ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 06-

കുറ്റം നടന്ന ദിവസം പ്രതി പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളായിരുന്നെന്ന് ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് ബോർഡ് കണ്ടെത്തിയാൽ, ആ അവകാശവാദം വൈകിയാണ് ഉന്നയിച്ചതെന്ന കാരണത്താൽ ജുവനൈൽ നിയമത്തിന്റെ സംരക്ഷണം നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. മഹാവീർ @ അവ്നീഷ് വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് മധ്യപ്രദേശ് കേസിൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 2ന് ജസ്റ്റിസ് പ്രശാന്ത് കുമാർ മിശ്ര, ജസ്റ്റിസ് ശ്രീ ചന്ദ്രശേഖർ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. അപ്പീലന്റിനായി അഭിഭാഷകൻ പ്രശാന്ത് ശുക്ലയും മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാരിനായി അഭിഭാഷകരായ സുർജീത് സിങ്, ആദിത്യ വൈഭവ് സിങ് എന്നിവരും ഹാജരായി. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടും ബാധകമായ ജുവനൈൽ നിയമപ്രകാരം കേസ് പരിഗണിക്കാതിരുന്ന ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവും ശിക്ഷാവിധിയും സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി.

പ്രായം കണക്കാക്കേണ്ടത് കുറ്റം നടന്ന ദിവസത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി

ജുവനൈൽ ആണോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ വിചാരണ നടക്കുന്ന ദിവസത്തെയോ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്ന ദിവസത്തെയോ പ്രായമല്ല പരിഗണിക്കേണ്ടതെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ആവർത്തിച്ചു. കുറ്റം ചെയ്ത ദിവസത്തെ പ്രായമാണ് നിർണായകം. ജുവനൈൽ ആണെന്ന അവകാശവാദം നടപടികളുടെ ഏത് ഘട്ടത്തിലും, ക്രിമിനൽ കേസ് അന്തിമമായി തീർപ്പാക്കിയതിനുശേഷം പോലും ഉന്നയിക്കാം. വിശ്വസനീയമായ രേഖകൾ പ്രായപൂർത്തിയായിരുന്നില്ലെന്ന് തെളിയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കാൻ വൈകിയെന്നത് മാത്രം നിയമസംരക്ഷണം നിഷേധിക്കാൻ കാരണമാകില്ല.

ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് ബോർഡിന്റെ കണ്ടെത്തൽ വന്നതോടെ ഹൈക്കോടതിക്ക് നിയമപ്രകാരം പരിഗണിക്കേണ്ട ബാധ്യത

ഈ കേസിൽ സംഭവം നടന്ന സമയത്ത് മഹാവീർ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തയാളായിരുന്നെന്ന് ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് ബോർഡ് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഈ കണ്ടെത്തൽ വന്നതോടെ ബാധകമായ ജുവനൈൽ നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേസ് പരിഗണിക്കേണ്ടത് ഹൈക്കോടതിയുടെ നിർബന്ധ ബാധ്യതയായിരുന്നെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. കുട്ടികളുടെ ക്ഷേമത്തിനായുള്ള നിയമങ്ങൾക്ക് വിശാലവും ലക്ഷ്യാധിഷ്ഠിതവും കുട്ടികേന്ദ്രിതവുമായ വ്യാഖ്യാനം കോടതികൾ നൽകണമെന്നും ബെഞ്ച് പറഞ്ഞു.

പൊലീസും കോടതികളും പ്രായപരിശോധനയിൽ വീഴ്ച വരുത്തുന്നത് കുട്ടികളുടെ അവകാശം നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു

ജുവനൈൽ ആണെന്ന വാദം ആദ്യമായി സുപ്രീംകോടതിയിൽ ഉന്നയിക്കുന്ന കേസുകൾ വർധിക്കുന്നത് ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് നിയമം മനസ്സിലാക്കുന്നതിലും നടപ്പാക്കുന്നതിലും ബന്ധപ്പെട്ട സംവിധാനങ്ങൾക്ക് വലിയ വിടവുണ്ടെന്നതിന്റെ സൂചനയാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. പ്രതിയെ നിയമത്തിന് മുന്നിലെത്തിക്കുന്നതിൽ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുമ്പോൾ, ഹാജരാക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയുടെ പ്രായം പരിശോധിക്കുന്നതിൽ കോടതികളും ആവശ്യമായ ശ്രദ്ധ നൽകാത്ത സാഹചര്യമുണ്ടെന്ന് ബെഞ്ച് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇതിലൂടെ നിയമത്തിലെ നിർബന്ധ വ്യവസ്ഥകൾ അവഗണിക്കപ്പെടുകയും കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതായും കോടതി പറഞ്ഞു.

കുട്ടിയെ കുറ്റവാളിയായി മുദ്രകുത്തരുത്; സമൂഹത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം സർക്കാരിന്

കുട്ടിയെ കുറ്റവാളിയായി മാത്രം കാണരുതെന്നും സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, വൈകാരിക, മാനസിക സാഹചര്യങ്ങൾ കുട്ടിയെ കുറ്റകൃത്യത്തിലേക്ക് നയിക്കാമെന്നും സുപ്രീംകോടതി പറഞ്ഞു. കുട്ടികളെ സ്ഥിരമായി കുറ്റവാളികളായി മുദ്രകുത്തുന്നതിന് പകരം സമൂഹത്തിലേക്ക് പുനഃസംയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്വം സർക്കാരിനുണ്ട്. നിലവിലുള്ള സംവിധാനം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തണമെന്നും അന്വേഷണ നടപടികൾ ഫലപ്രദമായി നിരീക്ഷിച്ച് നിയമത്തിലെ സംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥകൾ നടപ്പാക്കണമെന്നും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

21 വർഷം പഴക്കമുള്ള ശിക്ഷയും ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവും റദ്ദാക്കി; ജാമ്യബാധ്യതയിൽനിന്ന് മഹാവീറിനെ ഒഴിവാക്കി

ജുവനൈൽ ജസ്റ്റിസ് ബോർഡിന്റെ കണ്ടെത്തൽ പരിഗണിച്ച സുപ്രീംകോടതി മഹാവീറിനെതിരായ ശിക്ഷാവിധിയും ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവും റദ്ദാക്കി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ജാമ്യബാധ്യതയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കി. ഇതോടെ 21 വർഷമായി നിലനിന്നിരുന്ന ശിക്ഷാവിധി ഇല്ലാതായി.

വൈകിയുള്ള ജുവനൈൽ അവകാശവാദവും പരിശോധിക്കണം; രാജ്യത്തെ കോടതികൾക്ക് കുട്ടികേന്ദ്രിത സമീപനം നിർണായകം

വിധിയുടെ നിയമപരമായ കാതൽ വ്യക്തമാണ്: ജുവനൈൽ ആണെന്ന അവകാശവാദം വൈകിയെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം തള്ളാനാകില്ല; കുറ്റം നടന്ന ദിവസത്തെ പ്രായമാണ് നിർണായകം. വിശ്വസനീയമായ തെളിവുണ്ടെങ്കിൽ അന്തിമ വിധിക്കുശേഷവും അവകാശവാദം പരിശോധിക്കണം. സുപ്രീംകോടതി മുൻവിധികളിലെ ഈ നിയമനിലപാട് വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചതിനാൽ രാജ്യത്തെ ക്രിമിനൽ കോടതികളിലെ ജുവനൈൽ കേസുകളുടെ പ്രായനിർണയത്തിലും കുട്ടികളുടെ നിയമസംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും ഈ വിധി പ്രസക്തമാണ്.