9 ഒക്ടോബർ 2026
ഒരു നാടിന്റെ വാർത്ത ചുമന്ന കാലുകൾ
തിരുവിതാംകൂറിലെ വഴികളിലൂടെ മണിയൊച്ചയുമായി ഒരാൾ ഓടിവരുന്നു. കൈയിൽ മണികെട്ടിയ വടി; കൂടെ തപാൽച്ചാക്ക്. അടുത്ത അഞ്ചൽ നിലയത്തിൽ ചാക്ക് കൈമാറി, തിരികെ കൊണ്ടുപോകാനുള്ള ചാക്കുമായി മടങ്ങണം. അഞ്ചൽ ഓട്ടക്കാരന്റെ യാത്ര ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. ഓട്ടക്കാരന് വഴിയൊഴിഞ്ഞുകൊടുക്കുന്ന പതിവും പഴയ സ്മരണകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചരിത്രഗവേഷണത്തിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.
വി. നാഗം അയ്യയുടെ 1906-ലെ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് മാനുവൽ, അഞ്ചലിന്റെ പ്രവർത്തനം വിശദമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. സർക്കാർ സന്ദേശങ്ങൾ എത്തിക്കുക, കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് പച്ചക്കറികളും പ്രധാന ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പൂക്കളും കൊണ്ടുപോകുക എന്നിവയായിരുന്നു ആദ്യകാല ചുമതലകൾ. 1784-ൽ രാമവർമ അഞ്ചൽ സംവിധാനം മെച്ചപ്പെടുത്തിയതായി മാനുവൽ പറയുന്നു.
1844-ൽ 46 അഞ്ചൽ നിലയങ്ങളും 170 ഓട്ടക്കാരുമുണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചൽ മാസ്റ്റർമാർ ഓഫീസ് നടത്തുകയും കത്തുകൾ വിതരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഓലയിലെഴുതിയ സന്ദേശങ്ങൾ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമനുസരിച്ച് കൂട്ടിക്കെട്ടി, ചാക്കിലാക്കി മുദ്രവച്ചാണ് ഓട്ടക്കാരെ ഏൽപ്പിച്ചത്. മണിക്കൂറിൽ രണ്ടു മൈൽ സഞ്ചരിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു; വൈകിയാൽ പിഴയും. ജീവനക്കാരെ ശിക്ഷിക്കാനുള്ള അധികാരം മേൽവിചാരിപ്പുകാരനായിരുന്നു. അത് ഓട്ടക്കാരന്റെ അധികാരമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്.
1848–49-ൽ സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ സ്വകാര്യകത്തുകളും ജനങ്ങളുടെ പരാതികളും സൗജന്യമായി കൊണ്ടുപോകാൻ തുടങ്ങി. 1860–61-ൽ പൊതുജനങ്ങളുടെ സ്വകാര്യകത്തുകൾക്ക്, ദൂരവും ഭാരവും നോക്കാതെ, ഒരു ചക്രം നിരക്ക് നിശ്ചയിച്ചു. രസീതും അയച്ച കത്തുകളുടെ രജിസ്റ്ററും ഉണ്ടായിരുന്നു. അഞ്ചൽ അങ്ങനെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ സന്ദേശവാഹകനിൽനിന്ന് ജനങ്ങളുടെ സേവനമായി വളർന്നു.
