ന്യൂഡൽഹി, 2026 നവംബർ 04 –

സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് വിൽപ്പന നികുതിക്ക് പുറമെ അധിക നികുതിയും സർചാർജും ചുമത്താൻ അധികാരമുണ്ടോയെന്ന 27 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഭരണഘടനാ തർക്കത്തിന് ചരക്ക് സേവന നികുതി നടപ്പാക്കിയതോടെ പ്രസക്തിയില്ലാതായെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 നവംബർ നാലിന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഏഴംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചാണ് നിർണായക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ജസ്റ്റിസുമാരായ കെ.വി. വിശ്വനാഥൻ, എസ്.വി.എൻ. ഭട്ടി, ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, എൻ.വി. അഞ്ജാരിയ, വി. മോഹന എന്നിവരുടെ പേരുകളാണ് ലഭ്യമായ കോടതി റിപ്പോർട്ടിൽ ബെഞ്ചംഗങ്ങളായി വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഒഡീഷയിലെ അർജുൻ ഫ്ലോർ മിൽസ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെതിരെ സമർപ്പിച്ച കേസിൽ 1999ൽ വിശാല ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്ക് വിട്ട നിയമപ്രശ്നമാണ് കോടതി തീർപ്പാക്കിയത്. സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ വിൽപ്പന നികുതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധിക നികുതി ഈടാക്കുന്നത് ഭരണഘടനാപരമാണോയെന്നതായിരുന്നു തർക്കം. കേന്ദ്ര സർക്കാരിനുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത വാദം അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. മറ്റ് കക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല. 2026 സെപ്റ്റംബർ 22ന് വാദം പൂർത്തിയാക്കി വിധി പറയാൻ മാറ്റിയ കേസിലാണ് നവംബർ നാലിന് ഉത്തരവുണ്ടായത്. പഴയ വിൽപ്പന നികുതി നിയമങ്ങൾ ജിഎസ്ടി സംവിധാനത്തിലൂടെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ വിശാല ബെഞ്ച് ഈ നിയമപ്രശ്നത്തിൽ കൂടുതൽ തീർപ്പ് നൽകേണ്ടതില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വിൽപ്പന നികുതിക്ക് മേൽ അധിക നികുതി ചുമത്താം; സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പഴയ അധികാരം ശരിവെച്ച് കോടതി

നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വിൽപ്പന നികുതിയുടെ നിശ്ചിത ശതമാനം അധിക നികുതിയായോ സർചാർജായോ ഈടാക്കുന്നത് പുതിയൊരു നികുതിയല്ലെന്നും വിൽപ്പന നികുതിയുടെ നിരക്ക് വർധിപ്പിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഭരണഘടനയുടെ ഏഴാം പട്ടികയിലെ സംസ്ഥാന പട്ടികയിലെ പഴയ 54-ാം ഇനം പ്രകാരം സാധനങ്ങളുടെ വിൽപ്പനയ്ക്കും വാങ്ങലിനും നികുതി ചുമത്താൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ അധികാരത്തിന്റെ പരിധിയിൽ അധിക വിൽപ്പന നികുതിയും ഉൾപ്പെടുമെന്നാണ് കോടതിയുടെ വിശദീകരണം.

വിൽപ്പന നികുതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധിക തുക കണക്കാക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് വ്യാപാരിയുടെ വരുമാനത്തിന്മേലുള്ള നികുതിയായി മാറില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വരുമാന നികുതി ചുമത്താനുള്ള അധികാരം കേന്ദ്ര സർക്കാരിനാണെന്ന വാദം ഉയർന്നിരുന്നെങ്കിലും നികുതിയുടെ സ്വഭാവമാണ് നിർണായകമെന്നും അത് കണക്കാക്കാൻ സ്വീകരിക്കുന്ന രീതി മാത്രമല്ല പരിഗണിക്കേണ്ടതെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പഴയ വിൽപ്പന നികുതി സംവിധാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്നും നിലവിലെ ജിഎസ്ടി നിയമപ്രകാരം സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പുതിയ അധിക നികുതി ചുമത്താനുള്ള അനുമതിയായി ഇതിനെ കാണാനാകില്ലെന്നും ഉത്തരവിന്റെ പരിധിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാണ്.

