ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 9-

ജാർഖണ്ഡിൽ പൊലീസ് മേധാവിയെ നിയമിക്കുന്നതിനുള്ള 2025ലെ ചട്ടം സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻ ഉത്തരവിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രാഥമികമായി നിരീക്ഷിച്ച് സുപ്രീംകോടതി. മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പൊലീസ് മേധാവിമാരുടെ നിയമനച്ചട്ടങ്ങളും അവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നടത്തിയ നിയമനങ്ങളും പരിശോധിക്കാൻ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ രാജു രാമചന്ദ്രന് നിർദേശം നൽകി. 2026 ഒക്ടോബർ എട്ടിന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് നിർദേശം നൽകിയത്. ജാർഖണ്ഡിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് ബാബുലാൽ മറാണ്ടി നൽകിയ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലാണ് നടപടി. കേന്ദ്രസർക്കാരും ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാരും കേസിലെ പ്രധാന കക്ഷികളാണ്. ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാരിനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ കപിൽ സിബലും കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്തയും ഹാജരായി. കോടതിയെ സഹായിക്കാൻ നിയോഗിച്ച മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ രാജു രാമചന്ദ്രനും വാദങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. ജാർഖണ്ഡ് പൊലീസ് മേധാവി തദാഷ മിശ്രയ്ക്ക് നോട്ടീസ് നൽകാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ചട്ടം റദ്ദാക്കുകയോ നിയമനം അസാധുവാക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.

വിരമിക്കാൻ ആറുമാസത്തിൽ താഴെ മാത്രം ബാക്കിയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനെയും പൊലീസ് മേധാവിയാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന ചട്ടം ചോദ്യം ചെയ്തു

ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാർ 2025ൽ കൊണ്ടുവന്ന പൊലീസ് മേധാവിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പും നിയമനവും സംബന്ധിച്ച ചട്ടങ്ങളാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമായിരിക്കുന്നത്.

വിരമിക്കാൻ ആറുമാസത്തിൽ താഴെ മാത്രം സേവനകാലം ബാക്കിയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനെയും പൊലീസ് മേധാവി സ്ഥാനത്തേക്ക് പരിഗണിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയാണ് പ്രധാന തർക്കവിഷയം.

2006ലെ പ്രകാശ് സിങ് കേസിൽ സുപ്രീംകോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച നിർദേശങ്ങൾക്ക് ഈ വ്യവസ്ഥ നേരിട്ട് വിരുദ്ധമാണെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ പ്രാഥമിക നിരീക്ഷണം.

പൊലീസ് മേധാവിയുടെ നിയമനത്തിനായി പരിഗണിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥന് വിരമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കുറഞ്ഞത് ആറുമാസത്തെ സേവനകാലം ബാക്കിയുണ്ടായിരിക്കണമെന്ന നിർദേശമാണ് കോടതി പരിശോധിച്ചത്.

തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനം റദ്ദാക്കേണ്ടിവരാമെന്ന് കോടതി; വിശദീകരണത്തിന് അവസരം

ജാർഖണ്ഡിലെ നിലവിലെ പൊലീസ് മേധാവിയായ തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനത്തെയും കേസിലെ തീരുമാനം ബാധിക്കാമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വിവാദ ചട്ടം റദ്ദാക്കിയാൽ തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനവും റദ്ദാക്കേണ്ടിവരുമെന്നാണ് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചത്. അതിനാൽ അവരുടെ ഭാഗം കേൾക്കാതെ തീരുമാനമെടുക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

തദാഷ മിശ്രയ്ക്ക് നോട്ടീസ് നൽകാനും കോടതിയിൽ ഹാജരായി വിശദീകരണം നൽകാൻ അവസരമൊരുക്കാനും ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാരിന് നിർദേശം നൽകി.

അതേസമയം, വിവാദ ചട്ടം സർക്കാർ പുനഃപരിശോധിക്കാമെന്നും അല്ലെങ്കിൽ കോടതിയിൽ എതിർസത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

വിരമിക്കുന്നതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് പൊലീസ് മേധാവിയായി നിയമിച്ചതിനെതിരെ പരാതി

2025 ജനുവരിയിലാണ് ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാർ പൊലീസ് മേധാവിയുടെ നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ ചട്ടങ്ങൾ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തത്.

ഈ ചട്ടങ്ങളിലെ നാല്, അഞ്ച് സി, പത്ത് എന്നീ വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാശ് സിങ് കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ആരോപിച്ച് ബാബുലാൽ മറാണ്ടി ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതിയിൽ പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി നൽകിയിരുന്നു.

പിന്നീട് സുപ്രീംകോടതിയിൽ കോടതിയലക്ഷ്യ ഹർജിയും സമർപ്പിച്ചു. ഹൈക്കോടതിയിലെ ഹർജി സുപ്രീംകോടതി സ്വന്തം പരിഗണനയിലേക്ക് മാറ്റി.

