ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 14 –
ലഹരിമരുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാതെ, ലഹരിമരുന്ന് വിതരണശൃംഖല തകർക്കുന്നതിനാണ് മുൻഗണന നൽകേണ്ടതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ 9ന് ജസ്റ്റിസുമാരായ ജെ.ബി. പർദിവാല, കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് നിർണായക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. കഞ്ചാവ് കൈവശം വച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ട സഞ്ജന ഭാസ്കരൻ സമർപ്പിച്ച അപ്പീൽ അനുവദിച്ച കോടതി, ഇവർക്കെതിരായ ലഹരിമരുന്ന് കേസ് റദ്ദാക്കി. തെലങ്കാന സംസ്ഥാനവും മറ്റൊരാളുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ദിനേശ് കോത്താരി, ബി.എസ്. രൺധാവ, ഗോപാൽ സിങ് ചൗഹാൻ, ഹർഷ് ഗുപ്ത, ഗോൾഡി ഗോയൽ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ദേവിന സെഹ്ഗാൾ, ശ്രീകാന്ത് വർമ മുദുനുരു, യഥാർഥ് കൻസാൽ എന്നിവരും ഹാജരായി. ലഹരിമരുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ വിതരണശൃംഖലയുടെ അവസാന കണ്ണികളാണെന്നും പല സാഹചര്യങ്ങളിലും അവർ തന്നെ ഇരകളാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
കോളേജിന് സമീപം കഞ്ചാവ് വാങ്ങിയെന്ന ആരോപണത്തിൽ യുവതി നാലാം പ്രതിയായി
തെലങ്കാനയിലെ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തിന് സമീപം നടന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന കഞ്ചാവ് ഇടപാടുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിലാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നടപടി.
പ്രോസിക്യൂഷന്റെ ആരോപണമനുസരിച്ച്, കോളേജിന് സമീപം നിന്നിരുന്ന രണ്ടുപേരെ സമീപിച്ച സഞ്ജന ഭാസ്കരൻ അവരിൽനിന്ന് കഞ്ചാവ് അടങ്ങിയ ഒരു പൊതി വാങ്ങി സ്വന്തം ബാഗിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
സംഭവസ്ഥലത്തെത്തിയ പൊലീസ് മൂന്നുപേരെയും പിടികൂടി. കഞ്ചാവ് വിൽപ്പന നടത്തിയെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ട രണ്ടുപേരുടെ സ്കൂട്ടറിൽനിന്ന് കൂടുതൽ അളവിൽ കഞ്ചാവ് കണ്ടെത്തിയതായും പൊലീസ് അറിയിച്ചു.
ഇതിനെത്തുടർന്ന് 1985ലെ മയക്കുമരുന്നുകളും മനോവിഭ്രാന്തി സൃഷ്ടിക്കുന്ന പദാർഥങ്ങളും സംബന്ധിച്ച നിയമപ്രകാരം കേസെടുത്തു. സഞ്ജന ഭാസ്കരനെ കേസിലെ നാലാം പ്രതിയാക്കുകയായിരുന്നു.
എന്നാൽ യുവതിയുടെ കൈവശത്തുനിന്നോ ബാഗിൽനിന്നോ കഞ്ചാവ് കണ്ടെത്തിയിരുന്നില്ലെന്നതാണ് കേസിൽ നിർണായകമായത്.
യുവതിയുടെ ബാഗിൽനിന്ന് ലഹരിമരുന്ന് കണ്ടെത്തിയില്ലെന്ന് പൊലീസിന്റെ മൊഴി
കേസിലെ തെളിവുകൾ പരിശോധിച്ച സുപ്രീംകോടതി, സഞ്ജന ഭാസ്കരന്റെ കൈവശത്തുനിന്ന് നിരോധിത ലഹരിവസ്തുക്കളൊന്നും പിടിച്ചെടുത്തിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തി.
യുവതിയുടെ ബാഗിൽനിന്നും കഞ്ചാവ് കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ മൊഴികളിലും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
യുവതിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ പ്രധാനമായും മറ്റ് പ്രതികളുടെ മൊഴികളെയും യുവതി നടത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്ന കുറ്റസമ്മത മൊഴിയെയും ആശ്രയിച്ചായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള കുറ്റസമ്മത മൊഴികൾ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് കുറ്റം സ്ഥാപിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
കുറ്റാരോപണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര തെളിവുകളില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ യുവതിക്കെതിരായ ക്രിമിനൽ നടപടികൾ തുടരുന്നതുകൊണ്ട് പ്രയോജനമില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തിയത്.