പത്ത് ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളിൽ വിറ്റുവരവുള്ള വ്യാപാരികൾക്ക് അധിക നികുതി; ഒഡീഷയിലെ നിയമമാണ് തർക്കത്തിന് തുടക്കം

1947ലെ ഒഡീഷ വിൽപ്പന നികുതി നിയമത്തിലെ അഞ്ചാം എ വകുപ്പ് ചോദ്യം ചെയ്താണ് അർജുൻ ഫ്ലോർ മിൽസ് കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. 1997ൽ കൊണ്ടുവന്ന ഭേദഗതി പ്രകാരം വാർഷിക വിറ്റുവരവ് പത്ത് ലക്ഷം രൂപ മുതൽ ഒരു കോടി രൂപ വരെയുള്ള വ്യാപാരികൾക്ക് പത്ത് ശതമാനം അധിക നികുതിയും ഒരു കോടി രൂപയ്ക്ക് മുകളിൽ വിറ്റുവരവുള്ളവർക്ക് പതിനഞ്ച് ശതമാനം അധിക നികുതിയും ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. നിലവിലുള്ള വിൽപ്പന നികുതിക്ക് പുറമെയായിരുന്നു ഈ അധിക ബാധ്യത.

വ്യാപാരികളുടെ വിറ്റുവരവ് അടിസ്ഥാനമാക്കി അധിക നികുതി ചുമത്തുന്നത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയമനിർമാണ അധികാരത്തിന് പുറത്താണെന്നായിരുന്നു നിയമപരമായ എതിർപ്പ്. ഭരണഘടനയുടെ ഏഴാം പട്ടികയിലെ കേന്ദ്ര പട്ടികയുടെ 82-ാം ഇനം പ്രകാരം കാർഷിക വരുമാനം ഒഴികെയുള്ള വരുമാനത്തിന്മേൽ നികുതി ചുമത്താനുള്ള അധികാരം പാർലമെന്റിനാണ്. അതിനാൽ വ്യാപാരികളുടെ വിറ്റുവരവ് പരിഗണിച്ചുള്ള അധിക നികുതി വരുമാന നികുതിയുടെ സ്വഭാവത്തിലേക്ക് മാറുന്നുണ്ടോയെന്ന ചോദ്യം കേസിൽ ഉയർന്നു.

മൂന്ന് സുപ്രീംകോടതി വിധികളിലെ വ്യത്യാസം; 1999ൽ കേസ് വിശാല ബെഞ്ചിന്

സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധിക വിൽപ്പന നികുതി അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സുപ്രീംകോടതി നേരത്തെ പുറപ്പെടുവിച്ച വിധികളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിലുണ്ടായ ആശയക്കുഴപ്പമാണ് കേസ് വിശാല ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയിലെത്തിച്ചത്. ഹോച്സ്റ്റ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് കേസിൽ ബിഹാർ സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയ സർചാർജ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിൽപ്പന നികുതി അധികാരത്തിന്റെ പരിധിയിലാണെന്ന് കോടതി അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. എസ്. കോടാർ കേസിൽ തമിഴ്നാട്ടിലെ അധിക വിൽപ്പന നികുതിയും സുപ്രീംകോടതിയുടെ അഞ്ചംഗ ബെഞ്ച് ശരിവെച്ചിരുന്നു.

എന്നാൽ ഇന്ത്യ സിമന്റ് കേസിൽ ഖനന റോയൽറ്റിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സെസും സർചാർജും സംബന്ധിച്ച് ഏഴംഗ ബെഞ്ച് നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ മുൻവിധികളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നുണ്ടോയെന്ന സംശയം ഉയർന്നു. ഇതോടെയാണ് അധിക വിൽപ്പന നികുതി സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരപരിധിയിലാണോയെന്ന ചോദ്യം 1999ൽ വിശാല ബെഞ്ചിന് വിട്ടത്. ഈ നിയമപ്രശ്നത്തിനാണ് 27 വർഷത്തിനുശേഷം സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തത വരുത്തിയത്.

ഇന്ത്യ സിമന്റ് വിധി തടസ്സമല്ല; പഴയ വിൽപ്പന നികുതി വ്യാഖ്യാനം നിലനിൽക്കും

ഇന്ത്യ സിമന്റ് കേസിലെ വിധിയും അധിക വിൽപ്പന നികുതിയെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻവിധികളും തമ്മിൽ നിലവിൽ നിയമപരമായ വൈരുധ്യമില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഇന്ത്യ സിമന്റ് കേസ് ഖനന റോയൽറ്റിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈടാക്കിയ സെസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഒരു നികുതിയുടെ ശതമാനമായി മറ്റൊരു തുക കണക്കാക്കുന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അത് ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാകുമെന്ന് ആ വിധിയിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ലെന്നും കോടതി വിശദീകരിച്ചു.