ഇതിനിടെ, 2025 ഡിസംബർ 31ന് വിരമിക്കേണ്ടിയിരുന്ന തദാഷ മിശ്രയെ അതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് പൊലീസ് മേധാവിയായി നിയമിച്ചുവെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ ആരോപണം.

ഈ നിയമനത്തിലൂടെ അവർക്ക് ഫലത്തിൽ രണ്ടുവർഷത്തെ അധിക സേവനകാലം ലഭിച്ചെന്നും യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷന് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പേരുകൾ സമർപ്പിക്കാതെയാണ് നിയമനം നടത്തിയതെന്നും ആരോപിച്ചു.

നിയമനത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് ചട്ടത്തിൽ ഭേദഗതി വരുത്തിയതിലും തർക്കം

തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനത്തിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാർ 2025ലെ ചട്ടങ്ങളിൽ ഭേദഗതി വരുത്തിയതായും ഹർജിക്കാരൻ ആരോപിച്ചു.

അഞ്ചാം ചട്ടത്തിലെ സി ഉപവ്യവസ്ഥയിലാണ് മാറ്റം വരുത്തിയത്.

മുപ്പത് വർഷത്തെ സേവനത്തിനുശേഷം പൊലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ അല്ലെങ്കിൽ അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ പദവികളിൽ പ്രവർത്തിച്ച കാലയളവ് കൂടി ശേഷിക്കുന്ന സേവനകാലം കണക്കാക്കുന്നതിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനായിരുന്നു ഭേദഗതി.

തദാഷ മിശ്രയുടെ നിയമനം സാധ്യമാക്കുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് ഈ മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നതെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം.

ഈ ആരോപണങ്ങളിൽ സുപ്രീംകോടതി അന്തിമ കണ്ടെത്തൽ നടത്തിയിട്ടില്ല.

ജാർഖണ്ഡിനെ മാത്രം കേന്ദ്രസർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്തിനെന്ന് കപിൽ സിബൽ

ജാർഖണ്ഡിലെ നിയമനച്ചട്ടങ്ങൾ ചോദ്യം ചെയ്ത് കേന്ദ്രസർക്കാർ അപേക്ഷ നൽകിയതിനെ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ കപിൽ സിബൽ കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തു.

ബിഹാർ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സമാനമായതോ കൂടുതൽ ഗുരുതരമായതോ ആയ നിയമവ്യവസ്ഥകൾ നിലവിലുണ്ടെന്നും അവയ്ക്കെതിരെ കേന്ദ്രസർക്കാർ നടപടി സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്നും സിബൽ വാദിച്ചു.

ജാർഖണ്ഡിലെ ചട്ടങ്ങളെ മാത്രം ചോദ്യം ചെയ്യാൻ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ പ്രത്യേക താൽപര്യം കാണിക്കുന്നത് എന്തിനാണെന്നും അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു.

എന്നാൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ സംസ്ഥാനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വേർതിരിച്ച് കാണുന്നില്ലെന്ന് സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത മറുപടി നൽകി.

ജാർഖണ്ഡിലെ ചട്ടങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്നാണ് അപേക്ഷ നൽകിയതെന്നും സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് പലതവണ കത്തയച്ചിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും സമാനമായ നിയമലംഘനങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവയും ഒഴിവാക്കണമെന്നാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നിലപാടെന്നും തുഷാർ മേത്ത അറിയിച്ചു.

പ്രകാശ് സിങ് കേസിലെ നിർദേശങ്ങൾ ദുർബലപ്പെടുത്താൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി

ഏത് രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് സംസ്ഥാനത്ത് അധികാരത്തിലുള്ളതെന്നത് കോടതിയുടെ പരിഗണനാവിഷയമല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

പ്രകാശ് സിങ് കേസിൽ സുപ്രീംകോടതി നൽകിയ നിർദേശങ്ങൾ ദുർബലപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയാണ് കോടതിയുടെ ഉത്തരവാദിത്വമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് നിരീക്ഷിച്ചു.

ജാർഖണ്ഡ് സർക്കാർ വിവാദ ചട്ടങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കാൻ തയ്യാറാണോയെന്ന് കോടതി കപിൽ സിബലിനോട് ചോദിച്ചു.

ചട്ടങ്ങൾ വീണ്ടും പരിശോധിക്കണമെന്ന് താൻ തന്നെ സർക്കാരിനെ ഉപദേശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അതിന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് എതിർപ്പില്ലെന്നും സിബൽ അറിയിച്ചു.

മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പൊലീസ് മേധാവിമാരുടെ നിയമനങ്ങളും പരിശോധിക്കാൻ നിർദേശം

ജാർഖണ്ഡിലെ ചട്ടങ്ങളുടെ നിയമസാധുത പരിശോധിക്കുന്നതിനൊപ്പം മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സമാന നിയമങ്ങളും പരിശോധിക്കാനാണ് കോടതി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ രാജു രാമചന്ദ്രനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടത്.

സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്ക് ഇത്തരം ചട്ടങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ നിയമപരമായ അധികാരമുണ്ടോ എന്നതാണ് ആദ്യം പരിശോധിക്കേണ്ടത്.

അധികാരപരിധിക്കുള്ളിൽ രൂപീകരിച്ച ചട്ടങ്ങളാണെങ്കിൽ പോലും അവ പ്രകാശ് സിങ് കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോയെന്നും പരിശോധിക്കണം.

മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ടോയെന്നും ആ നിയമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നടത്തിയ നിയമനങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും പരിശോധിക്കാൻ കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ഈ പരിശോധനയ്ക്ക് ആവശ്യമായ വിവരങ്ങളും സഹായവും യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ നൽകണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പൊലീസ് മേധാവിയുടെ കാലാവധി നീട്ടിയതും കോടതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി

പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ പൊലീസ് മേധാവി സിദ്ധ് നാഥ് ഗുപ്തയുടെ സേവനകാലാവധി കേന്ദ്രസർക്കാർ നീട്ടിനൽകിയ കാര്യവും കപിൽ സിബൽ കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തി.

ഒക്ടോബർ 31ന് അവസാനിക്കേണ്ടിയിരുന്ന സേവനകാലം ആറുമാസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടാൻ കേന്ദ്രസർക്കാർ അനുമതി നൽകിയതായാണ് സിബൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്.

ഇതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനകാലം 2027 ഏപ്രിൽ വരെ നീളും.

ജാർഖണ്ഡിലെ നിയമനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്രസർക്കാർ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ നിയമനത്തിനെതിരെയും സമാന നടപടി സ്വീകരിക്കുമോയെന്നാണ് സിബൽ ഉന്നയിച്ച ചോദ്യം.

എന്നാൽ പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ നിയമനത്തിന്റെ സാധുത സംബന്ധിച്ച് കോടതി അന്തിമ തീരുമാനമെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നില്ല.

ജാർഖണ്ഡിലെ വിവാദ ചട്ടം റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല; കേസ് ഒരാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം വീണ്ടും പരിഗണിക്കും

2026 ഒക്ടോബർ എട്ടിലെ സുപ്രീംകോടതി നടപടി അന്തിമ വിധിയല്ല.

ജാർഖണ്ഡിലെ പൊലീസ് മേധാവിയുടെ നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥ പ്രകാശ് സിങ് കേസിലെ നിർദേശങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന പ്രാഥമിക നിരീക്ഷണമാണ് കോടതി നടത്തിയത്.

തദാഷ മിശ്രയ്ക്ക് വിശദീകരണം നൽകാൻ അവസരമൊരുക്കാനും സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് ചട്ടം പുനഃപരിശോധിക്കാനോ എതിർസത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാനോ അവസരം നൽകാനുമാണ് ഉത്തരവ്.

മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിയമങ്ങളും പരിശോധിക്കാൻ കോടതിയെ സഹായിക്കുന്ന അഭിഭാഷകന് ചുമതല നൽകി. കേസ് ഒരാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം വീണ്ടും പരിഗണിക്കുമെന്നും അറിയിച്ചു. കൃത്യമായ അടുത്ത വാദംകേൾക്കൽ തീയതി റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

പൊലീസ് മേധാവിമാരുടെ നിയമനത്തിൽ രാജ്യവ്യാപക പരിശോധനയ്ക്ക് വഴിതുറന്ന് സുപ്രീംകോടതി

ജാർഖണ്ഡിലെ ഒരു നിയമനത്തർക്കത്തിൽ തുടങ്ങിയ കോടതി നടപടി മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പൊലീസ് മേധാവിമാരുടെ നിയമനച്ചട്ടങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

നിയമപരമായി, സംസ്ഥാനങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്ന നിയമനച്ചട്ടങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിലവിലുള്ള നിർദേശങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

സാമൂഹികതലത്തിൽ പൊലീസ് മേധാവിമാരുടെ നിയമനത്തിലെ സുതാര്യതയും ഭരണപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യവും പൊതുജനവിശ്വാസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളാണിവ.

ജുഡീഷ്യറിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം 2006ലെ പ്രകാശ് സിങ് വിധിയിലെ നിർദേശങ്ങൾ സംസ്ഥാനങ്ങൾ എത്രത്തോളം പാലിക്കുന്നുവെന്ന പരിശോധനയ്ക്കാണ് ഈ നടപടി വഴിയൊരുക്കുന്നത്.

ഭാവിയിൽ കോടതി പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന അന്തിമ ഉത്തരവ് മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിയമനച്ചട്ടങ്ങൾക്കും പ്രസക്തമാകാം. എന്നാൽ നിലവിൽ മറ്റൊരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെയും നിയമം അസാധുവാക്കിയിട്ടില്ല. ജാർഖണ്ഡിലെ പൊലീസ് മേധാവിയുടെ നിയമനവും റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല.