പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 ഒക്ടോബർ 14 –

പൊലീസ് അന്വേഷണം തൃപ്തികരമല്ലെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമപ്രകാരം ക്രിമിനൽ നടപടികൾ ആരംഭിക്കാനാവില്ലെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി. നിയമപ്രകാരമുള്ള ചുമതലകൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മനഃപൂർവം അവഗണിച്ചെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ വേണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സന്തോഷ് റായ് വ്യക്തമാക്കി. ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഗാസിയാബാദ് പ്രത്യേക കോടതിയുടെ ഉത്തരവിനെതിരെ ഗുഡ്ഡോ എന്ന പട്ടികജാതി വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീ നൽകിയ അപ്പീൽ തള്ളിക്കൊണ്ടാണ് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർണായക നിരീക്ഷണം. ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും ഏഴ് പൊതുഉദ്യോഗസ്ഥരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. 2026 ഒക്ടോബർ 14നാണ് വിധി സംബന്ധിച്ച റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നത്.

പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മകൾക്കെതിരായ ലൈംഗികാതിക്രമക്കേസിൽ പൊലീസ് ശരിയായ അന്വേഷണം നടത്തിയില്ലെന്നായിരുന്നു ഗുഡ്ഡോയുടെ പരാതി. അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമത്തിലെ വകുപ്പുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയില്ലെന്നും യഥാർഥ പ്രതികൾക്കെതിരെ നടപടിയെടുത്തില്ലെന്നും പരാതിക്കാരി ആരോപിച്ചു. അന്വേഷണത്തിന് മേൽനോട്ടം വഹിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥരും മുതിർന്ന പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും പരാതികൾ ശരിയായി പരിശോധിച്ചില്ലെന്നും അവർ വാദിച്ചു. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ മാത്രം ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിയമപരമായ ചുമതലകൾ മനഃപൂർവം അവഗണിച്ചതിന് തെളിവാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

വീട്ടുജോലിക്കുപോയ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മകളെ കാണാതായി; അന്വേഷണത്തിൽ വീഴ്ചയെന്ന് അമ്മയുടെ പരാതി

2020ൽ ഒരു ദമ്പതികളുടെ വീട്ടിൽ ജോലിചെയ്തിരുന്ന പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത മകളെ കാണാതായതാണ് കേസിന്റെ തുടക്കം. പിന്നീട് കുട്ടിയെ കണ്ടെത്തി. വൈദ്യപരിശോധനയിൽ കുട്ടി ബലാത്സംഗത്തിനിരയായെന്നും ഗർഭിണിയായെന്നും സ്ഥിരീകരിച്ചതായി അമ്മ കോടതിയിൽ അറിയിച്ചു.

2020 മാർച്ച് 15ന് ജാതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള രേഖകളുമായി കൗശാംബി പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥന് പരാതി നൽകിയിട്ടും കേസെടുക്കാൻ തയ്യാറായില്ലെന്നായിരുന്നു അമ്മയുടെ ആരോപണം. അന്വേഷണം പക്ഷപാതപരമായിരുന്നെന്നും പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമത്തിലെ പ്രസക്തമായ വകുപ്പുകൾ ചേർത്തില്ലെന്നും അവർ ആരോപിച്ചു.

ഇതേത്തുടർന്നാണ് ഏഴ് പൊതുഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നിയമത്തിലെ നാലാം വകുപ്പ് പ്രകാരം നടപടിയെടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഗാസിയാബാദിലെ പ്രത്യേക കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. എന്നാൽ പ്രത്യേക കോടതി അപേക്ഷ നിരസിച്ചു. ഈ ഉത്തരവിനെതിരെയാണ് ഗുഡ്ഡോ ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകിയത്.

പരാതിക്ക് മുമ്പുതന്നെ കേസെടുത്തിരുന്നു; അന്വേഷണ നടപടികൾ ഹൈക്കോടതി പരിശോധിച്ചു

2020 ഫെബ്രുവരി ഏഴിന് പരാതിക്കാരിയുടെ രേഖാമൂലമുള്ള പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെ 366-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം അജ്ഞാതർക്കെതിരെ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരുന്നുവെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. അതിനാൽ പൊലീസ് കേസെടുത്തില്ലെന്ന വാദം രേഖകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അന്വേഷണത്തിനിടെ പരാതിക്കാരിയുടെയും ഇരയായ പെൺകുട്ടിയുടെയും മറ്റ് സാക്ഷികളുടെയും മൊഴികൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ക്രിമിനൽ നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ 161, 164 വകുപ്പുകൾ പ്രകാരമാണ് മൊഴിയെടുത്തത്. സംഭവസ്ഥലം പരിശോധിക്കുകയും ഒരു പ്രതിക്കെതിരെ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പോക്സോ നിയമപ്രകാരമുള്ള വിചാരണയും തുടരുകയാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

നിയമത്തിലെ നാലാം വകുപ്പ് പ്രയോഗിക്കാൻ മനഃപൂർവമായ വീഴ്ച തെളിയിക്കണം

പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമത്തിലെ നാലാം വകുപ്പ് പൊതുഉദ്യോഗസ്ഥർ നിയമപരമായ ചുമതലകൾ മനഃപൂർവം അവഗണിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.