റോയൽറ്റി ഒരു നികുതിയാണെന്ന ഇന്ത്യ സിമന്റ് വിധിയിലെ അടിസ്ഥാനനിലപാട് പിന്നീട് മിനറൽ ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി കേസിൽ സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഒമ്പതംഗ ബെഞ്ച് തിരുത്തിയിരുന്നു. അതിനാൽ പഴയ വിൽപ്പന നികുതി നിയമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധിക നികുതി ചുമത്താനുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരം സംബന്ധിച്ച മുൻവിധികൾ നിലനിൽക്കുന്നതാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

എസ്. കോടാർ വിധി ശരിയെന്ന് ജസ്റ്റിസ് കെ.വി. വിശ്വനാഥൻ; പ്രത്യേക അഭിപ്രായവും രേഖപ്പെടുത്തി

ജസ്റ്റിസ് കെ.വി. വിശ്വനാഥൻ പ്രത്യേക അഭിപ്രായത്തിലൂടെ എസ്. കോടാർ കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധി ശരിയായ നിയമവ്യാഖ്യാനമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. ഹോച്സ്റ്റ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ് കേസിലെയും കോടാർ കേസിലെയും വിധികൾ തമ്മിൽ വൈരുധ്യമില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. ഇന്ത്യ സിമന്റ് കേസിൽ പരിഗണിച്ച നിയമപ്രശ്നങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായതിനാൽ ആ വിധിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കോടാർ വിധിയുടെ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്യാനാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

നിശ്ചിത പരിധിക്ക് മുകളിൽ വാർഷിക വിറ്റുവരവുള്ള വ്യാപാരികൾ അടയ്ക്കേണ്ട വിൽപ്പന നികുതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധിക നികുതി കണക്കാക്കുന്നത് സംസ്ഥാന പട്ടികയിലെ പഴയ 54-ാം ഇനത്തിന്റെ പരിധിയിലാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് വിശ്വനാഥൻ വ്യക്തമാക്കി. വ്യാപാരികളിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുന്ന അധിക നികുതി ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് കൈമാറാൻ അനുവദിക്കാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിലും അതിനെ വ്യാപാരിയുടെ വരുമാനത്തിന്മേലുള്ള നികുതിയായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു.

2017ൽ ജിഎസ്ടി വന്നതോടെ പഴയ നിയമങ്ങൾ മാറി; വിശാല ബെഞ്ചിലെ തർക്കം അവസാനിച്ചു

2017ൽ ചരക്ക് സേവന നികുതി സംവിധാനം നിലവിൽ വന്നതോടെ രാജ്യത്തെ പരോക്ഷ നികുതി സംവിധാനത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി. സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പഴയ വിൽപ്പന നികുതി അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭരണഘടനാ വ്യവസ്ഥകളും നിയമങ്ങളും മാറ്റിസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അതിനാൽ 1999ൽ വിശാല ബെഞ്ചിന് വിട്ട നിയമപ്രശ്നത്തിന് ഭാവിയിൽ സ്വതന്ത്രമായ പ്രസക്തിയില്ലാതായെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ തീരുമാനം.

2026 സെപ്റ്റംബർ 22ലെ വാദത്തിനിടെ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്തയും ജിഎസ്ടി വന്നതോടെ നിയമപ്രശ്നം പ്രധാനമായും അക്കാദമിക സ്വഭാവത്തിലേക്ക് മാറിയെന്ന് കോടതിയെ അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പഴയ നികുതി നിയമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില കേസുകൾ ഇപ്പോഴും തീർപ്പാക്കാനുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ സാഹചര്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ചാണ് വിശാല ബെഞ്ചിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കുവന്ന പൊതുവായ നിയമപ്രശ്നം ഇനി തീർപ്പാക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് കോടതി തീരുമാനിച്ചത്.