കുറ്റസമ്മത മൊഴി മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി വിചാരണ തുടരാനാവില്ലെന്ന് കോടതി
പ്രതിയുടെ കുറ്റസമ്മത മൊഴിയെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ശിക്ഷാനടപടികൾ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാവില്ലെന്ന നിയമതത്ത്വമാണ് സുപ്രീംകോടതി ഈ കേസിൽ പ്രയോഗിച്ചത്.
മറ്റ് പ്രതികളുടെ മൊഴികളും യുവതിയുടെതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന കുറ്റസമ്മത മൊഴിയുമായിരുന്നു പ്രോസിക്യൂഷന്റെ പ്രധാന ആശ്രയം.
എന്നാൽ യുവതിയിൽനിന്ന് നിരോധിത ലഹരിവസ്തുക്കളൊന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ലെന്ന വസ്തുത കൂടി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ വിചാരണ തുടരേണ്ട സാഹചര്യമില്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.
ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് സഞ്ജന ഭാസ്കരനെതിരായ ലഹരിമരുന്ന് നിയമപ്രകാരമുള്ള ക്രിമിനൽ നടപടികൾ റദ്ദാക്കിയത്.
ലഹരി ഉപയോഗിക്കുന്നവരെ ജയിലിലടയ്ക്കുന്നത് കൂടുതൽ അപകടകരമാകാമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി
ലഹരിമരുന്ന് വിതരണശൃംഖലയുടെ അവസാന കണ്ണികളിലുള്ളവരെ കുറ്റവാളികളായി മാത്രം കാണുന്നത് ശരിയായ സമീപനമല്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
ലഹരിമരുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ പലപ്പോഴും വിതരണശൃംഖലയുടെ ഇരകളാണെന്നും ഇവരെ വിചാരണയ്ക്കുമുമ്പ് ജയിലിലടയ്ക്കുന്നത് പ്രതികൂല ഫലങ്ങളുണ്ടാക്കാമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ജയിലിൽ കഴിയുന്നതിനിടെ ഉണ്ടാകുന്ന പുതിയ ബന്ധങ്ങൾ ഇത്തരം വ്യക്തികളെ ലഹരിമരുന്ന് വിതരണശൃംഖലയിലേക്ക് കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ എത്തിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് കോടതിയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.
ഇതിലൂടെ ലഹരിമരുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരാൾ പിന്നീട് വിതരണശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാകുന്ന സാഹചര്യം പോലും ഉണ്ടാകാമെന്ന് ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.
അതുകൊണ്ട് ലഹരിമരുന്നിന്റെ ലഭ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനും വിതരണശൃംഖല തകർക്കുന്നതിനുമാണ് നിയമപാലന സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നൽകേണ്ടതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
പരിശോധനയ്ക്കുള്ള നിയമപരമായ അവകാശം അറിയിക്കാതിരുന്നതും യുവതിക്കെതിരായ കേസിൽ നിർണായകമായി
പൊലീസ് നിരീക്ഷണത്തിനിടെ യുവതി ഒരു പൊതി ബാഗിൽ വയ്ക്കുന്നത് കണ്ടിരുന്നുവെങ്കിൽ, മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പരിശോധന നടത്താൻ ആവശ്യപ്പെടാനുള്ള നിയമപരമായ അവകാശം അറിയിക്കേണ്ടിയിരുന്നുവെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
എന്നാൽ യുവതി സ്വമേധയാ പൊതി പുറത്തെടുത്ത് നൽകിയെന്ന പൊലീസിന്റെ വാദം സംശയങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കുന്നതാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. പൊതിയിൽ നിരോധിത ലഹരിവസ്തുവാണെന്ന് യുവതിക്ക് അറിവുണ്ടായിരുന്നോ എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുണ്ടെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.
