12 ഒക്ടോബർ 2026

ബ്രഹ്മപുത്രയുടെ തീരത്ത് വിളക്കുകൾ തെളിയുന്നു. നഗരങ്ങളിൽ പൂജാപന്തലുകൾ ഉയരുന്നു. നീലാചലക്കുന്നിലെ കാമാഖ്യയിൽ പ്രത്യേക ആരാധന നടക്കുന്നു. അസമിലെ നവരാത്രിക്ക് ക്ഷേത്രവിശ്വാസത്തിന്റെയും പൊതുആഘോഷത്തിന്റെയും മുഖങ്ങളുണ്ട്. ദുർഗാപൂജ ഇവിടെ പാട്ടും പ്രാർഥനയും കുടുംബസംഗമവും കലാസൃഷ്ടികളും ഒരുമിക്കുന്ന ഉത്സവമാണ്.

പൊതുപന്തലുകളിലെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് ഷഷ്ഠി മുതൽ വിജയദശമി വരെയാണ് കൂടുതൽ സജീവത. എന്നാൽ കാമാഖ്യയിലെ ശരത്കാല ദുർഗാപൂജ രണ്ടാഴ്ച നീളുന്നു. ഈ വ്യത്യാസമാണ് അസമിന്റെ ആഘോഷത്തിന് പ്രത്യേകത നൽകുന്നത്.

മഹിഷാസുരന്റെ കഥയിൽനിന്ന് കാമാഖ്യയിലേക്ക്

മഹിഷാസുരനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ദുർഗയുടെ കഥയാണ് പൊതുപൂജയുടെ പ്രധാന ഐതീഹ്യം. ദേവന്മാരുടെ ശക്തികൾ ഒന്നിച്ച് അവതരിച്ച ദേവി അസുരനെ കീഴടക്കി ലോകത്തെ രക്ഷിച്ചു. മഹിഷാസുരമർദിനിയുടെ പ്രതിമ ഈ വിജയകഥ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

കാമാഖ്യയുടെ വിശ്വാസത്തിന് സതിയുടെ കഥയുമായാണ് ബന്ധം. സതിയുടെ യോനിഭാഗം നീലാചലത്തിൽ പതിച്ചെന്നാണ് ശക്തിപീഠ ഐതീഹ്യം. ഇവിടെ ദേവിയെ ആരാധിക്കുന്നത് മനുഷ്യരൂപത്തിലുള്ള പ്രതിമയിലൂടെയല്ല; ഗുഹാസദൃശമായ ശ്രീകോവിലിലെ പീഠസ്ഥാനത്തിലൂടെയാണ്. സൃഷ്ടിയുടെയും മാതൃശക്തിയുടെയും ആരാധനയാണ് അതിന്റെ അടിത്തറ.

കാമാഖ്യയുടെ ഇന്നത്തെ ക്ഷേത്രം 1565-ൽ പുനർനിർമിക്കപ്പെട്ടു. കോച്ച് രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്തെ ക്ഷേത്രപുനരുജ്ജീവനം അസമിന്റെ ശക്തിആരാധനാ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന ഘട്ടമാണ്. രാജപാരമ്പര്യം, പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങൾ, താന്ത്രികാരാധന എന്നിവ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.

ഒമ്പതു രാത്രികൾക്കപ്പുറം നീളുന്ന പൂജ

കാമാഖ്യയിൽ അശ്വിനമാസത്തിലെ കൃഷ്ണനവമി മുതൽ ശുക്ലനവമി വരെയാണ് ‘പഖുവാ പൂജ’. സാധാരണ നവരാത്രിക്കുമുമ്പേ ആരംഭിച്ച് മഹാനവമി വരെ തുടരുന്ന ആരാധനയാണിത്.

പീഠസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രത്യേക ആചാരസ്നാനമായ മഹാസ്നാനം, ദേവീപൂജ, നിവേദ്യം, ആരതി എന്നിവ നടക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത ബലിസമർപ്പണവും ക്ഷേത്രചടങ്ങുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു; മൃഗസമർപ്പണങ്ങൾക്കൊപ്പം മത്തങ്ങയും കരിമ്പും പോലുള്ള സമർപ്പണങ്ങളും ക്ഷേത്രവിവരണത്തിലുണ്ട്.

കുമാരിപൂജയും പ്രധാനമാണ്. പെൺകുട്ടിയെ ദേവിയുടെ പ്രതീകമായി അലങ്കരിച്ച് ആദരിക്കുന്നു. കോലാസുരനെ വധിക്കാൻ കാളി ബാലികാരൂപത്തിൽ അവതരിച്ചെന്ന ഐതീഹ്യവുമായി ഈ ചടങ്ങിനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. സ്ത്രീയിൽ ദൈവികശക്തിയെ കാണുന്നതാണ് ആരാധനയുടെ ആശയം.

പൊതുവേദികളിൽ ബംഗാളി പൂജാരീതി പിന്തുടരുന്ന ആഘോഷങ്ങൾക്ക് ഷഷ്ഠിയിലെ ബോധനവും സപ്തമിയിലെ നവപത്രികാസ്നാനവും പ്രധാനമാണ്. അഷ്ടമിയിൽ പുഷ്പാഞ്ജലിയും അഷ്ടമി–നവമി സന്ധിയിൽ സന്ധിപൂജയും നടക്കുന്നു. നവമിയിൽ പൂജയും ഹോമവും, വിജയദശമിയിൽ പ്രതിമാനിമജ്ജനവും നടക്കുന്നു.