പഞ്ചാബിലെ അധിക നികുതി തർക്കങ്ങൾ തുടരും; ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകൾ സാധാരണ ബെഞ്ചിലേക്ക്

പഴയ വിൽപ്പന നികുതി നിയമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ തർക്കങ്ങളും സുപ്രീംകോടതി അവസാനിപ്പിച്ചിട്ടില്ല. 1948ലെ പഞ്ചാബ് ജനറൽ സെയിൽസ് ടാക്സ് നിയമപ്രകാരം വിൽപ്പന നികുതിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയ വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് സർചാർജ് ഈടാക്കുന്നതിന്റെ നിയമസാധുത കോടതി തുറന്നുവെച്ചു. നികുതി ഇളവ് ലഭിച്ച സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സർചാർജ് നൽകേണ്ടിവരുമോയെന്ന ചോദ്യം തുടർന്നുള്ള പരിഗണനയ്ക്കായി മാറ്റി.

2000ലെ പഞ്ചാബ് സാമൂഹിക സുരക്ഷാ നിയമപ്രകാരം ഈടാക്കുന്ന സെസ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സഞ്ചിതനിധിയിൽ ആദ്യം ഉൾപ്പെടുത്താതെ നേരിട്ട് സാമൂഹിക സുരക്ഷാ നിധിയിലേക്ക് മാറ്റാൻ കഴിയുമോയെന്ന ഭരണഘടനാപ്രശ്നത്തിലും അന്തിമ തീരുമാനം ഉണ്ടായിട്ടില്ല. ഭരണഘടനയുടെ 266-ാം അനുച്ഛേദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ വിഷയവും തുടർന്നുള്ള പരിഗണനയ്ക്കായി മാറ്റി. നികുതി നിർണയവും ബന്ധപ്പെട്ട ആശ്വാസങ്ങളും സംബന്ധിച്ച കക്ഷികളുടെ മറ്റ് വാദങ്ങളും തുറന്നുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അർജുൻ ഫ്ലോർ മിൽസ് കേസും ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് കേസുകളും അനുയോജ്യമായ സാധാരണ ബെഞ്ചിന് മുന്നിൽ പട്ടികപ്പെടുത്താൻ സുപ്രീംകോടതി രജിസ്ട്രിക്ക് നിർദേശം നൽകി.

27 വർഷത്തെ ഭരണഘടനാ തർക്കത്തിന് വിരാമം; പഴയ നികുതി കേസുകളിൽ തുടർതീരുമാനം ബാക്കി

അധിക വിൽപ്പന നികുതി ചുമത്താനുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ നിയമനിർമാണ അധികാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 1999ൽ വിശാല ബെഞ്ചിന് വിട്ട പൊതുവായ നിയമപ്രശ്നമാണ് നവംബർ നാലിലെ ഉത്തരവിലൂടെ അവസാനിച്ചത്. ജിഎസ്ടി നടപ്പാക്കിയതോടെ ആ ചോദ്യം ഇനി പ്രത്യേകമായി തീർപ്പാക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ പഴയ നിയമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈടാക്കിയ നികുതി, സർചാർജ്, നികുതി ഇളവ്, നികുതി നിർണയം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തിഗത തർക്കങ്ങൾ അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. അവ സാധാരണ ബെഞ്ചുകൾ പരിശോധിച്ച് തീർപ്പാക്കും.

സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പഴയ നികുതി അധികാരത്തിന് വ്യക്തത; പുതിയ ജിഎസ്ടി നിയമങ്ങളിൽ മാറ്റമില്ല

നിയമപരമായി, പഴയ വിൽപ്പന നികുതിയുടെ ശതമാനമായി അധിക നികുതി ചുമത്തുന്നത് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അന്നത്തെ ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരപരിധിയിലായിരുന്നുവെന്ന വ്യാഖ്യാനമാണ് സുപ്രീംകോടതി നിലനിർത്തിയത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ, പഴയ നികുതി ബാധ്യതകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇപ്പോഴും തർക്കം നേരിടുന്ന വ്യാപാരികൾക്കും വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ശേഷിക്കുന്ന കേസുകളിലെ തീരുമാനങ്ങൾ പ്രസക്തമാണ്. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, മുൻവിധികൾ തമ്മിലുള്ള വൈരുധ്യം സംബന്ധിച്ച സംശയം നീക്കുകയും ജിഎസ്ടി വന്നതോടെ പ്രസക്തിയില്ലാതായ പൊതുവായ നിയമപ്രശ്നം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജ്യവ്യാപകമായി പഴയ വിൽപ്പന നികുതി നിയമങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിന് ഈ തീരുമാനം പ്രാധാന്യമുള്ളതാണെങ്കിലും നിലവിലെ ജിഎസ്ടി നിരക്കുകളിലോ നികുതി ചുമത്താനുള്ള അധികാരങ്ങളിലോ കോടതി പുതിയ മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടില്ല.