കട്ടക്ക്, 2026 ഒക്ടോബർ 14-
അസുഖവും ശാരീരിക പരിമിതികളും കാരണം കോടതിയിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകാൻ കഴിയാത്ത സാക്ഷികളുടെ മൊഴി അവരുടെ താമസസ്ഥലത്തെത്തി രേഖപ്പെടുത്താൻ ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതി മൊബൈൽ ഇ-സേവാ വാനുകൾ പുറത്തിറക്കി. 2026 ഒക്ടോബർ 13ന് ഹൈക്കോടതി ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഹരീഷ് ടണ്ടനാണ് രണ്ട് വാഹനങ്ങൾ ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തത്. ഹൈക്കോടതിയിലെ മറ്റ് ജഡ്ജിമാരും രജിസ്ട്രി ഉദ്യോഗസ്ഥരും ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് സംവിധാനത്തിലൂടെ സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് കോടതിയുടെ ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളും സൗജന്യ നിയമസഹായവും ലഭ്യമാക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വാഹനങ്ങളുടെ ആദ്യ ഉപയോഗത്തിൽത്തന്നെ അസുഖം കാരണം കോടതിയിലെത്താൻ കഴിയാതിരുന്ന ഒരു പ്രധാന സാക്ഷിയുടെ മൊഴി രേഖപ്പെടുത്തി. ഇത് ഒരു കേസിലെ വിധിയോ ഉത്തരവോ അല്ല, നീതിന്യായ സേവനങ്ങൾ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ഹൈക്കോടതിയുടെ ഭരണപരമായ നടപടിയാണ്.
അസുഖബാധിതനായ സാക്ഷിയുടെ മൊഴി വീട്ടിലെത്തി രേഖപ്പെടുത്തി
കട്ടക്ക് സദറിലെ അധാലിയയിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന സാക്ഷിയുടെ മൊഴിയാണ് മൊബൈൽ ഇ-സേവാ വാൻ ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യം രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ദീർഘകാലമായി കോടതിയിൽ തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്ന ഒരു കേസിലെ സാക്ഷിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അസുഖം കാരണം നേരിട്ട് കോടതിയിൽ ഹാജരാകാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചത്.
ഹൈക്കോടതിയുടെ പുതിയ സംവിധാനത്തിലൂടെ സാക്ഷിയുടെ താമസസ്ഥലത്തുനിന്നുതന്നെ തെളിവെടുപ്പ് നടത്താൻ കഴിഞ്ഞു. യാത്ര ചെയ്യാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ട് കാരണം സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് വൈകുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാൻ ഇത്തരം വാഹനങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തിയ കേസിന്റെ പേരോ കക്ഷികളുടെ വിവരങ്ങളോ പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല.
അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റും വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് സംവിധാനവും
കോടതി നടപടികൾക്കാവശ്യമായ സാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളോടെയാണ് മൊബൈൽ ഇ-സേവാ വാനുകൾ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒന്നിലധികം നെറ്റ്വർക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ, ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് സംവിധാനം, വൈദ്യുതി തടസ്സപ്പെട്ടാലും പ്രവർത്തനം തുടരാനുള്ള പവർ ബാക്കപ്പ് എന്നിവ വാഹനങ്ങളിലുണ്ട്.
ഇതിലൂടെ വിദൂരപ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന സാക്ഷികൾക്കും ശാരീരിക പരിമിതികളുള്ളവർക്കും കോടതിയുമായി വീഡിയോ സംവിധാനത്തിലൂടെ ബന്ധപ്പെടാൻ കഴിയും. കോടതിയിൽ നേരിട്ട് എത്താനുള്ള യാത്രയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബുദ്ധിമുട്ടുകളും കുറയ്ക്കുന്നതിനാണ് ഈ സൗകര്യം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.
ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് കോടതിയുടെ ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ എത്തിക്കും
സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുപുറമെ കോടതിയുടെ വിവിധ ഓൺലൈൻ സേവനങ്ങളും ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാനാണ് പദ്ധതി. ഇ-ഫയലിങ് വഴി കോടതിയിൽ ഹർജികളും രേഖകളും സമർപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സഹായം, കോടതി ഫീസ് ഓൺലൈനായി അടയ്ക്കാനുള്ള സൗകര്യം, കേസുകളുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതി അറിയാനുള്ള സംവിധാനം എന്നിവ വാഹനങ്ങളിലൂടെ ലഭ്യമാക്കും.
നിയമസഹായം ആവശ്യമുള്ളവരെ ബന്ധപ്പെട്ട സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനും വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കും. കോടതിയിൽ നേരിട്ട് എത്താൻ പ്രയാസമുള്ള ഗ്രാമീണർക്കും വിദൂരപ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്കും നീതിന്യായ സംവിധാനവുമായി ബന്ധപ്പെടാനുള്ള സൗകര്യം വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
ചന്തയിലെത്തി ജനങ്ങൾക്ക് നിയമസേവനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധവത്കരണം
വാഹനങ്ങളുടെ ആദ്യ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കട്ടക്കിലെ ജഗത്പൂർ മേഖലയിലുള്ള പാഗ ആഴ്ചച്ചന്തയിൽ നിയമബോധവത്കരണ പരിപാടിയും സംഘടിപ്പിച്ചു. ഒഡീഷ സംസ്ഥാന നിയമസേവന അതോറിറ്റിയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു പരിപാടി. മൊബൈൽ വാനിൽ ഘടിപ്പിച്ച വലിയ ഡിജിറ്റൽ ഡിസ്പ്ലേയും പൊതുഅറിയിപ്പ് സംവിധാനവും ഉപയോഗിച്ചാണ് ജനങ്ങൾക്ക് വിവരങ്ങൾ നൽകിയത്.
