സാൻഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ ഒരു വലിയ പരിപാടിയിൽ വൈകുന്നേരത്തെ ഉടുപ്പും കറുത്ത കോട്ടും ഇട്ട ആളുകൾക്കിടയിൽ മീര മുരാതി സംസാരിക്കാൻ എഴുന്നേറ്റു. മുൻപ് വലിയ നിർമ്മിതബുദ്ധി കമ്പനിയുടെ സാങ്കേതിക മേധാവിയായിരുന്ന, ഇപ്പോൾ 12 ബില്യൺ മൂല്യമുള്ള തിങ്കിങ് മെഷീൻസ് ലാബ് എന്ന കമ്പനി നടത്തുന്ന സ്ത്രീ. ആരും കേട്ടില്ല. എല്ലാവരും പരസ്പരം സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. പിന്നാലെ അധികാരത്തിലെ ശാസ്ത്ര ഉപദേഷ്ടാവ് വന്നപ്പോൾ മുറി മുഴുവൻ നിശബ്ദമായി.

എഴുന്നേറ്റു നിന്നവളെ ആരും കേട്ടില്ല

ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമല്ല. പെൺകുട്ടികൾക്ക് പണം കിട്ടിയവർ എന്ന പരിപാടിയിൽ ഒരു സ്ത്രീ കുടിയേറ്റ അനുമതിയെ കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ആളുകൾ മദ്യത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി. അവതാരക കേൾക്കാൻ പറഞ്ഞിട്ടും ആരും നിന്നില്ല. ഇത് തമാശയായി തോന്നുമെങ്കിലും ഇതാണ് ഇന്നത്തെ അവസ്ഥ.

രണ്ട് ദിവസത്തെ തലപ്പവും രണ്ട് ബില്യൺ സമാഹരണവും

മീര വലിയ കമ്പനിയിൽ ചീഫ് ആയിരുന്നു. 2018 മുതൽ 2024 സെപ്റ്റംബർ വരെ. രണ്ട് ദിവസം മുഴുവൻ തലവനായിരുന്നു. 2025 ഫെബ്രുവരിയിൽ സ്വന്തം കമ്പനി തുടങ്ങി. മുപ്പത് പേരുള്ള സംഘം. അഞ്ച് മാസത്തിനുള്ളിൽ 2 ബില്യൺ നിക്ഷേപം കിട്ടി. വലിയ നിക്ഷേപ കമ്പനിയാണ് നയിച്ചത്. കൂടെ വലിയ ചിപ്പ് കമ്പനിയും മറ്റു സാങ്കേതിക കമ്പനികളും. കമ്പനിക്ക് ഇതുവരെ ഉത്പന്നമോ വരുമാനമോ ഇല്ല, എന്നിട്ടും 12 ബില്യൺ മൂല്യം. താഴ്‌വരയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആദ്യ റൗണ്ടുകളിൽ ഒന്ന്.

മുറികൾ പൊളിച്ച കാലം

രേഷ്മ സൗജാനി പറയുന്നു, വൈവിധ്യ വകുപ്പുകൾ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് പൂട്ടി. സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടായ്മകൾക്ക് എതിരെ കേസ് കൊടുത്തു. വനിതാ സാങ്കേതിക വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന സമ്മേളനങ്ങൾ പേര് മാറ്റുകയോ നിർത്തുകയോ ചെയ്തു. പത്ത് പ്രസംഗം മാത്രം ഈ വർഷം കിട്ടിയുള്ളൂ, മുൻപ് നിരവധി കിട്ടിയിരുന്നു. ഞാൻ മാറിയിട്ടില്ല, മുറികൾ അടഞ്ഞു എന്ന് അവർ പറയുന്നു.

കാണാത്ത ശക്തി ആർക്കും മാതൃക ആകില്ല

പന്ത്രണ്ട് വയസ്സുള്ള ഒരു കുട്ടി മുന്നിൽ മാതൃക ഒരാളെ തേടിയാൽ ആരെയും കാണില്ല. കാണാത്തതിനെ ആകാൻ കഴിയില്ല. കാണാത്ത ശക്തി ആരെയും കൂടെ കൂട്ടില്ല. അതാണ് പ്രശ്നം. ചോദ്യം ആരാണ് ഏറ്റവും ശക്തയായ സ്ത്രീ എന്നല്ല, ശക്തയായ സ്ത്രീ വന്നാൽ നിങ്ങൾ കേൾക്കുമോ എന്നാണ്.

Sources

1. Biography and company founding details of Mira Murati and valuation information of Thinking Machines Lab
2. Observational note on search for most powerful woman in Silicon Valley and description of gala event
3. Profile description of women leadership in artificial intelligence field