ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 04 –

കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗുരുതര കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരുടെ അപ്പീൽ ഉടൻ പരിഗണിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം തടവുശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് നിർത്തിവയ്ക്കരുതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. രാജസ്ഥാനിലെ സർപഞ്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ വൈരാഗ്യത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ കൊലപാതകക്കേസിലാണ് നിർണായക വിധി. ജസ്റ്റിസുമാരായ ജെ.ബി. പർദിവാല, കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് പരിശോധിച്ചത്. കൊല്ലപ്പെട്ട മുൻ സർപഞ്ച് സർദാർ റാവുവിന്റെ പിതാവ് ഹനുമാൻ പ്രസാദ് എന്ന ഹനുത റാം സമർപ്പിച്ച അപ്പീലിലാണ് നടപടി. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാരും കൊലക്കേസിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ഋഷി മടോലിയ, നിഖിൽ കുമാർ സിങ്, ക്ഷിതീഷ് ബികർമിയ, രഘുവീർ പൂജാരി, സുമതി ശർമ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ രാജൻ കുമാർ ചൗരസ്യ, രോമ സിങ്, എസ്. ഉദയകുമാർ സാഗർ, അഭിഷേക് ഗുപ്ത എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഹാജരായി. കേസിലെ മുഖ്യപ്രതിയായ ഹർദേവ റാമിന്റെ ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ മരവിപ്പിച്ച് ജാമ്യം അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. എന്നാൽ മറ്റ് മൂന്ന് പ്രതികൾക്ക് നൽകിയ ശിക്ഷാ മരവിപ്പിക്കൽ തുടരുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

നാല് മാസം മാത്രം ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ പ്രതിക്ക് ജാമ്യം; ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കി

കൊലപാതകക്കേസിൽ ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഹർദേവ റാം നാല് മാസം മാത്രമാണ് ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി. ഇത്രയും കുറഞ്ഞ കാലം ശിക്ഷ അനുഭവിച്ച പ്രതിക്ക് അപ്പീൽ പരിഗണിക്കാൻ വൈകുമെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ജാമ്യം അനുവദിച്ചത് ശരിയായ നടപടിയല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ ഗൗരവവും വിചാരണക്കോടതി പരിഗണിച്ച തെളിവുകളും ഹൈക്കോടതി വേണ്ടത്ര പരിശോധിച്ചില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തൽ.

ഗുരുതര കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുമ്പോൾ കോടതികൾ കൂടുതൽ ജാഗ്രത പുലർത്തണം. അപ്പീൽ തീർപ്പാക്കാൻ എത്ര സമയം വേണ്ടിവരുമെന്നതിനൊപ്പം പ്രതി ഇതിനകം എത്രകാലം തടവിൽ കഴിഞ്ഞു, ശിക്ഷയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമായ തെളിവുകൾ എത്രത്തോളം ശക്തമാണ് തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളും പരിശോധിക്കണം. കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ മാത്രം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരെ മോചിപ്പിക്കുന്നത് നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമല്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

2017ലെ സർപഞ്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വൈരാഗ്യം കൊലപാതകത്തിൽ കലാശിച്ചു

രാജസ്ഥാനിൽ 2017ൽ നടന്ന സർപഞ്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ വൈരാഗ്യമാണ് കൊലപാതകത്തിന് കാരണമായതെന്നാണ് പ്രോസിക്യൂഷൻ കേസ്. സർക്കാർ സ്കൂൾ അധ്യാപകനായിരുന്ന ഹർദേവ റാമിന്റെ മകൻ സർക്കാർ ജോലി ലഭിച്ചതിനെ തുടർന്ന് സർപഞ്ച് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞിരുന്നു. തുടർന്ന് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സർദാർ റാവു മത്സരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇതാണ് ഇരുവിഭാഗങ്ങൾക്കുമിടയിൽ തർക്കത്തിനും വൈരാഗ്യത്തിനും കാരണമായതെന്നാണ് പ്രോസിക്യൂഷൻ ആരോപിച്ചത്.

സർദാർ റാവുവിനെ കൊലപ്പെടുത്താനുള്ള ഗൂഢാലോചനയുടെ മുഖ്യസൂത്രധാരൻ ഹർദേവ റാമാണെന്നാണ് പ്രോസിക്യൂഷന്റെ നിലപാട്. കൊലപാതകം നടക്കുമ്പോൾ സംഭവസ്ഥലത്ത് നേരിട്ട് എത്താതെ മറ്റുള്ളവരെ ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമണം ആസൂത്രണം ചെയ്തുവെന്നും ആരോപിച്ചു. ആക്രമികളെ എത്തിക്കുന്നതിനും രക്ഷപ്പെടാനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിനും മറ്റ് പ്രതികൾ സഹായിച്ചുവെന്നാണ് കേസ്. വിചാരണക്കോടതി തെളിവുകൾ പരിശോധിച്ച് ഹർദേവ റാമിനെ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ജീവപര്യന്തം തടവിന് ശിക്ഷിച്ചു. മറ്റ് ആറുപേർക്ക് പത്തുവർഷം തടവും വിധിച്ചു.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് കൊല്ലുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതായി സാക്ഷിമൊഴി

