08 ഒക്ടോബർ 2026
നാനാ പടേകറുടെ മണ്ണിനോടുള്ള കരുതൽ
ഒരു കർഷകൻ മരിക്കുമ്പോൾ പിന്നിലാകുന്നത് ഒരു കുടുംബമാണ്. കടം ബാക്കിയാകും. മക്കളുടെ പഠനം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകണം. അടുത്ത ദിവസം അടുപ്പിൽ തീ കത്തിക്കണം. സ്വന്തം ദുഃഖം പോലും മാറ്റിവച്ച് ഇതിനെല്ലാം വഴി കണ്ടെത്തേണ്ടിവരുന്ന സ്ത്രീകൾക്കരികിലേക്കാണ് നാനാ പടേകറുടെ സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനം എത്തിയത്.
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കർഷകകുടുംബങ്ങളുടെ ദുരിതം അദ്ദേഹത്തെയും നടൻ മകരന്ദ് അനാസ്പുരെയെയും ഒരുമിപ്പിച്ചു. ആ ഇടപെടൽ പിന്നീട് നാം ഫൗണ്ടേഷൻ എന്ന സംഘടനയായി വളർന്നു. അടിയന്തര സാമ്പത്തികസഹായത്തിൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനം ജലസംരക്ഷണത്തിലേക്കും സ്ത്രീകളുടെ ഉപജീവനത്തിലേക്കും കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.
വരൾച്ചയ്ക്കു പിന്നാലെ വന്ന തീരുമാനം
2015-ലെ കടുത്ത വരൾച്ച മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കർഷകകുടുംബങ്ങളെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി. വിളനാശവും കടബാധ്യതയും കർഷക ആത്മഹത്യകളും കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതത്തെ തകർത്തു. ഭർത്താവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് ലഭിച്ച സഹായംകൊണ്ടുമാത്രം ജീവിതം വീണ്ടും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഈ കുടുംബങ്ങളുടെ ദുരിതമാണ് നാനാ പടേകറെയും മകരന്ദ് അനാസ്പുരെയെയും പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്. 2015 സെപ്റ്റംബറിൽ നാം ഫൗണ്ടേഷൻ ഔദ്യോഗികമായി രൂപംകൊണ്ടു. ആത്മഹത്യയിൽ കുടുംബനാഥനെ നഷ്ടപ്പെട്ട കർഷകകുടുംബങ്ങളെ സഹായിക്കുകയായിരുന്നു ആദ്യ ലക്ഷ്യം.
പണത്തിനൊപ്പം ഒരു കൈത്താങ്ങ്
തുടക്കത്തിൽ കർഷകരുടെ വിധവകൾക്ക് 15,000 രൂപ വീതമാണ് അടിയന്തരസഹായം നൽകിയത്. പിന്നീട് അത് 25,000 രൂപയായി ഉയർത്തിയത്. സംഘടനയുടെ ബന്ധപ്പെട്ട പദ്ധതി പേജിൽ, രൂപീകരണത്തിനുശേഷം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ 4,940 കർഷകകുടുംബങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തികസഹായം നൽകിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഈ തുകകൊണ്ട് ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ മുഴുവൻ പ്രശ്നങ്ങളും തീരില്ലെന്ന ബോധ്യം സംഘടനയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു. കടവും ദുഃഖവും ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയും നേരിടുന്ന കുടുംബങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തികസഹായത്തോടൊപ്പം മാനസികമായ പിന്തുണ നൽകുക എന്നതും ഇടപെടലിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
അടുത്ത വിളവിനുള്ള വെള്ളം തേടി
കുടുംബങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതിനൊപ്പം, കൃഷിയെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്ന ജലക്ഷാമത്തിലും നാം ശ്രദ്ധിച്ചു. മഴയുടെ കുറവിനൊപ്പം ജലസംഭരണികളുടെ ശോചനീയാവസ്ഥയും കനാലുകളുടെ പരിപാലനക്കുറവും വെള്ളത്തിന്റെ അസന്തുലിതമായ ഉപയോഗവും പ്രശ്നത്തെ വഷളാക്കുന്നതായി സംഘടനയുടെ റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
തുടർന്ന് നദികളിലും തോടുകളിലും അടിഞ്ഞ ചെളി നീക്കൽ, ജലസംഭരണികളുടെ പുനരുദ്ധാരണം, കനാലുകളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണി, കൃഷിക്കുളങ്ങളുടെ നിർമാണം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു. മഴക്കാലത്ത് ലഭിക്കുന്ന വെള്ളം കൂടുതൽ സംഭരിക്കാനും ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെ പുനർനിറവിന് സഹായിക്കാനുമായിരുന്നു ശ്രമം.
