ന്യൂഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 14
രാജ്യത്തെ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിൽ വിവര-ആശയവിനിമയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഉപയോഗം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഇ-കോടതി മിഷൻ മോഡ് പദ്ധതിയുടെ മൂന്നാംഘട്ടം പുരോഗമിക്കുകയാണ്. 2023 മുതൽ 2027 വരെയുള്ള ഘട്ടത്തിൽ കോടതികളെ കൂടുതൽ ഡിജിറ്റലും കടലാസ് രഹിതവും സാങ്കേതികമായി മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്നതുമായ സംവിധാനങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയാണ് ലക്ഷ്യം. പദ്ധതിയുടെ പുരോഗതി സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ ഓഗസ്റ്റ് 13ന് രാജ്യസഭയിലാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ അറിയിച്ചത്.
കേസ് നടത്തിപ്പിലും ഫയലിങ്ങിലും മാറ്റം
കേന്ദ്ര നിയമ-നീതി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള സഹമന്ത്രിയും പാർലമെന്ററി കാര്യ സഹമന്ത്രിയുമായ അർജുൻ റാം മേഘ്വാൾ രാജ്യസഭയിലെ ചോദ്യത്തിന് നൽകിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിലാണ് കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കിയത്. കേസ് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റം 4.0, ജസ്റ്റ്ഐഎസ് ആപ്ലിക്കേഷൻ എന്നിവ വഴി ജഡ്ജിമാർക്ക് കേസുകൾ ഡിജിറ്റലായി കൈകാര്യം ചെയ്യാനും നിരീക്ഷിക്കാനും കഴിയുന്നു. ഇ-ഫയലിങ് വഴി കേസുകളും അനുബന്ധ അപേക്ഷകളും ഓൺലൈനായി സമർപ്പിക്കാം. കോടതി ഫീസ് ഇ-പേയ്മെന്റിലൂടെയും അടയ്ക്കാം. വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് സംവിധാനങ്ങൾ വെർച്വൽ, ഹൈബ്രിഡ് വിചാരണകൾക്കും വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മൂന്നാംഘട്ടത്തിൽ 753.60 കോടി പേജുകൾ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്തു
മൂന്നാംഘട്ടത്തിൽ പഴയ രേഖകളും പുതിയ കേസ് രേഖകളും ഉൾപ്പെടെ 753.60 കോടി പേജുകളാണ് ഇതുവരെ ഡിജിറ്റൈസ് ചെയ്തത്. 1,806 ഇ-സേവാ കേന്ദ്രങ്ങൾ പൂർണമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 474 കോടതികളിൽ കടലാസ് രഹിത പ്രവർത്തനത്തിന് ആവശ്യമായ ഉപകരണങ്ങൾ ഒരുക്കി. 538 കോടതികളിൽ വെർച്വൽ കോടതി സംവിധാനത്തിനുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യവും 4,519 കോടതികളിൽ ഇ-ഫയലിങ് സൗകര്യവും ലഭ്യമാണ്. കോടതികൾ, ജയിലുകൾ, ആശുപത്രികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ 7,553 സ്ഥാപനങ്ങളിൽ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് സൗകര്യം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. 11 ഹൈക്കോടതികളിൽ കോടതി മുറികളിലെ തത്സമയ ദൃശ്യ-ശ്രാവ്യ സംപ്രേഷണ സംവിധാനവും നിലവിലുണ്ട്.
ഹൈക്കോടതികളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ശൃംഖല
വിവരസാങ്കേതിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യം തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കാൻ 1,626 കോടതി സമുച്ചയങ്ങളിൽ സൗരോർജ സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കി. നാഷണൽ സർവീസ് ആൻഡ് ട്രാക്കിങ് ഓഫ് ഇലക്ട്രോണിക് പ്രോസസസ് സംവിധാനം 6,895 കോടതികളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഹൈക്കോടതി, ജില്ലാ കോടതി വെബ്സൈറ്റുകളിൽ 734 എണ്ണം എസ്3വാസ് സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറ്റി. രണ്ടാംഘട്ടത്തിൽ 18,380 കോടതികൾക്കും ജുഡീഷ്യൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും അധിക ഹാർഡ്വെയർ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കോടതികൾ, പൊലീസ്, ജയിലുകൾ, ഫോറൻസിക് ലാബുകൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്കിടയിൽ വിവരങ്ങൾ കൈമാറുന്ന ഇന്റർഓപ്പറബിൾ ക്രിമിനൽ ജസ്റ്റിസ് സിസ്റ്റം എല്ലാ ഹൈക്കോടതികളിലും നടപ്പാക്കിയതായും സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
അഭിഭാഷകർക്കും കക്ഷികൾക്കും ഡിജിറ്റൽ സഹായം
ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് വർധിപ്പിക്കാൻ ഹൈക്കോടതികളും സംസ്ഥാന ജുഡീഷ്യൽ അക്കാദമികളും പരിശീലന പരിപാടികൾ, ശേഷിവികസന ശിൽപശാലകൾ, ഉപയോക്തൃ മാർഗരേഖകൾ, വീഡിയോ പരിശീലനങ്ങൾ, ബോധവത്കരണ പരിപാടികൾ എന്നിവ നടത്തുന്നുണ്ട്. ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ അഭിഭാഷകരും കേസിലെ കക്ഷികളും ഇതിന്റെ പരിധിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതുവരെ 2,372 പരിശീലന പരിപാടികൾ നടത്തി. 174 കേന്ദ്രങ്ങൾ സോഫ്റ്റ്വെയർ നിർവചിത വൈഡ് ഏരിയ നെറ്റ്വർക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ ബന്ധിപ്പിച്ചു. ഇ-സേവാ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇ-ഫയലിങ് രജിസ്ട്രേഷൻ, ഹർജികളുടെ സ്കാനിങ്-അപ്ലോഡിങ്, കോടതി ഫീസ് അടയ്ക്കൽ, കേസ് സ്ഥിതി അറിയൽ, സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ പകർപ്പിനുള്ള അപേക്ഷ, വീഡിയോ കോൺഫറൻസിങ് തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങളിൽ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്. കേസ് നില, വിചാരണപ്പട്ടിക, വിധികൾ, ഉത്തരവുകൾ തുടങ്ങിയവ ഇ-കോടതി സേവനങ്ങൾ, ജില്ലാ കോടതി വെബ്സൈറ്റുകൾ, മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ എന്നിവ വഴിയും ലഭ്യമാണ്.
.
.
