30 സെപ്റ്റംബർ 2026
ഒരു പുസ്തകത്തിന് രാജ്യാതിർത്തി കടക്കാൻ കപ്പലോ വിമാനമോ വേണ്ട. ഒരു നല്ല പരിഭാഷകൻ മതി.
മുഗൾ കൊട്ടാരത്തിൽ അതിന്റെ അസാധാരണമായ ഉദാഹരണമുണ്ട്. ദാരാ ഷുക്കോഹ് ഭഗവദ്ഗീത ആദ്യമായി പേർഷ്യനിലേക്കു പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയെന്ന പ്രചാരമുണ്ടെങ്കിലും ചരിത്രരേഖകൾ മറ്റൊരു കഥയാണ് പറയുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തച്ഛനായ അക്ബറിന്റെ കാലത്തുതന്നെ സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വലിയ പരിഭാഷാപദ്ധതി നടന്നിരുന്നു; അബുൽ ഫസലിന്റെ ഭഗവദ്ഗീതാ പരിഭാഷയും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദാരയുടെ മഹത്തായ പരിഭാഷാപ്രവർത്തനം മറ്റൊന്നായിരുന്നു — 52 ഉപനിഷത്തുകളുടെ പേർഷ്യൻ പരിഭാഷയായ Sirr-i-Akbar.
രണ്ട് സമുദ്രങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ ശ്രമിച്ച രാജകുമാരൻ
ദാരയ്ക്ക് പരിഭാഷ വെറും വാക്കുമാറ്റമായിരുന്നില്ല.
ഹിന്ദു ദർശനവും ഇസ്ലാമിക സൂഫി ചിന്തയും തമ്മിൽ അടിസ്ഥാനപരമായ സാമ്യങ്ങളുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. 1655-ലെ Majma-ul-Bahrain — “രണ്ട് സമുദ്രങ്ങളുടെ സംഗമം” — അതിന്റെ പ്രകടനമായിരുന്നു. തുടർന്ന് പണ്ഡിതരുടെ സഹായത്തോടെ ഉപനിഷത്തുകൾ പേർഷ്യനിലാക്കി; 1657-ൽ Sirr-i-Akbar പൂർത്തിയായി.
ഇത് ഇന്ത്യൻ ചിന്തയുടെ യാത്രയിൽ നിർണായകമായി. പിന്നീട് ഫ്രഞ്ച് പണ്ഡിതനായ Anquetil-Duperron ഈ പേർഷ്യൻ പാഠത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉപനിഷത്തുകൾ ലാറ്റിനിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. അങ്ങനെ സംസ്കൃതത്തിൽനിന്ന് പേർഷ്യനിലേക്കും അവിടെനിന്ന് യൂറോപ്പിലേക്കും ഇന്ത്യൻ ദർശനം സഞ്ചരിച്ചു.
ദാരയുടെ മതസമന്വയ ചിന്തകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തെ യാഥാസ്ഥിതിക മതവീക്ഷണങ്ങളുമായി സംഘർഷത്തിലായിരുന്നു. എന്നാൽ പരിഭാഷ എന്തുചെയ്യുമെന്നതിന്റെ വലിയൊരു ഉദാഹരണം അദ്ദേഹം അവശേഷിപ്പിച്ചു: ഒരു ഭാഷയ്ക്കുള്ളിൽ അടഞ്ഞുകിടന്ന ആശയത്തെ മറ്റൊരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ചർച്ചയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാം.
പിന്നെ എന്തിനാണ് പരിഭാഷയ്ക്ക് ഒരു ലോകദിനം?
ഇതേ ആശയത്തിന്റെ ആധുനിക രൂപമാണ് സെപ്റ്റംബർ 30.
1953-ൽ UNESCOയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ പാരീസിൽ രൂപീകരിച്ച International Federation of Translators — FIT ആണ് ഇതിനു പിന്നിലെ പ്രധാന സംഘടന. 1991 മുതൽ FIT സെപ്റ്റംബർ 30 International Translation Day ആയി ആചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
എന്തുകൊണ്ട് സെപ്റ്റംബർ 30?
ബൈബിളിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ഗ്രീക്ക്, ഹീബ്രു ഭാഷകളിൽനിന്ന് ലാറ്റിനിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയ St. Jerome മരിച്ചത് 420 സെപ്റ്റംബർ 30-നാണ്. പരിഭാഷകരുടെ patron saint ആയാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.
2017 മേയ് 24-ന് UN General Assembly Resolution 71/288 അംഗീകരിച്ച് സെപ്റ്റംബർ 30 ഔദ്യോഗിക International Translation Day ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. രാജ്യങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കാനും സമാധാനം, പരസ്പര ധാരണ, വികസനം എന്നിവ വളർത്താനും പരിഭാഷ നിർണായകമാണെന്നായിരുന്നു പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ കാതൽ.
ലോകം ചുറ്റിയ പുസ്തകങ്ങൾ
ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭാഷകളിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയ കൃതികളുടെ പട്ടികയിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ച് വലിയ തർക്കമില്ല — ബൈബിൾ.
അതിനു പിന്നാലെയുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ കണക്കെടുക്കുന്ന രീതിയനുസരിച്ച് മാറുന്നു. The Little Prince, Pinocchio, Alice’s Adventures in Wonderland തുടങ്ങിയവ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയ സാഹിത്യകൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ “രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയ പുസ്തകം” തുടങ്ങിയ കൃത്യമായ റാങ്കുകൾ സൂക്ഷിച്ചേ ഉപയോഗിക്കാവൂ.
ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഈ ചരിത്രത്തിൽ വളരെ പഴയൊരു ലോകസഞ്ചാരിയുണ്ട് — പഞ്ചതന്ത്രം.
