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് താൽക്കാലികമായി തടഞ്ഞത്. ഇതോടെ ദുർഗാപൂജയുടെ ശേഷിക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ആ ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പുസ്തകസ്റ്റാൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സിപിഎമ്മിന് കഴിയില്ല.

പാർട്ടി ഓഫീസിന് സമീപം പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെച്ചൊല്ലി തർക്കം

വടക്കൻ 24 പർഗാനാസ് ജില്ലയിലെ ബംഗാവിലുള്ള സിപിഎം ഓഫീസിന് സമീപം ദുർഗാപൂജയോടനുബന്ധിച്ച് പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് നിയമതർക്കത്തിന് കാരണമായത്. ജെസ്സോർ റോഡിനരികിലുള്ള സ്ഥലത്ത് താൽക്കാലിക സ്റ്റാൾ ഒരുക്കാനായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ തീരുമാനം. എന്നാൽ സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് ചിലർ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയാണെന്നും പൊലീസ് ആവശ്യമായ സംരക്ഷണം നൽകുന്നില്ലെന്നും ആരോപിച്ചാണ് സിപിഎം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ദുർഗാപൂജക്കാലത്ത് വർഷങ്ങളായി പുസ്തകസ്റ്റാളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന പതിവുണ്ടെന്നും പുസ്തകങ്ങളിലൂടെ ആശയങ്ങളും അറിവും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും പാർട്ടി വാദിച്ചു. എന്നാൽ സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന സ്ഥലം പൊതുഭൂമിയാണെന്നും നിയമപരമായ അനുമതിയില്ലാതെ അവിടെ താൽക്കാലിക നിർമാണം നടത്താനാവില്ലെന്നുമായിരുന്നു സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നിലപാട്.

ഒക്ടോബർ 15ന് പുസ്തകസ്റ്റാളിന് പൊലീസ് സംരക്ഷണം അനുവദിച്ചു

സിപിഎമ്മിന്റെ ഹർജി പരിഗണിച്ച ജസ്റ്റിസ് സൗഗത ഭട്ടാചാര്യ ഒക്ടോബർ 15ന് പാർട്ടി ഓഫീസിൽനിന്ന് 100 മീറ്ററിനുള്ളിൽ പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അനുമതി നൽകുന്ന തരത്തിലുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചിരുന്നു. സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനിടെ തടസ്സങ്ങളുണ്ടാകാതിരിക്കാൻ പൊലീസ് ആവശ്യമായ സംരക്ഷണം നൽകണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

പ്രദേശത്ത് ക്രമസമാധാനം ഉറപ്പാക്കാനും ബംഗാവ് പൊലീസ് ജില്ലാ സൂപ്രണ്ടിനോട് നടപടി സംബന്ധിച്ച റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനും നിർദേശിച്ചിരുന്നു. ഈ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് പശ്ചിമ ബംഗാൾ സർക്കാർ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്.

സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അനുമതി വാങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് സർക്കാർ

പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സിപിഎം ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളിൽനിന്ന് ഔദ്യോഗിക അനുമതി നേടിയിട്ടില്ലെന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിൽ വാദിച്ചു. പൊതുഭൂമിയിൽ അനുമതിയില്ലാതെ സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത് കൈയേറ്റത്തിന് തുല്യമാണെന്നും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുന്നത് തടയാൻ പൊലീസിന് ഉത്തരവാദിത്വമുണ്ടെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.

കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില നിർണായക രേഖകൾ സിപിഎം സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കിയില്ലെന്നും സർക്കാർ ആരോപിച്ചു. പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് നിയമപരമായ അനുമതിയുണ്ടോ എന്ന കാര്യം പരിശോധിക്കാതെയാണ് മുൻ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചതെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ പ്രധാന വാദം.

ഒക്ടോബർ ആറിലെ ഇമെയിൽ നിർണായകമായി

പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2026 ഒക്ടോബർ ആറിന് സിപിഎം പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ റോഡ് വിഭാഗത്തിന് അയച്ച ഇമെയിൽ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് പരിശോധിച്ചു. സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതായി അറിയിക്കുക മാത്രമാണ് ഇമെയിലിലൂടെ ചെയ്തതെന്നും ഔദ്യോഗിക അനുമതി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.

സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നത് കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നവർ ആദ്യം വ്യക്തമാക്കേണ്ടതാണെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു. ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികൾക്ക് വിവരം നൽകിയതും അവരിൽനിന്ന് അനുമതി നേടിയതും ഒരേ കാര്യമല്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പ്രധാന രേഖ മറച്ചുവച്ചതിൽ കോടതിയുടെ വിമർശനം

ഒക്ടോബർ ആറിന് അയച്ച ഇമെയിൽ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ലെന്ന് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തി. ഈ രേഖ ഹാജരാക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമാണോ എന്ന കാര്യം പരിശോധിക്കാൻ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന് കഴിയുമായിരുന്നുവെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

കേസിന്റെ പരിഗണനാധികാരത്തെക്കുറിച്ച് തീരുമാനിക്കുന്നതിനും രേഖ സഹായകരമാകുമായിരുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ കോടതിയിൽനിന്ന് മറച്ചുവയ്ക്കുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതിയെ സമീപിക്കുന്നവർ പ്രസക്തമായ എല്ലാ രേഖകളും വെളിപ്പെടുത്തണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. രേഖകൾ തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമാണോ പ്രതികൂലമാണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് ഹർജിക്കാരല്ല, കോടതിയാണെന്നും നിരീക്ഷിച്ചു.

സംസ്ഥാനപാതയിൽ സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ പൊലീസിന് അനുമതി നൽകാനാകുമോ?

സിപിഎം ഓഫീസ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് സംസ്ഥാനപാതയോടുചേർന്നാണെന്ന കാര്യവും കോടതി പരിഗണിച്ചു. ഇത്തരം സ്ഥലത്ത് പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് അനുമതി നൽകാനുള്ള അധികാരം പൊലീസിനാണോ എന്നതിൽ ബെഞ്ച് സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചു.

റോഡുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് താൽക്കാലിക നിർമാണം നടത്താൻ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമായിരിക്കാമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പൊലീസ് സംരക്ഷണം നൽകുന്നതും പൊതുഭൂമിയിൽ സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ നിയമപരമായ അനുമതി നൽകുന്നതും വ്യത്യസ്തമായ കാര്യങ്ങളാണ്. ഇക്കാര്യങ്ങൾ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് പരിശോധിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്നാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ.

മറ്റുള്ളവർക്ക് സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാമെങ്കിൽ തങ്ങൾക്കും വേണമെന്ന് സിപിഎം

ബംഗാവിലെ അതേ പ്രദേശത്ത് നിരവധി സംഘടനകളും വ്യക്തികളും പുസ്തകസ്റ്റാളുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് സിപിഎമ്മിന്റെ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയിൽ വാദിച്ചു. ചില സ്റ്റാളുകൾക്ക് ആവശ്യമായ അനുമതിയില്ലെന്നും എന്നാൽ സിപിഎമ്മിന്റെ സ്റ്റാൾ മാത്രമാണ് തടയുന്നതെന്നും പാർട്ടി ആരോപിച്ചു.

മറ്റുള്ളവർ അനുമതിയില്ലാതെ സ്റ്റാളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ സിപിഎമ്മിനും അതേ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ അവകാശം ലഭിക്കില്ലെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് വ്യക്തമാക്കി. മറ്റുള്ളവരുടെ നിയമലംഘനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സ്വന്തം നിയമലംഘനത്തെ ന്യായീകരിക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ നിലപാട്.

ഹിന്ദു ജാഗരൺ മഞ്ചിന്റെ സ്റ്റാളിനും അനുമതിയുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം

സിപിഎം ഓഫീസിന് നേരെ മുന്നിൽ മറ്റൊരു സംഘടന പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന കാര്യവും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി. ഹിന്ദു ജാഗരൺ മഞ്ചാണ് ആ സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിച്ചതെന്നായിരുന്നു സിപിഎമ്മിന്റെ ആരോപണം. സിപിഎം സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച സ്ഥലത്താണ് മറ്റൊരു സ്റ്റാൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നും പാർട്ടി വാദിച്ചു.