യുവതി കഞ്ചാവ് ഉപയോഗിച്ചതായി വൈദ്യപരിശോധനയിൽ കണ്ടെത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, കഞ്ചാവ് അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് കൈവശം വച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ പങ്കാളിത്തം സ്ഥാപിക്കാനായില്ലെന്നതാണ് കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.
ലഹരിവിമുക്ത ചികിത്സയ്ക്ക് വിധേയയാക്കണമെന്ന സർക്കാരിന്റെ നിർദേശവും കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല
യുവതി ലഹരിവിമുക്ത ചികിത്സയ്ക്ക് വിധേയയാകാൻ സമ്മതിച്ചാൽ ക്രിമിനൽ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടുപോകില്ലെന്ന് സർക്കാർ വിജ്ഞാപനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി ഹാജരായ അഭിഭാഷകൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
എന്നാൽ യുവതിയെ നിർബന്ധിത ലഹരിവിമുക്ത ചികിത്സയ്ക്ക് വിധേയയാക്കേണ്ടതില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി തീരുമാനിച്ചു.
നിരോധിത ലഹരിവസ്തു അറിഞ്ഞുകൊണ്ട് കൈവശം വച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ യുവതിയുടെ പങ്കാളിത്തം കണ്ടെത്താനാകാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ തീരുമാനം.
സഞ്ജന ഭാസ്കരനെതിരായ കേസ് റദ്ദാക്കി; മറ്റ് പ്രതികൾക്കെതിരായ വിചാരണ തുടരും
2026 ഒക്ടോബർ 9ലെ ഉത്തരവിലൂടെ സഞ്ജന ഭാസ്കരന്റെ അപ്പീൽ സുപ്രീംകോടതി അനുവദിച്ചു. രംഗറെഡ്ഡി ജില്ലയിലെ എൽ.ബി. നഗറിലുള്ള പ്രത്യേക അതിവേഗ സെഷൻസ് കോടതിയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ലഹരിമരുന്ന് കേസിൽ യുവതിയെ പ്രതിചേർത്ത നടപടി റദ്ദാക്കി.
അതേസമയം, കേസിലെ മറ്റ് പ്രതികൾക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ സുപ്രീംകോടതി പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ അവർക്കെതിരായ വിചാരണയെ ഈ ഉത്തരവ് ബാധിക്കില്ല.
2025 ഡിസംബർ 29ന് തെലങ്കാന ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിനെ ചോദ്യം ചെയ്താണ് യുവതി സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചത്. യുവതിയെ സംബന്ധിച്ച നടപടികൾ അവസാനിപ്പിച്ച കോടതി, മറ്റ് പ്രതികൾക്കെതിരായ കേസിൽ ഇടപെട്ടില്ല.
ലഹരിക്കെതിരായ നടപടികളിൽ വിതരണശൃംഖലയെ ലക്ഷ്യമിടണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതിയുടെ സന്ദേശം
രാജ്യത്തെ ലഹരിമരുന്ന് കേസുകളിൽ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രതികളുടെ പങ്കാളിത്തം കൃത്യമായി വിലയിരുത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യമാണ് സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. കുറ്റസമ്മത മൊഴികൾ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ക്രിമിനൽ നടപടികൾ തുടരാനാവില്ലെന്ന നിയമതത്ത്വവും വിധിയിൽ ആവർത്തിച്ചു.
സാമൂഹികമായി, ലഹരി ഉപയോഗിക്കുന്നവരെ കുറ്റവാളികളായി മാത്രം കാണാതെ വിതരണശൃംഖലയുടെ ഇരകളെന്ന നിലയിലും പരിഗണിക്കണമെന്ന നിരീക്ഷണമാണ് ശ്രദ്ധേയം. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ, മതിയായ തെളിവില്ലാത്ത പ്രോസിക്യൂഷനും വിചാരണയ്ക്കുമുമ്പുള്ള തടവും ഉണ്ടാക്കാവുന്ന പ്രതികൂല ഫലങ്ങളാണ് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. എന്നാൽ ലഹരിമരുന്ന് ഉപയോഗിക്കുന്ന എല്ലാവർക്കും ക്രിമിനൽ നടപടികളിൽനിന്ന് പൊതുവായ ഇളവ് നൽകുന്നതല്ല ഈ ഉത്തരവ്.
