ജബൽപുർ, ഓഗസ്റ്റ് 7:

വിദ്യാർഥിക്കാലത്തെ രണ്ട് ക്രിമിനൽ കേസുകളുടെ പേരിൽ മധ്യപ്രദേശ് ഹയർ ജുഡീഷ്യൽ സർവീസിലേക്കുള്ള ഉദ്യോഗാർഥിത്വം അവസാനിപ്പിച്ച നടപടി മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി. ജസ്റ്റിസ് ആനന്ദ് പഥക്, ജസ്റ്റിസ് ബി.പി. ശർമ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് ആർ.കെ.ജെ. വേഴ്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് മധ്യപ്രദേശ് കേസിൽ വിധി പറഞ്ഞത്. ഹർജിക്കാരനായി അഭിഭാഷകൻ കബീർ പോൾ, സംസ്ഥാനത്തിനായി ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റ് കനക് ഗഹർവാർ, ഹൈക്കോടതിയുടെ ഭരണവിഭാഗത്തിനായി അഭിഭാഷകൻ സിദ്ധാർഥ് സേത്ത് എന്നിവർ ഹാജരായി. ഹർജിക്കാരനെ നേരിട്ട് നിയമിക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല; ഉദ്യോഗാർഥിത്വം അവസാനിപ്പിച്ച തീരുമാനം റദ്ദാക്കി വിഷയം വീണ്ടും പരിശോധിക്കാനാണ് നിർദേശം.

ഹോസ്റ്റൽ ഭക്ഷണത്തെച്ചൊല്ലിയ പ്രതിഷേധമാണ് രണ്ട് കേസുകളിലേക്ക് നയിച്ചത്

നിയമപഠനകാലത്ത് സർവകലാശാല ഹോസ്റ്റലിൽ താമസിക്കുമ്പോഴാണ് 2002ൽ ഹർജിക്കാരനെതിരെ രണ്ട് ക്രിമിനൽ കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. ഹോസ്റ്റൽ മെസിലെ മോശം ഭക്ഷണത്തെച്ചൊല്ലി വിദ്യാർഥികൾ സർവകലാശാല അധികൃതർക്കു മുന്നിൽ നടത്തിയ പ്രതിഷേധമാണ് സംഭവങ്ങളുടെ തുടക്കമെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് ഒത്തുതീർപ്പിനെ തുടർന്ന് രണ്ട് കേസുകളിലും ഹർജിക്കാരൻ കുറ്റവിമുക്തനായി.

രണ്ട് കേസുകളും മറച്ചുവച്ചില്ല; അപേക്ഷയിൽ തന്നെ വെളിപ്പെടുത്തി

2017ലെ മധ്യപ്രദേശ് ഹയർ ജുഡീഷ്യൽ സർവീസ് പരീക്ഷയ്ക്ക് അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ 2002ലെ രണ്ട് കേസുകളെക്കുറിച്ചും ഹർജിക്കാരൻ സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. പരീക്ഷയിൽ 450ൽ 234 മാർക്ക് നേടിയ ഇയാൾ പൊതുവിഭാഗത്തിന്റെ താൽക്കാലിക കാത്തിരിപ്പുപട്ടികയിൽ ഏഴാം സ്ഥാനത്തെത്തി. എന്നിട്ടും പഴയ കേസുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഹൈക്കോടതിയുടെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് കമ്മിറ്റി നിയമനത്തിന് ശുപാർശ ചെയ്തില്ല. തുടർന്ന് സംസ്ഥാനവും ഉദ്യോഗാർഥിത്വം നിരസിച്ചു.

വിദ്യാർഥിക്കാലത്തെ പ്രതിഷേധം ധാർമിക അധഃപതനമുള്ള കുറ്റമല്ലെന്ന് കോടതി

ഹർജിക്കാരനെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ ധാർമിക അധഃപതനം ഉൾപ്പെടുന്ന കുറ്റങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ വരില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. ചെറുപ്പത്തിൽ ഹോസ്റ്റലിൽ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാർഥി സാഹചര്യങ്ങളാലോ സഹപാഠികളുടെ സമ്മർദത്താലോ ഒരു പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരിക്കാമെന്നും അത്തരം സംഭവങ്ങളെ അതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ തന്നെ വിലയിരുത്തണമെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യാനുള്ള മനഃപൂർവമായ ഉദ്ദേശ്യമില്ലാതെ ഉണ്ടായ വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധത്തെ അതിന്റെ സാഹചര്യത്തിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച് കാണാനാകില്ലെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ സമീപനം.

