ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 14 –

പാലിൽനിന്ന് നിർമിക്കുന്ന പനീറിന് പകരം മറ്റ് ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന അനലോഗ് പനീർ യഥാർഥ പനീറെന്ന പേരിൽ വിൽക്കുന്നതും ഭക്ഷണമായി നൽകുന്നതും തടയണമെന്ന പൊതുതാൽപര്യ ഹർജിയിൽ കേന്ദ്ര സർക്കാരിനും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ അതോറിറ്റിക്കും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി നോട്ടീസ് അയച്ചു. 2026 ഒക്ടോബർ 14നാണ് ആക്ടിങ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് നിതിൻ വാസുദേവ് സാംബ്രെ, ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് ശർമ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിട്ടത്. റിധിമ സിങ്ങും മറ്റൊരാളും കേന്ദ്ര സർക്കാരിനും മറ്റ് കക്ഷികൾക്കുമെതിരെ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് നടപടി. കേന്ദ്ര സർക്കാർ, ഇന്ത്യൻ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ മാനദണ്ഡ അതോറിറ്റി, ഡൽഹി സർക്കാർ, ഡൽഹി ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വകുപ്പ് എന്നിവരോടാണ് കോടതി വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി ഹാജരായ വനിതാ അഭിഭാഷകയാണ് ഉപഭോക്താക്കളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന വിൽപ്പന തടയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ഉത്സവകാലത്ത് പനീർ സാമ്പിളുകൾ പരിശോധിക്കാൻ ഇടക്കാല ഉത്തരവ് വേണമെന്ന ആവശ്യത്തിൽ കോടതി നിർദേശം നൽകിയിട്ടില്ല. ഹർജിയിൽ അന്തിമ വിധിയും പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടില്ല.

ഹോട്ടലുകളിൽ പനീർ ആവശ്യപ്പെടുന്നവർക്ക് ലഭിക്കുന്നത് പാലുൽപ്പന്നമാണോയെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ സംവിധാനമില്ലെന്ന് ഹർജി

ഹോട്ടലിലോ റസ്റ്റോറന്റിലോ പനീർ വിഭവം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഉപഭോക്താവ് അത് പാലിൽനിന്ന് നിർമിച്ച പനീർ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഭക്ഷണമാണെന്നാണ് കരുതുന്നതെന്ന് ഹർജിക്കാരുടെ അഭിഭാഷക കോടതിയിൽ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ യഥാർഥ പനീറിന് പകരം പാൽ ഇതര ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമിക്കുന്ന അനലോഗ് പനീർ നൽകിയാലും ഉപഭോക്താവിന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമാണുള്ളത്. കാഴ്ചയിലും രുചിയിലും പനീറിനോട് സാമ്യമുള്ള ഇത്തരം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന വിവരം ഉപഭോക്താക്കളെ അറിയിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് പരാതി. ഭക്ഷണത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് പാലുൽപ്പന്നമാണോ പകരം തയ്യാറാക്കിയ മറ്റൊരു ഉൽപ്പന്നമാണോ എന്ന് അറിയാനുള്ള സംവിധാനം നിലവിലില്ലെന്നും അഭിഭാഷക വാദിച്ചു.

പനീറിലെ പ്രോട്ടീന് പകരം പോഷകമൂല്യം കുറഞ്ഞ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നൽകുന്നുവെന്ന് ആരോപണം

പാലിൽനിന്ന് നിർമിക്കുന്ന പനീർ പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധമായ ഭക്ഷണമാണെന്നും എന്നാൽ പകരം ഉപയോഗിക്കുന്ന അനലോഗ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളിൽ പ്രധാനമായും കാർബോഹൈഡ്രേറ്റുകളാണുള്ളതെന്നും ഹർജിക്കാരുടെ അഭിഭാഷക വാദിച്ചു. ഇത്തരം ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് പോഷകമൂല്യമില്ലെന്ന ആരോപണവും ഉന്നയിച്ചു. ഏത് നിയമപരമായ അവകാശമാണ് ലംഘിക്കപ്പെട്ടതെന്ന കോടതിയുടെ ചോദ്യത്തിന് 2011ലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും ഭക്ഷ്യചേരുവകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചട്ടങ്ങളുമാണ് അഭിഭാഷക ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. നിലവിലുള്ള ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി നടപ്പാക്കാത്തതാണ് ഉപഭോക്താക്കൾ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാൻ കാരണമെന്നാണ് ഹർജിയിലെ വാദം.