സർപഞ്ച് തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഹർദേവ റാം സർദാർ റാവുവിനെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതായി നിരവധി സാക്ഷികൾ വിചാരണക്കോടതിയിൽ മൊഴി നൽകിയിരുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടികൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന സബ് ഡിവിഷണൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പോലും സർദാർ റാവു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുന്നതുവരെ ജീവനോടെ ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഹർദേവ റാം ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് ചില സാക്ഷികളുടെ മൊഴി.

കൊലപാതകം നടന്ന ദിവസം പ്രത്യേക കാരണമോ നോട്ടീസോ ഇല്ലാതെ ഹർദേവ റാം പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ എത്തിയിരുന്നുവെന്നും ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ മൊഴി നൽകി. കുറ്റകൃത്യം നടക്കുമ്പോൾ താൻ മറ്റൊരു സ്ഥലത്തായിരുന്നുവെന്ന് സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നു ഇതെന്നാണ് വിചാരണക്കോടതി വിലയിരുത്തിയത്. ഈ തെളിവുകൾ പരിശോധിക്കാതെയാണ് ഹൈക്കോടതി ശിക്ഷ മരവിപ്പിച്ചതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി കണ്ടെത്തി.

അപ്പീലുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതിനാൽ ജാമ്യം; ഹൈക്കോടതിയുടെ കാരണം അംഗീകരിച്ചില്ല

രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയിൽ നിരവധി ക്രിമിനൽ അപ്പീലുകൾ തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്നുണ്ടെന്നും ഹർദേവ റാമിന്റെ അപ്പീൽ ഉടൻ പരിഗണിക്കാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചത്. അപ്പീൽ പരിഗണനയിലിരിക്കുന്ന കാലയളവിൽ പ്രതിക്ക് ജാമ്യം അനുവദിക്കാമെന്നായിരുന്നു ഹൈക്കോടതിയുടെ തീരുമാനം.

എന്നാൽ അപ്പീലുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിലെ യാഥാർഥ്യമാണെങ്കിലും അതുമാത്രം ഗുരുതര കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരെ മോചിപ്പിക്കാൻ മതിയായ കാരണമല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ദീർഘകാലം തടവിൽ കഴിഞ്ഞവരുടെ കാര്യത്തിൽ അപ്പീൽ വൈകുന്നത് പ്രസക്തമായ ഘടകമാകാം. എന്നാൽ വളരെ കുറച്ചുകാലം മാത്രം ശിക്ഷ അനുഭവിച്ച പ്രതിക്ക് അതേ കാരണം ഉപയോഗിച്ച് ജാമ്യം അനുവദിക്കുന്നത് ശരിയല്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്.

കുറ്റം തെളിഞ്ഞശേഷം നിരപരാധിയെന്ന മുൻധാരണ തുടരില്ല

ക്രിമിനൽ വിചാരണയിൽ കുറ്റം തെളിയുന്നതുവരെ പ്രതിയെ നിരപരാധിയായി കണക്കാക്കണമെന്നതാണ് നിയമതത്വം. എന്നാൽ വിചാരണക്കോടതി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി ശിക്ഷ വിധിച്ചശേഷം അതേ മുൻധാരണ തുടരില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള അവകാശം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ശിക്ഷ മരവിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ വിചാരണക്കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തലുകളും തെളിവുകളും പരിഗണിക്കണം.

പ്രതിയുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം പ്രധാനമാണെങ്കിലും കുറ്റകൃത്യത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട വ്യക്തിയുടെ കുടുംബത്തിന്റെ താൽപര്യങ്ങളും കോടതികൾ പരിഗണിക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചു. മകന്റെ കൊലപാതകത്തിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടയാൾ സ്വതന്ത്രനായി നടക്കുന്നത് കാണേണ്ടിവരുന്ന പിതാവിന്റെ സാഹചര്യം അവഗണിക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അപ്പീലുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിലെ കാലതാമസത്തിന്റെ ബാധ്യത കോടതികളെക്കാൾ കൂടുതൽ സാധാരണ ജനങ്ങളാണ് അനുഭവിക്കുന്നതെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