വിഷ്ണുശർമ്മയുമായി പരമ്പരാഗതമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്ന മൃഗകഥകളുടെ സമാഹാരമാണിത്. രാജകുമാരന്മാരെ ഭരണതന്ത്രവും മനുഷ്യസ്വഭാവവും പ്രായോഗികബുദ്ധിയും പഠിപ്പിക്കുകയാണ് കഥകളുടെ ലക്ഷ്യം. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സംസ്കൃതത്തിൽനിന്ന് പഹ്ലവിയിലേക്കും പിന്നീട് അറബിയിൽ Kalila wa Dimna എന്ന പേരിലും എത്തി. അവിടെനിന്ന് വിവിധ ഭാഷകളിലൂടെ യൂറോപ്പിലേക്കും സഞ്ചരിച്ചു. ലോകമെങ്ങും അസാധാരണമായി വ്യാപിച്ച ഇന്ത്യൻ കൃതികളിലൊന്നാണിതെന്ന് Royal Asiatic Societyയുടെ പഠനവും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
എന്നാൽ “ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭാഷകളിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയ ഒരൊറ്റ കൃതി” എന്നതിന് സമഗ്രവും നിലവിലുള്ളതുമായ ഔദ്യോഗിക ലോകറാങ്കിങ് ലഭ്യമല്ല. ഭഗവദ്ഗീത, പഞ്ചതന്ത്രം, രാമായണം, ഗീതാഞ്ജലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയ കൃതികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഒരു മനുഷ്യന് വർഷങ്ങൾ; AIക്ക് സെക്കൻഡുകൾ
ഇവിടെയാണ് 2026-ലെ പരിഭാഷയുടെ കഥ മാറുന്നത്.
ഒരിക്കൽ പരിഭാഷകൻ രണ്ട് ഭാഷകളും അതിന്റെ സംസ്കാരവും വർഷങ്ങളെടുത്ത് പഠിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. ഇന്ന് AIയ്ക്ക് ഒരു വലിയ രേഖ നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ മറ്റൊരു ഭാഷയിലേക്ക് മാറ്റാം. തത്സമയ സംഭാഷണംപോലും പരിഭാഷപ്പെടുത്താം.
UNESCO പറയുന്നതുപോലെ machine translation, speech recognition, natural-language processing എന്നിവ multilingual ലോകത്തെ തന്നെ മാറ്റുകയാണ്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് ചെറിയ ഭാഷകൾക്കും തുല്യപ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് ഇപ്പോൾ ആഗോള വെല്ലുവിളിയാണ്.
അപ്പോൾ പരിഭാഷകൻ ഇല്ലാതാകുമോ?
ജോലിയുടെ സ്വഭാവമാണ് ആദ്യം മാറുക.
യാത്ര, സാധാരണ കത്തുകൾ, അടിസ്ഥാന രേഖകൾ, വിവരത്തിന്റെ ആദ്യവായന തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ AI ഇതിനകം ശക്തമായ പരിഭാഷാസഹായിയാണ്. എന്നാൽ നിയമം, വൈദ്യശാസ്ത്രം, നയതന്ത്രം, സാഹിത്യം തുടങ്ങിയിടത്ത് ഒരു വാക്കിന്റെ അർത്ഥത്തേക്കാൾ പ്രധാനമാകാം അതിന്റെ സന്ദർഭവും സൂചനയും സംസ്കാരവും ഉത്തരവാദിത്തവും.
2026-ൽ UNESCO പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വിലയിരുത്തലിലും medical translation പോലുള്ള high-stakes സാഹചര്യങ്ങളിൽ professional translators AI സംവിധാനങ്ങളെക്കാൾ കുറവ് ഗുരുതര പിശകുകൾ വരുത്തിയ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
അതുകൊണ്ട് നാളത്തെ പരിഭാഷകൻ വാക്കുകൾ ഓരോന്നായി മാറ്റുന്നയാൾ മാത്രമായിരിക്കില്ല. AI തയ്യാറാക്കിയ പരിഭാഷ പരിശോധിക്കുന്ന editor, അർത്ഥത്തിന്റെ കാവൽക്കാരൻ, സാംസ്കാരിക വ്യാഖ്യാതാവ്, തെറ്റിന് ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കുന്ന മനുഷ്യൻ എന്ന നിലയിലേക്ക് ജോലി മാറാം.
ദാരാ ഷുക്കോഹിന്റെ കാലത്ത് പരിഭാഷ രണ്ട് ചിന്താലോകങ്ങളെ കൂട്ടിമുട്ടിച്ചു. AI കാലത്ത് കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരെ ഒരേസമയം കൂട്ടിയിണക്കാം.
പക്ഷേ യന്ത്രത്തിന് ഒരു വാചകം പരിഭാഷപ്പെടുത്താം. ആ വാചകം ഒരു മനുഷ്യന് എന്താണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത് എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ട ജോലി ഇനിയും മനുഷ്യന്റേതാണ്.
Sources
- United Nations — International Translation Day
- UN General Assembly — Resolution A/RES/71/288
- International Federation of Translators — FIT Through History
- Encyclopaedia Iranica — Dārā Šokōh
- Encyclopaedia Iranica — Persian Literature in India
- Cambridge University Press / Royal Asiatic Society — Indian Fables in Islamic Art
- Cambridge University Press — Retranslation in Mughal South Asia: A Persian Panchatantra
- UNESCO — Global Roadmap for Multilingualism in the Digital Era
- UNESCO — Why Studying Languages Still Matters
- Sahitya Akademi — Translation and Multilingual Publications