ഇ-ഫയലിങ്, ഇ-പേമെന്റ്, കേസുകളുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതി പരിശോധിക്കൽ, ഇ-മുലാഖത്ത് തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിച്ചു. കോടതിയുടെ ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിവില്ലാത്തവർക്കും അവ ഉപയോഗിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവർക്കും സഹായം നൽകുകയാണ് ഇത്തരം പരിപാടികളുടെ ലക്ഷ്യം.
മൊബൈൽ ലോക് അദാലത്തുകളും നിയമസഹായ ക്യാമ്പുകളും നടത്തും
മൊബൈൽ ഇ-സേവാ വാനുകൾ വർഷം മുഴുവൻ വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാനാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ പദ്ധതി. ഗ്രാമങ്ങളിലും വിദൂരപ്രദേശങ്ങളിലും നിയമബോധവത്കരണ ക്യാമ്പുകൾ സംഘടിപ്പിക്കും. ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിലൂടെ രേഖകൾ സമർപ്പിക്കാനും കോടതി ഫീസ് അടയ്ക്കാനും സഹായം നൽകും. സൗജന്യ നിയമസഹായം ലഭ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളും വാഹനങ്ങളിലൂടെ നടത്തും.
കോടതിസമുച്ചയങ്ങളിൽ നേരിട്ട് എത്താതെ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന മൊബൈൽ ലോക് അദാലത്തുകൾക്കും പ്രത്യേക തർക്കപരിഹാര പരിപാടികൾക്കും വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കും. നീതിന്യായ സേവനങ്ങൾ കോടതിക്കെട്ടിടങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
രാജ്യവ്യാപക പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഒഡീഷയിലും സേവനം
സുപ്രീംകോടതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടപ്പാക്കുന്ന ദേശീയ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതിക്ക് മൊബൈൽ ഇ-സേവാ വാനുകൾ അനുവദിച്ചത്. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത പദ്ധതിയുടെ തുടർച്ചയായാണ് ഒഡീഷയിലെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. രാജ്യത്തെ ഇ-കോടതി പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായാണ് മൊബൈൽ സേവനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നത്.
ഗ്രാമങ്ങൾ, ആദിവാസി മേഖലകൾ, വിദൂരപ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കോടതിസേവനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിലുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കുറയ്ക്കാനാണ് ദേശീയതലത്തിൽ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. ഒഡീഷയിൽ രണ്ട് വാഹനങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയതോടെ സംസ്ഥാനത്തെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് സേവനം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായി. കൂടുതൽ മേഖലകളിൽ വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്റെ സമയക്രമം പിന്നീട് തീരുമാനിക്കും.
സാക്ഷിമൊഴി വൈകുന്നത് കുറയ്ക്കാൻ പുതിയ സംവിധാനം
ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതി ആരംഭിച്ച മൊബൈൽ ഇ-സേവാ വാനുകളുടെ ആദ്യ പ്രവർത്തനം വിജയകരമായി പൂർത്തിയായതോടെ സേവനം കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് തീരുമാനം. അസുഖബാധിതനായ സാക്ഷിയുടെ മൊഴി രേഖപ്പെടുത്താനും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കോടതിസേവനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ബോധവത്കരണം നൽകാനും ആദ്യദിവസംതന്നെ കഴിഞ്ഞു. സാക്ഷികൾക്ക് യാത്ര ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ തെളിവെടുപ്പ് വൈകുന്ന കേസുകളിൽ ഈ സംവിധാനം പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാകും.
എന്നാൽ എല്ലാ സാക്ഷിമൊഴികളും വീടുകളിൽവച്ച് രേഖപ്പെടുത്തണമെന്ന പുതിയ നിയമം ഹൈക്കോടതി കൊണ്ടുവന്നിട്ടില്ല. നിലവിലുള്ള നിയമനടപടികൾക്കും കോടതിയുടെ അനുമതിക്കും വിധേയമായി സാങ്കേതിക സൗകര്യം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സംവിധാനമാണ് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ പദ്ധതിയുടെ തുടക്കം കോടതിയിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകേണ്ട നിയമപരമായ ബാധ്യത പൊതുവായി ഒഴിവാക്കുന്നതല്ല.
സാധാരണക്കാർക്ക് നീതി കൂടുതൽ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കാൻ പദ്ധതി
നിയമപരമായി, സാക്ഷിമൊഴി രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും കോടതിയുടെ ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനും നിലവിലുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ ജനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന നടപടിയാണിത്. പ്രത്യേകിച്ച് ശാരീരിക പരിമിതികളുള്ളവർക്കും അസുഖബാധിതർക്കും കോടതി നടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള പ്രായോഗിക തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ ഇതിലൂടെ കഴിയും. എന്നാൽ സാക്ഷിമൊഴിയുടെ സ്വീകാര്യതയും തെളിവുകളുടെ മൂല്യവും നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ചുതന്നെ തീരുമാനിക്കപ്പെടും.
സാമൂഹികമായി, ഗ്രാമീണർക്കും വിദൂരപ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവർക്കും നിയമസഹായം ലഭിക്കാനുള്ള അവസരം വർധിപ്പിക്കുന്നതാണ് പദ്ധതി. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് കോടതി നടപടികൾ കൂടുതൽ ജനസൗഹൃദമാക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. കോടതിയിലെത്താനുള്ള ദൂരവും യാത്രാബുദ്ധിമുട്ടുകളും നീതി ലഭിക്കുന്നതിന് തടസ്സമാകാതിരിക്കാനുള്ള പ്രായോഗിക നടപടിയാണ് ഒഡീഷ ഹൈക്കോടതി ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.