ഈ വകുപ്പ് പ്രകാരം നടപടിയെടുക്കാൻ മൂന്ന് പ്രധാന കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാകണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിശദീകരിച്ചു. ഉദ്യോഗസ്ഥന് നിയമപ്രകാരം നിർദിഷ്ട ചുമതലയുണ്ടായിരിക്കണം. ആ ചുമതല നിർവഹിക്കുന്നതിൽ വീഴ്ചയുണ്ടായെന്ന് തെളിയിക്കണം. വീഴ്ച മനഃപൂർവമായിരുന്നുവെന്നതിന് പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തെളിവുകളും വേണം.

കൂടാതെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ നടപടികൾ ആരംഭിക്കുന്നതിന് നിയമം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഭരണതല അന്വേഷണവും ശുപാർശയും ഉണ്ടായിരിക്കണം.

കുറ്റപത്രത്തിൽ ചില വകുപ്പുകൾ ചേർത്തില്ലെന്നതോ ചിലരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തില്ലെന്നതോ മാത്രം മനഃപൂർവമായ കൃത്യവിലോപമായി കണക്കാക്കാനാവില്ല. ജാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പക്ഷപാതം, ഒത്തുകളി, അധികാരദുരുപയോഗം തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾക്കും വ്യക്തമായ വസ്തുതകളും തെളിവുകളും വേണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഏഴ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ നടപടിക്കുള്ള ആവശ്യം തള്ളി; പ്രത്യേക കോടതി ഉത്തരവ് ശരിവച്ചു

2026 ഫെബ്രുവരി 12ന് ഗാസിയാബാദ് പ്രത്യേക കോടതി നൽകിയ ഉത്തരവിൽ ഇടപെടേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഏതെങ്കിലും നിർദിഷ്ട നിയമപരമായ ചുമതല മനഃപൂർവം അവഗണിച്ചെന്ന് തെളിയിക്കാൻ പരാതിക്കാരിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. നിയമം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഭരണതല അന്വേഷണത്തിന്റെ ശുപാർശയും ഹാജരാക്കിയിരുന്നില്ല.

ഹർജിക്കാരിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ഗണേഷ് കുമാറും സംസ്ഥാന സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റ് പുരുഷോത്തം മൗര്യയും ഹാജരായി. 2026 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് വിധി പറയാൻ മാറ്റിവച്ച കേസിൽ ഒക്ടോബർ 13നാണ് ജസ്റ്റിസ് സന്തോഷ് റായ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഏഴ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ ആവശ്യപ്പെട്ട അപ്പീൽ കോടതി തള്ളി.

അന്വേഷണത്തിലെ വീഴ്ച ചോദ്യംചെയ്യാം; ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ നടപടിക്ക് വ്യക്തമായ തെളിവ് വേണം

പൊലീസ് അന്വേഷണം ചോദ്യംചെയ്യാനുള്ള പരാതിക്കാരിയുടെ നിയമപരമായ വഴികൾ ഈ വിധിയോടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല. അന്വേഷണത്തിൽ അതൃപ്തിയുണ്ടെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട കോടതിയെ സമീപിക്കാം. വിചാരണയ്ക്കിടെ ലഭിക്കുന്ന തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മറ്റ് വ്യക്തികളെ പ്രതിചേർക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാനും അവസരമുണ്ട്.

അതേസമയം, പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ അതിക്രമ നിരോധന നിയമത്തിലെ നാലാം വകുപ്പ് പ്രയോഗിക്കാൻ മനഃപൂർവമായ കൃത്യവിലോപം തെളിയിക്കണമെന്ന വ്യവസ്ഥ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻവിധിയും കോടതി ആശ്രയിച്ചു. ഉത്തർപ്രദേശിൽ സമാനമായ പരാതികൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകും. എന്നാൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മനഃപൂർവം നിയമപരമായ ചുമതല അവഗണിച്ചാൽ അവർക്കെതിരെ നടപടിയെടുക്കുന്നതിന് ഈ വിധി തടസ്സമല്ല.