എന്നാൽ ആ സ്റ്റാൾ സ്ഥാപിച്ച സംഘടന സിംഗിൾ ബെഞ്ചിലെ കേസിൽ കക്ഷിയായിരുന്നില്ലെന്നും അവർക്ക് നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നില്ലെന്നും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതേസമയം, നിലവിലുള്ള സ്റ്റാളിന് ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളുടെ അനുമതിയുണ്ടോ എന്ന് പൊലീസ് പരിശോധിക്കണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. അനുമതി വാങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ സ്റ്റാൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ ഉടൻ ആരംഭിക്കണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.

വർഷങ്ങളായി സ്റ്റാൾ നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന വാദം കോടതി തള്ളി

ദുർഗാപൂജക്കാലത്ത് പതിറ്റാണ്ടുകളായി റോഡരികിൽ പുസ്തകസ്റ്റാളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന പതിവുണ്ടെന്ന വാദവും ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് പരിഗണിച്ചു. എന്നാൽ ദീർഘകാലമായി ഒരു പ്രവർത്തനം നടന്നുവരുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം നിയമപരമായ അനുമതിയില്ലാതെ അത് തുടരാൻ അവകാശമുണ്ടാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പുസ്തകവിൽപ്പനയും ആശയപ്രചാരണവും നടത്താനുള്ള അവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോഴും പൊതുഭൂമിയുടെ ഉപയോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മറ്റുള്ളവർ അനുമതിയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവർക്കെതിരെയും നിയമപ്രകാരം നടപടിയെടുക്കണമെന്നതാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.

പുസ്തകസ്റ്റാൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനാവില്ല; ജനുവരി 21ന് വീണ്ടും വാദം

സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവ് സ്റ്റേ ചെയ്തതോടെ ദുർഗാപൂജയുടെ ശേഷിക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ആ ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ബംഗാവിലെ പുസ്തകസ്റ്റാൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സിപിഎമ്മിന് കഴിയില്ല. എന്നാൽ പുസ്തകസ്റ്റാൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് പാർട്ടിക്ക് ഒരിക്കലും അനുമതി നൽകാനാവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചിട്ടില്ല. നിലവിലുള്ള രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഇടക്കാല തീരുമാനമാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് സ്വീകരിച്ചത്.

പശ്ചിമ ബംഗാൾ സർക്കാരിന്റെ അപ്പീൽ 2027 ജനുവരി 21ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും. സ്റ്റാളിന് അനുമതി ആവശ്യമാണോ, ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിൽ ഹാജരാക്കാതിരുന്നത് കേസിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനമുണ്ടായിട്ടില്ല. മറ്റൊരു സംഘടന സ്ഥാപിച്ച സ്റ്റാളിന്റെ അനുമതി പരിശോധിക്കാനുള്ള നിർദേശവും നിലനിൽക്കുന്നു.

പുസ്തകസ്റ്റാളുകൾക്കും നിയമപരമായ അനുമതി വേണമെന്ന് കോടതി

പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും സംഘടനകളും പുസ്തകസ്റ്റാളുകൾ സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളുടെ അനുമതി ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് ഈ ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കാനുള്ള അവകാശവും പൊതുഭൂമിയുടെ ഉപയോഗത്തിനുള്ള നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങളും പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ട വിഷയങ്ങളാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സാമൂഹികതലത്തിൽ, വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളുള്ള സംഘടനകൾക്ക് ഒരേ നിയമങ്ങൾ ബാധകമാകണമെന്ന ആവശ്യവും ഈ കേസിൽ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ തലത്തിൽ, കോടതിയിൽനിന്ന് അനുകൂല ഉത്തരവ് തേടുന്നവർ പ്രസക്തമായ രേഖകൾ മറച്ചുവയ്ക്കരുതെന്ന തത്വമാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഊന്നിപ്പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ ഈ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഇടക്കാലഘട്ടത്തിലേതാണെന്നും അപ്പീലിലെ അന്തിമവിധി ഇനിയും വരാനുണ്ടെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.