സനയിൽ നിന്ന് ചെങ്കടലിലേക്ക്

യെമന്റെ വടക്കൻ മലനിരകളിൽ രൂപം കൊണ്ട സൈദി ശിയാ പുനരുജ്ജീവന പ്രസ്ഥാനമാണ് ഇന്ന് ഹൂതികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഔദ്യോഗിക പേര് അൻസാർ അല്ലാഹ്. പ്രസ്ഥാനം ഹുസൈൻ അൽ ഹൂതിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് വളർന്നത്. 2004ൽ അദ്ദേഹം യെമൻ സൈന്യവുമായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. പിന്നീട് സഹോദരൻ അബ്ദുൽ മാലിക് അൽ ഹൂതി നേതൃത്വത്തിലെത്തി

അമേരിക്കൻ സ്വാധീനത്തെയും അഴിമതിയെയും എതിർത്ത പ്രസ്ഥാനം പിന്നീട് ആയുധധാരികളായ ശക്തിയായി മാറി. 2003ൽ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിനെതിരായ നിലപാട് അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ മുഖം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി. ഇന്നത്തെ ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം യെമന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തോടൊപ്പം ഇസ്രായേൽ, അമേരിക്ക എന്നിവർക്കെതിരായ പ്രാദേശിക പോരാട്ടത്തിലും പങ്കാളിയാണ്.

മതപരമായ വേരുകൾ

ഹൂതികളുടെ വേരുകൾ വടക്കൻ യെമനിലെ സൈദി ശിയാ സമൂഹത്തിലാണ്. സുന്നി ഭൂരിപക്ഷമുള്ള രാജ്യത്ത് വടക്കൻ മലനിരകളിൽ സൈദികൾക്ക് വലിയ സാമൂഹിക സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. പഴയ ഇമാമത്ത് ഭരണത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്കു ശേഷം ഈ സമൂഹത്തിലെ രാഷ്ട്രീയവും സാമൂഹികവുമായ അവഗണനയെച്ചൊല്ലിയ അസന്തോഷവും ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.

അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും എതിരായ കടുത്ത മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ് പിന്നീട് ഹൂതികളുടെ രാഷ്ട്രീയ തിരിച്ചറിയലിന്റെ ഭാഗമായത്. അതുകൊണ്ടാണ് മതപരമായ വേരുകളിൽ നിന്നാരംഭിച്ച പ്രസ്ഥാനം ക്രമേണ പ്രാദേശിക ശക്തിയായി മാറിയത്.

യെമൻ സർക്കാർ വീണപ്പോൾ

2011ലെ അറബ് വസന്തത്തിന് പിന്നാലെ യെമനിലെ പഴയ ഭരണകൂടം തകർന്നു. പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ക്രമീകരണത്തിനെതിരെ ഹൂതികൾ നിലപാട് കടുപ്പിച്ചു. 2014 സെപ്റ്റംബറിൽ അവർ തലസ്ഥാനമായ സന കൈവശപ്പെടുത്തി. പ്രസിഡന്റ് അബ്ദുറബ്ബു മൻസൂർ ഹാദിയുടെ സർക്കാർ പിന്നീട് ഏദനിലേക്ക് മാറി. 2015ൽ സൗദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം ഹൂതികൾക്കെതിരെ സൈനിക നടപടി തുടങ്ങി. അങ്ങനെ ആഭ്യന്തര അധികാരപ്പോരാട്ടം രാജ്യത്തെ ദീർഘകാല യുദ്ധത്തിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടു.

ഇന്ന് യെമനിലെ ഹൂതി നിയന്ത്രണ പ്രദേശങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്രമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വിഭജനം യാഥാർഥ്യമായി തുടരുന്നു. സാധാരണ ജനങ്ങളാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക വിഭജനത്തിന്റെ വലിയ വില നൽകിയത്.

സൗദിയിൽ നിന്ന് ചെങ്കടലിലേക്ക്

2015ന് ശേഷം സൗദി അറേബ്യയെയും ഗൾഫ് മേഖലയിലെ മറ്റു ലക്ഷ്യങ്ങളെയും ഹൂതികൾ പലതവണ ആക്രമിച്ചു. മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ ആ സംഘർഷത്തെ യെമന്റെ അതിർത്തിക്കപ്പുറത്തേക്കും എത്തിച്ചു. അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾക്കെതിരെയും ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നു.