മറ്റ് മൂന്ന് പ്രതികളുടെ ജാമ്യം തുടരും; തെളിവുകളുടെ ബലത്തിൽ വ്യത്യാസമെന്ന് കോടതി

ഹർദേവ റാമിനൊപ്പം പത്തുവർഷം തടവിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട മറ്റ് മൂന്ന് പ്രതികളുടെ ശിക്ഷ മരവിപ്പിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിൽ സുപ്രീംകോടതി ഇടപെട്ടില്ല. കൊലപാതകത്തിന് ശേഷം ആക്രമികൾ രക്ഷപ്പെട്ട വാഹനത്തിന്റെ നമ്പർ പ്ലേറ്റ് മാറ്റിയെന്നും താമസസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയെന്നും സിം കാർഡുകൾ വാങ്ങിനൽകിയെന്നുമായിരുന്നു ഇവർക്കെതിരായ ആരോപണം. എന്നാൽ നമ്പർ പ്ലേറ്റ് മാറ്റിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാക്ഷികളും സിം കാർഡുകൾ വാങ്ങിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാക്ഷികളും പ്രോസിക്യൂഷന് അനുകൂലമായി മൊഴി നൽകിയില്ല. താമസസൗകര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാക്ഷികൾക്കും യഥാർഥ ആക്രമികളെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മറ്റ് മൂന്ന് പ്രതികൾക്കെതിരായ തെളിവുകൾ മുഖ്യപ്രതിക്കെതിരായ തെളിവുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ അവരുടെ ശിക്ഷ മരവിപ്പിച്ച നടപടി റദ്ദാക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് തീരുമാനിച്ചു. എല്ലാ പ്രതികൾക്കും ഒരേ രീതിയിൽ ജാമ്യം അനുവദിക്കുകയോ നിഷേധിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ ഓരോരുത്തർക്കുമെതിരായ തെളിവുകൾ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണമെന്ന സമീപനമാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.

ഹർദേവ റാം രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം കീഴടങ്ങണം; ഇല്ലെങ്കിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാം

2026 ഒക്ടോബർ 27ലെ ഉത്തരവിലൂടെ ഹർദേവ റാമിന്റെ ശിക്ഷ മരവിപ്പിച്ച നടപടി സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ച തീയതി മുതൽ രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ അദ്ദേഹം വിചാരണക്കോടതിയിൽ കീഴടങ്ങണം. നിശ്ചിത സമയത്തിനകം കീഴടങ്ങിയില്ലെങ്കിൽ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കാനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. മറ്റ് മൂന്ന് പ്രതികൾക്ക് അനുവദിച്ച ശിക്ഷാ മരവിപ്പിക്കൽ തുടരും.

ഹർദേവ റാം ആകെ നാല് മാസവും പതിനെട്ട് ദിവസവും മാത്രമാണ് തടവിൽ കഴിഞ്ഞതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ ഗൗരവവും ലഭ്യമായ തെളിവുകളും പരിഗണിക്കുമ്പോൾ അപ്പീൽ വൈകുമെന്ന കാരണം മാത്രം അദ്ദേഹത്തെ ജാമ്യത്തിൽ തുടരാൻ അനുവദിക്കുന്നതിന് മതിയാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം പ്രതികളുടെ കുറ്റക്കാരെന്ന നിലയെക്കുറിച്ചുള്ള സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ മാത്രമാണെന്നും ഹൈക്കോടതിയിലെ അപ്പീലുകളുടെ അന്തിമ പരിഗണനയെ അവ സ്വാധീനിക്കരുതെന്നും ഉത്തരവിൽ പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഗുരുതര കുറ്റങ്ങളിൽ ശിക്ഷ മരവിപ്പിക്കാൻ കർശന പരിശോധന; രാജ്യത്തെ കോടതികൾക്ക് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർദേശം

ഗുരുതര കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് അപ്പീൽ പരിഗണനയിലിരിക്കെ ജാമ്യം അനുവദിക്കുമ്പോൾ തെളിവുകളുടെ ശക്തിയും ഇതിനകം അനുഭവിച്ച തടവുകാലവും പരിശോധിക്കണമെന്നതാണ് വിധിയിലെ പ്രധാന നിയമതത്വം. നിയമപരമായി അപ്പീൽ വൈകുന്നത് പരിഗണിക്കാവുന്ന ഘടകമാണെങ്കിലും അതുമാത്രം ശിക്ഷ മരവിപ്പിക്കാൻ മതിയായ കാരണമല്ല. സാമൂഹികതലത്തിൽ ഇരകളുടെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും താൽപര്യങ്ങളും പ്രതിയുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ കേസുകൾ കെട്ടിക്കിടക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ യാന്ത്രികമായി ജാമ്യം അനുവദിക്കുന്ന രീതി ഒഴിവാക്കണമെന്ന നിർദേശമാണ് നൽകിയത്. സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം രാജ്യത്തെ സമാന ക്രിമിനൽ അപ്പീലുകളിൽ പ്രസക്തമാകും. എന്നാൽ ഗുരുതര കുറ്റങ്ങളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് ഒരു സാഹചര്യത്തിലും ജാമ്യം അനുവദിക്കാനാകില്ലെന്ന പൊതുനിരോധനം കോടതി ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.