അനലോഗ് പനീർ മുഴുവനായി നിരോധിക്കണമെന്നല്ല; യഥാർഥ പനീറെന്ന പേരിലുള്ള വിൽപ്പന തടയണമെന്ന് ആവശ്യം

നിയമാനുസൃതമായി നിർമിക്കുന്ന എല്ലാ അനലോഗ് പാലുൽപ്പന്നങ്ങളും നിരോധിക്കണമെന്നല്ല ഹർജിയിലെ ആവശ്യം. പാൽ ഇതര ചേരുവകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങളെ അവയുടെ യഥാർഥ സ്വഭാവം വെളിപ്പെടുത്താതെ പനീറെന്ന പേരിൽ വിൽക്കുന്നതും വിതരണം ചെയ്യുന്നതും ഭക്ഷണമായി നൽകുന്നതുമാണ് ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്. ഹോട്ടലുകൾ, റസ്റ്റോറന്റുകൾ, ഭക്ഷണവിതരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, കാറ്ററിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ, ക്ലൗഡ് കിച്ചണുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന പനീറിന്റെ യഥാർഥ ഘടന ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അറിയാൻ കഴിയണമെന്ന് ഹർജിക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ സ്വഭാവവും ചേരുവകളും മറച്ചുവയ്ക്കുന്നത് ഉപഭോക്താക്കളെ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന നടപടിയാണെന്നാണ് ഹർജിയിലെ ആരോപണം.

മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഡൽഹിയിലും പരിശോധന ശക്തമാക്കണമെന്ന് ആവശ്യം

മഹാരാഷ്ട്ര, ഗുജറാത്ത്, പഞ്ചാബ്, ഛത്തീസ്ഗഢ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അനലോഗ് പനീറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്വീകരിച്ച നിയന്ത്രണങ്ങളും നടപടികളും ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. പഞ്ചാബിൽ നിശ്ചിത കാലയളവിലേക്ക് അനലോഗ് പനീറിന് ഏർപ്പെടുത്തിയ നിരോധനവും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ നിയന്ത്രണ ഉത്തരവുകളും ഹർജിക്കാർ പരാമർശിച്ചു. 2026 ഓഗസ്റ്റിൽ ഡൽഹിയിലെ ഓഖ്ല പച്ചക്കറി മാർക്കറ്റിൽ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വകുപ്പ് നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ സംശയാസ്പദമായ ഏകദേശം 508 കിലോഗ്രാം പനീർ നശിപ്പിച്ചതായും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു. ഡൽഹിയിലുടനീളം പനീറിന്റെയും അനുബന്ധ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും പരിശോധന, സാമ്പിൾ ശേഖരണം, ലബോറട്ടറി പരിശോധന എന്നിവ ഏകോപിപ്പിച്ച് നിയമലംഘനങ്ങൾക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്നാണ് ആവശ്യം.

ഉത്സവകാലത്ത് പനീർ സാമ്പിളുകൾ പരിശോധിക്കണമെന്ന ഇടക്കാല ആവശ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല

നവരാത്രി, ദസറ ഉത്സവകാലത്തെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ പരിഗണിച്ച് പനീർ സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിച്ച് പരിശോധിക്കാൻ അടിയന്തര നിർദേശം നൽകണമെന്ന് ഹർജിക്കാരുടെ അഭിഭാഷക ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ 2026 ഒക്ടോബർ 14ലെ വാദം കേൾക്കലിൽ കോടതി അത്തരമൊരു ഇടക്കാല ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചില്ല. കേന്ദ്ര സർക്കാരിനും ബന്ധപ്പെട്ട ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ അധികൃതർക്കും നോട്ടീസ് അയച്ച് വിശദീകരണം തേടുക മാത്രമാണ് കോടതി ചെയ്തത്. അനലോഗ് പനീറിന്റെ നിർമാണത്തിനോ വിൽപ്പനയ്ക്കോ പുതിയ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. ഹർജിയിൽ ഉന്നയിച്ച ആരോപണങ്ങളുടെ നിയമസാധുതയും ആവശ്യപ്പെട്ട നിയന്ത്രണങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് അന്തിമ തീരുമാനവും എടുത്തിട്ടില്ല.

പനീറിന്റെ പേരിലുള്ള വിൽപ്പനയിൽ ഉപഭോക്താക്കളുടെ അവകാശങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ ഹൈക്കോടതി

ഡൽഹിയിലെ ഭക്ഷ്യവിൽപ്പന സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പാലുൽപ്പന്നങ്ങളും അവയ്ക്ക് പകരമുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങളും എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയിക്കണമെന്ന വിഷയമാണ് ഹർജിയിലൂടെ കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലെത്തിയത്. നിയമപരമായി, 2006ലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമവും അനുബന്ധ ചട്ടങ്ങളും പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ ആവശ്യം. സാമൂഹികമായി, ഭക്ഷണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചേരുവകളെക്കുറിച്ച് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വ്യക്തമായ വിവരം ലഭിക്കണമെന്ന പ്രശ്നമാണ് ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ വകുപ്പുകളുടെ വിശദീകരണം ലഭിച്ചതിനുശേഷമാണ് ആവശ്യപ്പെട്ട നടപടികളിൽ തീരുമാനമുണ്ടാകുക. നിലവിലെ ഉത്തരവ് വിശദീകരണം തേടുന്നതിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെട്ടതിനാൽ ഡൽഹിയിലെ ഭക്ഷ്യവിൽപ്പന രീതികളിൽ കോടതി നിർദേശിച്ച പുതിയ മാറ്റങ്ങളൊന്നും ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.