ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 29 –

രണ്ടായിരം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള ചില വ്യാപാര യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് നിരക്ക് ഈടാക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിന്റെ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം വിശദീകരിച്ച് സത്യവാങ്മൂലം നൽകാൻ കേന്ദ്രസർക്കാരിനോട് സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ തീരുമാനം സ്റ്റേ ചെയ്യണമെന്ന ആവശ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. 2026 സെപ്റ്റംബർ 28-ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത്, ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, ജസ്റ്റിസ് വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് കേസ് പരിഗണിച്ചത്. അഭിഭാഷകൻ അഞ്ജൻ ദത്തയാണ് ഹർജിക്കാരൻ. കേന്ദ്രസർക്കാർ, റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ, നാഷണൽ പേയ്‌മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ, യുപിഐ ആൻഡ് സർവീസസ് സ്റ്റിയറിങ് കമ്മിറ്റി എന്നിവരാണ് എതിർകക്ഷികൾ. കേന്ദ്രത്തിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ എൻ. വെങ്കടരാമൻ ഹാജരായി.

നിരക്ക് ഏത് നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലെന്ന് കേന്ദ്രം സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വ്യക്തമാക്കണം

രണ്ടായിരം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള വ്യക്തിയിൽനിന്ന് വ്യാപാരിയിലേക്കുള്ള നിശ്ചിത യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്ക് നിരക്ക് ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം എന്താണെന്നാണ് കോടതി പരിശോധിക്കുന്നത്. ഇത് നികുതിയാണോ ഫീസാണോ, രണ്ടുമല്ലെങ്കിൽ പണം ഈടാക്കാനുള്ള നിയമപരമായ അധികാരം എവിടെനിന്നാണ് ലഭിക്കുന്നതെന്നും ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി ചോദിച്ചു. വിഷയം സാങ്കേതിക സ്വഭാവമുള്ളതായതിനാൽ വിവരങ്ങൾ സത്യവാങ്മൂലമായി വേണമെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് വ്യക്തമാക്കി.

സർക്കാരിന് ഒരു രൂപ പോലും ലഭിക്കില്ലെന്ന് കേന്ദ്രം; നിരക്ക് ഒക്ടോബർ 15 മുതൽ

നിരക്ക് 2026 ഒക്ടോബർ 15 മുതൽ മാത്രമേ പ്രാബല്യത്തിൽ വരൂവെന്ന് കേന്ദ്രത്തിനുവേണ്ടി ഹാജരായ അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ എൻ. വെങ്കടരാമൻ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. ഇത് നികുതിയോ ഫീസോ അല്ലെന്നും കേന്ദ്രസർക്കാരിന് ഈ തുകയിൽനിന്ന് ഒരു രൂപ പോലും ലഭിക്കില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ബാങ്കുകളും പണമിടപാട് സംവിധാനത്തിലെ സ്ഥാപനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സെറ്റിൽമെന്റ് നിരക്കാണിതെന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിശദീകരണം. ഏകദേശം 96 ശതമാനം ഇടപാടുകളെയും നിരക്ക് ബാധിക്കില്ലെന്നും അവശ്യസേവനങ്ങൾക്ക് പരമാവധി അഞ്ച് രൂപയായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും കേന്ദ്രം അറിയിച്ചു.

രണ്ടായിരം രൂപ വരെയുള്ള വ്യാപാരി ഇടപാടുകളും വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള കൈമാറ്റവും സൗജന്യമായി തുടരും

പുതിയ സംവിധാനത്തിൽ വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള യുപിഐ പണമിടപാടുകൾ തുക എത്രയായാലും സൗജന്യമായി തുടരും. വ്യാപാരികൾക്ക് നൽകുന്ന രണ്ടായിരം രൂപ വരെയുള്ള യുപിഐ ഇടപാടുകൾക്കും നിരക്കില്ല. നിശ്ചിത രണ്ടായിരം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള വ്യാപാരി ഇടപാടുകൾക്കാണ് മർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് നിരക്ക് ബാധകമാകുക. സാധാരണ നിരക്ക് 0.4 ശതമാനമാണ്. 75,000 രൂപയോ അതിലധികമോ വരുന്ന ഇടപാടുകളിൽ പരമാവധി 300 രൂപയാണ്. റെയിൽവേ, ടെലികോം, ഇൻഷുറൻസ്, ഇന്ധനം, കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ചില മേഖലകളിൽ രണ്ടായിരം രൂപയ്ക്ക് മുകളിലുള്ള ഇടപാടിന് അഞ്ച് രൂപയാണ് നിരക്ക്.

ഉപഭോക്താക്കളിൽ നിരക്ക് ചുമത്തരുതെന്ന് നിർദേശം; ഹർജിക്കാരൻ പൊതുജനബാധ്യത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി

വ്യാപാരികൾ ഈ അധിക ചെലവ് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് മാറ്റരുതെന്ന് ബാങ്കുകൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് ധനമന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിർദേശം. യുപിഐ ആപ്ലിക്കേഷൻ സേവനദാതാക്കൾ ഉപയോക്താക്കളിൽനിന്ന് പ്ലാറ്റ്ഫോം നിരക്കോ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന മറ്റ് നിരക്കുകളോ ഈടാക്കുന്നതിനും വിലക്കുണ്ട്. എന്നാൽ വ്യാപാരികൾ അധിക ചെലവ് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്ക് മാറ്റാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും ഇതിന് പൊതുജനങ്ങളിൽ വ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാകാമെന്നും ഹർജിയിൽ പറയുന്നു.

നിരക്ക് ഉടൻ തടയണമെന്ന ആവശ്യം തള്ളി; കേന്ദ്രത്തിനും ആർബിഐക്കും എൻപിസിഐക്കും നോട്ടീസ്

പുതിയ സംവിധാനം കള്ളപ്പണ ഇടപാടുകൾ വർധിക്കാൻ കാരണമാകുമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തീരുമാനം സ്റ്റേ ചെയ്യണമെന്ന് ഹർജിക്കാരന്റെ അഭിഭാഷകൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. സുപ്രീംകോടതി ആ ആവശ്യം അംഗീകരിച്ചില്ല. പകരം കേന്ദ്രസർക്കാർ, റിസർവ് ബാങ്ക്, നാഷണൽ പേയ്‌മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്നിവർക്കു നോട്ടീസ് നൽകി. അതിനാൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 28-ലെ കോടതി നടപടിയോടെ പ്രഖ്യാപിച്ച നിരക്ക് സംവിധാനം റദ്ദാകുകയോ സ്റ്റേ ചെയ്യപ്പെടുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല.

യുപിഐ നിരക്കിന്റെ നിയമാടിസ്ഥാനം ഇനി സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിശോധനയിൽ

ഈ ഘട്ടത്തിൽ സുപ്രീംകോടതി യുപിഐ നിരക്ക് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നോ നിയമപരമാണെന്നോ അന്തിമമായി വിധിച്ചിട്ടില്ല. നിരക്ക് ഈടാക്കാനുള്ള നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം കേന്ദ്രം സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വിശദീകരിക്കണമെന്നാണ് ഇപ്പോഴത്തെ നിർദേശം. അതിനാൽ രാജ്യവ്യാപകമായി യുപിഐ ഇടപാടുകൾ സംബന്ധിച്ച അന്തിമ നിയമനിലപാട് ഈ ഉത്തരവിലൂടെ മാറിയിട്ടില്ല. കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിശദീകരണം ലഭിച്ചശേഷമുള്ള കോടതി പരിശോധനയാണ് വിഷയത്തിന്റെ തുടർ നിയമസ്ഥിതി നിർണയിക്കുക.