2023 ഒക്ടോബർ 7ന് ഇസ്രായേൽ-ഹമാസ് യുദ്ധം തുടങ്ങിയതോടെ ഹൂതികളുടെ പങ്ക് വീണ്ടും മാറി. ഗാസയിലെ പലസ്തീനികൾക്ക് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് ചെങ്കടലിലൂടെയും ബാബ് അൽ മന്ദബ് കടലിടുക്കിനോടനുബന്ധിച്ചും കപ്പലുകൾക്കെതിരെ ആക്രമണം തുടങ്ങി. ഇതോടെ പ്രാദേശിക യുദ്ധം ആഗോള കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന്റെ പ്രശ്നമായി മാറി. പല കപ്പൽ കമ്പനികളും വഴിതിരിച്ചുവിടേണ്ടിവന്നു.

ഇറാന്റെ തണലിൽ, സ്വന്തം കണക്കുകൂട്ടലോടെ

ഹൂതികൾ ഇറാനുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. ആയുധം, പരിശീലനം, രഹസ്യവിവര സഹായം എന്നിവ ഇറാൻ നൽകുന്നതായി വിവിധ വിലയിരുത്തലുകൾ പറയുന്നു. ഇറാന്റെ വിപുലമായ പ്രാദേശിക സഖ്യശൃംഖലയുടെ ഭാഗമായാണ് ഹൂതികളെ സാധാരണയായി കാണുന്നത്. എന്നാൽ ഹിസ്ബുള്ളയെപ്പോലെ ഇറാന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള സംഘടനയായി ഹൂതികളെ കാണുന്നത് ശരിയല്ലെന്നും, സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക തീരുമാനങ്ങൾ അവർ എടുക്കുന്നുണ്ടെന്നും വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു

ഇതാണ് ഹൂതികളുടെ പ്രത്യേക ശക്തി. യെമന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വന്തം താൽപര്യങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രസ്ഥാനം, അതേസമയം ഇറാനുമായി തന്ത്രപരമായ ബന്ധമുള്ള ഒരു പ്രാദേശിക ശക്തി.

ചെങ്കടൽ കടന്നാൽ മുഴുവൻ ലോകത്തിനും ആഘാതം

ചെങ്കടലും ബാബ് അൽ മന്ദബ് കടലിടുക്കും യൂറോപ്പ്-ഏഷ്യ കടൽവ്യാപാരത്തിലെ പ്രധാന പാതകളാണ്. അതുവഴിയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് ഹൂതികളുടെ ആക്രമണങ്ങൾ തടസ്സമായതോടെ ഇൻഷുറൻസ് ചെലവും ചരക്കുഗതാഗത സമയവും കൂടുകയും വ്യാപാരപാതകൾ മാറുകയും ചെയ്തു. അതുകൊണ്ടാണ് യെമനിലെ ഒരു സായുധ സംഘടനയുടെ നടപടികൾ ലോകവ്യാപാരത്തിന്റെ വിഷയമായി മാറിയത്.

2026ൽ സംഘർഷം വീണ്ടും രൂക്ഷമായതോടെ ചെങ്കടലിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇനിയും ഉയർന്നു. ബാബ് അൽ മന്ദബ് വഴിയുള്ള ഗതാഗതത്തെ സമ്മർദത്തിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന സാഹചര്യം ഹൂതികൾക്ക് വലിയ തന്ത്രപരമായ സ്വാധീനം നൽകുന്നു. അതേസമയം അതേ നിലപാട് യെമനെ വീണ്ടും വലിയ പ്രാദേശിക യുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാനുള്ള അപകടവും ഉണ്ടാക്കുന്നു.

മലനിരകളിലെ ഒരു മത-രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനമായി തുടങ്ങിയ ഹൂതികൾ ഇന്ന് യെമനിലെ അധികാര ശക്തി മാത്രമല്ല. ഗാസയിലെ യുദ്ധം മുതൽ ഇറാൻ സംഘർഷം വരെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കണ്ണിയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. സനയിലെ അധികാരവും ചെങ്കടലിലെ സ്വാധീനവും ഒരേ സംഘടനയുടെ കൈകളിലെത്തിയതാണ് ഹൂതികളുടെ കഥയെ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ വലിയ കഥയാക്കുന്നത്.

Sources

Council on Foreign Relations, Yemen’s Tragedy: War, Stalemate, and Suffering

Council on Foreign Relations, The Houthis Seized a Critical Strait and Attacked Saudi Arabia

Council on Foreign Relations, Conflict in Yemen and the Red Sea

Foundation for Defense of Democracies, 10 Things to Know About the Houthis