ഈജിപ്തിൽ തെളിഞ്ഞ ആദ്യവഴി
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയതായി അറിയപ്പെടുന്ന തപാൽസംവിധാനത്തിന്റെ തെളിവുകൾ, ലോക തപാൽ യൂണിയന്റെ വിവരപ്രകാരം, ക്രി.മു. 2000-ഓടെയുള്ള ഈജിപ്തിലേതാണ്. ഭരണാധികാരികളുടെ സന്ദേശങ്ങൾ ദൂതന്മാർ കൊണ്ടുപോകുകയായിരുന്നു. ഇന്നത്തെപ്പോലെ എല്ലാവർക്കും കത്തയയ്ക്കാവുന്ന സേവനമായിരുന്നില്ല അത്. അതേസമയം, ലഭ്യമായ ഏറ്റവും പഴയ തപാൽരേഖ ഈജിപ്തിൽ കണ്ടെത്തിയ ക്രി.മു. 255-ലേതാണെന്ന് യൂണിയൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സംവിധാനത്തിന്റെ പഴക്കവും അവശേഷിക്കുന്ന രേഖയുടെ പഴക്കവും വ്യത്യസ്തമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ ദൂതന്മാരും കുതിരത്തപാലും
ഇന്ത്യയിൽ മൗര്യകാലത്തുതന്നെ ഭരണസന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്ന ദൂതന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് തപാൽവകുപ്പിന്റെ ചരിത്രവിവരണം പറയുന്നു. ഇവരുടെ ജോലി സന്ദേശവിനിമയത്തിനൊപ്പം ഭരണവിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കലുമായിരുന്നു.
കൂടുതൽ വ്യക്തമായ കാലക്രമം മധ്യകാലത്തേതാണ്. 1296-ൽ അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജിയുടെ ഭരണത്തിൽ കുതിരപ്പുറത്തും കാൽനടയായും തപാൽ കൊണ്ടുപോയിരുന്നു. 1341-ൽ ഇബ്നു ബത്തൂത്ത തുഗ്ലക് ഭരണത്തിലെ ഈ രണ്ടു രീതികളും വിവരിച്ചു. ഇടനിലയങ്ങളിൽ സന്ദേശം അടുത്ത ദൂതന് കൈമാറുന്നതായിരുന്നു ദീർഘയാത്ര വേഗത്തിലാക്കുന്ന വഴി. 1541-ൽ ഷേർഷാ ബംഗാൾ–സിന്ധ് പാതയിലെ 2,000 മൈൽ ദൂരത്ത് കുതിരത്തപാൽ ഏർപ്പെടുത്തി.
സ്റ്റാമ്പ് മാറ്റിയ ലോകം
ഇന്നത്തെ തപാലിന്റെ പ്രധാന വഴിത്തിരിവ് 1840-ലെ ബ്രിട്ടീഷ് പരിഷ്കാരമാണ്. റോളണ്ട് ഹില്ലിന്റെ ആശയത്തിൽ, ദൂരത്തിനുപകരം ഭാരമനുസരിച്ചുള്ള ഏകീകൃത നിരക്കും മുൻകൂർ പണമടയ്ക്കുന്ന സ്റ്റാമ്പും വന്നു. 1874-ൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ബേണിൽ ലോക തപാൽ യൂണിയൻ രൂപപ്പെട്ടതോടെ രാജ്യാന്തര കൈമാറ്റത്തിന് പൊതുവ്യവസ്ഥകളുണ്ടായി.
ഇന്ത്യയിൽ 1766-ലെ ക്ലൈവിന്റെ സംവിധാനത്തിനും 1774-ലെ ഹേസ്റ്റിങ്സിന്റെ പുനഃസംഘടനയ്ക്കും പിന്നാലെ, 1854-ലെ തപാൽനിയമം വലിയ മാറ്റത്തിന് അടിത്തറയായി. 1876-ൽ ഇന്ത്യ ലോക തപാൽ യൂണിയനിൽ ചേർന്നു; 1986-ൽ സ്പീഡ് പോസ്റ്റ് ആരംഭിച്ചു.
ദിവസവും എത്ര ഉരുപ്പടികൾ?
യൂണിയന്റെ 2024 കണക്കുകളിൽ ലോകത്തെ ആഭ്യന്തര കത്തുകൾ വർഷത്തിൽ 200 ബില്യണിൽ താഴെയും ആഭ്യന്തര പാർസലുകൾ 40 ബില്യണിലേറെയുമാണ്. 365 കൊണ്ട് പങ്കിട്ടാൽ ദിനശരാശരി യഥാക്രമം 54.8 കോടിയിൽ താഴെയും 10.96 കോടിയിലേറെയും. രാജ്യാന്തര ഉരുപ്പടികളും സ്വകാര്യ കൊറിയറുകളുടെ മുഴുവൻ ഇടപാടുകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നില്ല.
ഇന്ത്യയിൽ 2024–25-ൽ 3.92 ബില്യണിലേറെ തപാൽ ഇടപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തിയതായി കേന്ദ്രസർക്കാർ പറയുന്നു. അതായത് കലണ്ടർദിനശരാശരി 1.07 കോടിയിലേറെ. ഇത് ഓരോ പ്രവൃത്തിദിവസത്തെയും കൃത്യമായ എണ്ണമല്ല.
കേരള സർക്കിളിൽ 2025 ഓഗസ്റ്റിൽ 5,056 പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളുണ്ടായിരുന്നു. ലക്ഷദ്വീപിലെ പത്തും മാഹിയിലെ നാലും ഒഴിവാക്കിയാൽ കേരളത്തിൽ 5,042. എന്നാൽ പരിശോധിച്ച പുതിയ ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ കേരളത്തിന്റെ ദിവസേനയുള്ള ഉരുപ്പടികളും ജീവനക്കാരുടെ മൊത്തവും ലഭ്യമല്ല. ഇന്ത്യയിൽ 2025-ലെ സാങ്കേതിക പരിഷ്കാരത്തിന് 4.6 ലക്ഷത്തിലേറെ ജീവനക്കാരെ പരിശീലിപ്പിച്ചതായി രേഖയുണ്ട്; അതിനെ കൃത്യമായ ജീവനക്കാരുടെ മൊത്തക്കണക്കായി കാണാനാവില്ല. അയയ്ക്കുന്നവരുടെയും സ്വീകരിക്കുന്നവരുടെയും വ്യത്യസ്ത വ്യക്തികളുടെ ദിനക്കണക്കും ലഭ്യമല്ല—ഒരാൾക്ക് നിരവധി ഉരുപ്പടികൾ ഉണ്ടാകാം.
ചാക്കിന്റെ വഴി തുടരുന്നു
കത്ത്, പാർസൽ, എക്സ്പ്രസ് വിതരണം, രാജ്യാന്തര സേവനം, ഓൺലൈൻ ട്രാക്കിങ്, പണമിടപാട്, സമ്പാദ്യം, ഇൻഷുറൻസ് തുടങ്ങിയവയിലേക്ക് തപാൽ വളർന്നു. ഇന്ത്യയിൽ മൊബൈൽ ആപ്പിലൂടെ ബുക്കിങ്, പിക്കപ്പ്, പണമടയ്ക്കൽ എന്നിവയും ലഭിക്കുന്നു.
ശേഖരിക്കൽ, വേർതിരിക്കൽ, കേന്ദ്രങ്ങൾക്കിടയിലെ ഗതാഗതം, അവസാന വിലാസത്തിലെ വിതരണം—കൊറിയറിന്റെയും തപാലിന്റെയും പ്രവർത്തനക്രമത്തിലെ സാമ്യം ഇതാണ്. അതിനാൽ കൊറിയറിനെ തപാൽ മാതൃകയുടെ സ്വകാര്യ വാണിജ്യവികാസമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാം. അഞ്ചൽ ഓട്ടക്കാരന്റെ കാലുകൾക്ക് പകരം വാഹനങ്ങളും സ്കാനറുകളും വന്നെങ്കിലും, ഒരാളുടെ കൈയിൽനിന്ന് മറ്റൊരാളുടെ കൈയിലെത്തിക്കുന്ന മനുഷ്യബന്ധം തുടരുന്നു.
Sources
- V. Nagam Aiya — Travancore State Manual, Volume III, 1906
- University of Calicut — Historical Research on Transport and Anchal Services
- India Post — Postal History
- Universal Postal Union — History
- Universal Postal Union — The Post: A Beacon of Transformation
- Universal Postal Union — State of the Postal Sector Report
- Universal Postal Union — Asia-Pacific Regional Development Plan 2026
- Press Information Bureau — Postal Workers and India’s Mail Traffic, 2024–25
- Kerala State Planning Board — Economic Review 2025, Volume I
- Press Information Bureau — India Post’s IT 2.0 Rollout and Employee Training
- Press Information Bureau — India Post’s Digital Services and Mobile Applications