ഫൗണ്ടേഷന്റെ 2015–2025 കാലയളവിലെ പ്രവർത്തനവിവരങ്ങളിൽ 178 നദികളുടെ പുനരുജ്ജീവനവും 515 തോടുകളിലും നീർച്ചാലുകളിലും ആഴവും വീതിയും കൂട്ടിയ പ്രവർത്തനങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 769 ജലസംഭരണികളിൽ ചെളി നീക്കലും അറ്റകുറ്റപ്പണിയും നടത്തിയതായും സംഘടന പറയുന്നു. ഇവ നാനാ ഒറ്റയ്ക്ക് നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങളല്ല; മകരന്ദ് അനാസ്പുരെ, സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തകർ, പങ്കാളികൾ, സഹായദാതാക്കൾ എന്നിവരുടെ കൂട്ടായ ഇടപെടലുകളായിരുന്നു.
സഹായം വാങ്ങിയ സ്ത്രീയിൽനിന്ന് തൊഴിൽ നൽകുന്ന സ്ത്രീയിലേക്ക്
കുടുംബത്തിന്റെ വരുമാനം നിലച്ചപ്പോൾ സ്ത്രീകൾക്ക് പുതിയ തൊഴിൽമാർഗം കണ്ടെത്തേണ്ടിവന്നു. തയ്യൽപരിശീലനം, ആടുവളർത്തൽ, ചെറിയ മില്ലുകൾ നടത്തൽ, മറ്റു ചെറുസംരംഭങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള പരിശീലനവും സാമ്പത്തികസഹായവും നാം ഒരുക്കി. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് വിപണി കണ്ടെത്താനുള്ള പിന്തുണയും നൽകി.
ലാത്തൂർ ജില്ലയിലെ ഷീല സൂര്യവംശിയുടെ അനുഭവം ഫൗണ്ടേഷൻ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിനുശേഷം രണ്ടു മക്കളുമായി പ്രതിസന്ധിയിലായ ഷീലക്ക് തയ്യൽമെഷീൻ വാങ്ങി തൊഴിൽ തുടങ്ങാൻ സഹായം ലഭിച്ചു. പിന്നീട് കൂടുതൽ മെഷീനുകൾ വാങ്ങാനും മറ്റു സ്ത്രീകൾക്ക് പരിശീലനം നൽകാനും അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. മൂന്നു വർഷത്തിനിടെ 40 സ്ത്രീകളെ പരിശീലിപ്പിച്ചതായി ആ അനുഭവവിവരണത്തിൽ പറയുന്നു.
ഒരു കുടുംബത്തിനുള്ള സഹായം മറ്റുപല സ്ത്രീകൾക്കും തൊഴിൽസാധ്യതയായി മാറിയ കഥയാണത്. വരുമാനം തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിനൊപ്പം സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള ആത്മവിശ്വാസവും ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു.
അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ടാലും പഠനം മുടങ്ങരുത്
കർഷകകുടുംബങ്ങളുടെ കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസവും നാമിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഇടംപിടിച്ചു. ആത്മഹത്യയിൽ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെട്ട കുട്ടികളുടെ പഠനത്തിന് പിന്തുണ നൽകുന്നതിനായി രണ്ടു സ്കൂളുകൾ നിർമിച്ചതായി സംഘടനയുടെ വിദ്യാഭ്യാസവിഭാഗം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സ്കൂളുകളുമായുള്ള സഹകരണം, പഠനോപകരണങ്ങൾ, സൈക്കിൾ വിതരണം തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളും വിദ്യാഭ്യാസപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. കുടുംബം പ്രതിസന്ധിയിലായതിന്റെ പേരിൽ അടുത്ത തലമുറയുടെ അവസരങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നു ഇത്.
മണ്ണിനൊപ്പം ചേർത്തുവച്ച പേര്
നാനാ പടേകറുടെ കർഷകസഹായത്തിന്റെ പ്രത്യേകത അതിന്റെ തുടർച്ചയിലാണ് കാണുന്നത്.
അടിയന്തരസഹായത്തിനൊപ്പം ഉപജീവനവും ജലസംരക്ഷണവും വിദ്യാഭ്യാസവും ഉൾപ്പെടുത്തിയ ഒരു പ്രവർത്തനരീതിയാണ് അദ്ദേഹം സഹസ്ഥാപിച്ച സംഘടന സ്വീകരിച്ചത്. ഫൗണ്ടേഷന്റെ ചെയർമാനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.
കർഷകന്റെ ജീവിതത്തിൽ അടുത്ത വിളവിന് വെള്ളം വേണം. കുടുംബത്തിന് വരുമാനം വേണം. മക്കൾക്ക് പഠിക്കാൻ അവസരം വേണം. ഈ ആവശ്യങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് കാണാൻ ശ്രമിച്ച ഇടപെടലുകളിലൂടെയാണ് നാനാ പടേകറുടെ പേര് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കർഷകജീവിതവുമായി ചേർന്നത്.
Sources
– Naam Foundation — About Us
– Naam Foundation — Annual Report 2015–2018
– Naam Foundation — Annual Report 2019–2021
– Naam Foundation — Aid to Suicide-Affected Families
– Naam Foundation — Water Conservation
– Naam Foundation — Income Generation
– Naam Foundation — Education
– Naam Foundation — Our Trustees