ധാക്കിന്റെ താളവും ധൂപപാത്രമേന്തിയുള്ള ധുനുച്ചി നൃത്തവും ഈ ബംഗാളി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ദശമിയിലെ സിന്ദൂർ ഖേലയിൽ വിവാഹിതരായ സ്ത്രീകൾ ദേവിയെ യാത്രയയക്കുന്നു. കൊൽക്കത്തയിലെ ദുർഗാപൂജയ്ക്കാണ് 2021-ലെ യുനെസ്കോ പൈതൃക അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്.

ഗോത്രസമൂഹങ്ങളുടെ സ്വന്തം വിശ്വാസലോകം

അസമിന്റെ ഗോത്രസാംസ്കാരികജീവിതത്തിൽ പ്രകൃതിക്കും കൃഷിക്കും സമൂഹാരാധനയ്ക്കും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. കാമാഖ്യയുടെ ഉത്ഭവത്തെ ഗോത്രസ്വഭാവമുള്ള പഴയ ആരാധനാപാരമ്പര്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വ്യാഖ്യാനം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രവിവരണത്തിലുമുണ്ട്. അതിനെ നവരാത്രിയുമായുള്ള ചരിത്രബന്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലമായി കാണാം.

അതേസമയം ഓരോ ഗോത്രസമൂഹത്തിനും സ്വന്തം ഉത്സവക്രമമുണ്ട്. ബോഡോകളുടെ ഖെറായ് പൂജ, റാഭകളുടെ ബൈഖോ, മിസിങ്ങുകളുടെ അലി–ഐ–ലിഗാങ്, പരാഗ് എന്നിവ അസമിന്റെ വൈവിധ്യമാർന്ന വിശ്വാസജീവിതത്തിന്റെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഇവയെല്ലാം നവരാത്രിചടങ്ങുകളായി കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നതിനു പകരം, വ്യത്യസ്ത പാരമ്പര്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്ന സമൂഹത്തിലാണ് ദുർഗാപൂജയും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.

ഈ വൈവിധ്യമാണ് അസമിന്റെ പ്രത്യേകത. പൊതുപൂജാപന്തലുകളും ശക്തിക്ഷേത്രങ്ങളും ഗോത്രസമൂഹങ്ങളുടെ സ്വന്തം ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളും ചേർന്നാണ് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ സാംസ്കാരികഭൂപടം രൂപപ്പെടുന്നത്.

പുതിയ പന്തലുകളും പുതിയ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും

ഇന്നത്തെ ദുർഗാപൂജ ക്ഷേത്രപരിസരങ്ങളിൽനിന്ന് വലിയ പൊതുവേദികളിലേക്കും വളർന്നു. പന്തലുകളുടെ രൂപകൽപ്പന, പ്രതിമകൾ, പ്രകാശാലങ്കാരം എന്നിവയിൽ സംഘാടകർ സൃഷ്ടിപരമായ ആശയങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. കുടുംബങ്ങളും സുഹൃത്തുക്കളും പല പന്തലുകളിലായി സന്ദർശിക്കുന്നതും ആഘോഷത്തിന്റെ സാമൂഹികമുഖമാണ്.

കൗമാരക്കാർക്കും യുവാക്കൾക്കും കലാപരിപാടികളും പന്തൽസന്ദർശനവും കൂട്ടായ പ്രവർത്തനവും പാരമ്പര്യം അടുത്തറിയാനുള്ള അവസരങ്ങളാണ്. പൂജാസമിതികളുടെ പ്രവർത്തനത്തിൽ പങ്കുചേരുന്നത് സംഘാടനവും സഹകരണവും പഠിക്കാനുള്ള വേദിയുമാകാം.

പരിസ്ഥിതിസൗഹൃദ ആഘോഷമാണ് പുതിയ പ്രധാന ദിശ. ‘Clean Puja–Green Puja’ സമീപനം വൃത്തിയും സുരക്ഷയും പ്രകൃതിസംരക്ഷണവും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. അസമിലെ നിയമനിർദേശങ്ങൾ പ്രകൃതിദത്ത മണ്ണിലുള്ള പ്രതിമകൾക്കും വിഷരഹിത നിറങ്ങൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരിസിനും തെർമോകോൾ അലങ്കാരങ്ങൾക്കും നിയന്ത്രണമുണ്ട്. നിമജ്ജനത്തിനുമുമ്പ് പൂക്കളും അലങ്കാരവസ്തുക്കളും നീക്കാനും നിർദേശിക്കുന്നു.

നദിയെ ആദരിക്കുന്ന വിശ്വാസവും നദിയെ മലിനീകരണത്തിൽനിന്ന് കാക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്വവും ഒരുമിക്കുമ്പോഴാണ് ആഘോഷത്തിന് പുതിയ അർഥം ലഭിക്കുന്നത്. പഴയ ആരാധനയുടെ തുടർച്ചയ്ക്കൊപ്പം ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങളും ചേർന്നാണ് അസമിലെ നവരാത്രി മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്.