പൊലീസ് പരിശോധനയിലും സർക്കാർ ജോലിക്ക് യോഗ്യനെന്ന് റിപ്പോർട്ട്

പഴയ കേസുകൾക്കു ശേഷം ഹർജിക്കാരന് മറ്റ് ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമില്ലെന്നും പത്ത് വർഷത്തിലേറെയായി അഭിഭാഷകനായി സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷകൻ വാദിച്ചു. പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ സ്വഭാവ പരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടിലും സർക്കാർ സേവനത്തിന് ഹർജിക്കാരൻ യോഗ്യനാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്നും കോടതിയെ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂലൈ 24ലെ സംസ്ഥാന സർക്കുലറിലും ചെറിയ സ്വഭാവമുള്ള കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായ ഉദ്യോഗാർഥിയെ സർക്കാർ സേവനത്തിന് അനുയോജ്യനായി പരിഗണിക്കുന്നതിനുള്ള വ്യവസ്ഥയുണ്ടെന്ന് കോടതി പരിശോധിച്ചു.

അതേ കേസിലെ സഹപ്രതി ജുഡീഷ്യൽ സർവീസിലെത്തിയതും കോടതി കണക്കിലെടുത്തു

ഹർജിക്കാരനൊപ്പം പഴയ കേസിൽ പ്രതിയായിരുന്ന മറ്റൊരാളെ 2010ൽ ജുഡീഷ്യൽ സർവീസിൽ നിയമിച്ചിരുന്നുവെന്ന കാര്യവും ബെഞ്ച് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിച്ചു. ആ വ്യക്തി ജുഡീഷ്യൽ ഓഫീസറായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നതായും കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. ഒരേ സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പശ്ചാത്തലമുള്ള മറ്റൊരാൾക്ക് ജുഡീഷ്യൽ സർവീസിൽ അവസരം ലഭിച്ച സാഹചര്യം ഹർജിക്കാരന്റെ അപേക്ഷ വീണ്ടും പരിശോധിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രസക്തി വർധിപ്പിച്ചു.

കാത്തിരിപ്പുപട്ടികയിൽ പേരുണ്ടെന്നതുകൊണ്ട് നിയമനത്തിന് അവകാശമില്ലെന്ന് എതിർവാദം

കാത്തിരിപ്പുപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് മാത്രം ഹർജിക്കാരന് നിയമനം ലഭിക്കാനുള്ള ഉറച്ച അവകാശമില്ലെന്നായിരുന്നു എതിർകക്ഷികളുടെ വാദം. ജില്ലാ ജഡ്ജിയുടെ പദവിക്ക് ഉയർന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള സത്യസന്ധത ആവശ്യമാണ്. കേസുകൾ ഒത്തുതീർപ്പിലൂടെ അവസാനിച്ചതിനാൽ അതിനെ കേസിന്റെ ഗുണദോഷം പരിശോധിച്ചുള്ള കുറ്റവിമുക്തനാക്കലായി കാണാനാകില്ലെന്നും വാദിച്ചു. എന്നാൽ പഴയ കേസുകളുടെ സ്വഭാവവും സാഹചര്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ മുഴുവൻ കാര്യങ്ങളും വീണ്ടും പരിശോധിക്കണമെന്നാണ് ഹൈക്കോടതി തീരുമാനിച്ചത്.

നേരിട്ട് ജില്ലാ ജഡ്ജിയായി നിയമിക്കില്ല; തീരുമാനം വീണ്ടും എടുക്കണം

വിധിയിലെ പ്രധാന കാര്യം ഇതാണ്. ഹർജിക്കാരനെ ജില്ലാ ജഡ്ജിയായി നിയമിക്കാൻ ഹൈക്കോടതി നേരിട്ട് ഉത്തരവിട്ടിട്ടില്ല. അത്തരമൊരു നിയമന ഉത്തരവ് നൽകാനാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പകരം ഉദ്യോഗാർഥിത്വം അവസാനിപ്പിച്ച നടപടി റദ്ദാക്കി, പഴയ കേസുകളുടെ സ്വഭാവം, കുറ്റവിമുക്തനായ സാഹചര്യം, തുടർന്നുള്ള ജീവിതവും തൊഴിൽരേഖയും ഉൾപ്പെടെ മുഴുവൻ വസ്തുതകളും പരിശോധിച്ച് യോഗ്യതയുള്ള അധികാരി പുതിയ തീരുമാനമെടുക്കണം. ഹർജി അനുവദിച്ച് വിഷയം പുനഃപരിശോധനയ്ക്ക് തിരിച്ചയച്ചു.

പഴയ ക്രിമിനൽ കേസ് മാത്രം ഇനി അയോഗ്യതയുടെ അന്തിമ മാനദണ്ഡമാകില്ല

മധ്യപ്രദേശിലെ ജുഡീഷ്യൽ സർവീസ് നിയമനങ്ങളിൽ ഈ വിധിയുടെ പ്രധാന സ്വാധീനം ഉദ്യോഗാർഥിയുടെ പഴയ കേസുകളുടെ സ്വഭാവവും പശ്ചാത്തലവും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണമെന്നതാണ്. ഒരു ക്രിമിനൽ കേസിൽ ഒരിക്കൽ ഉൾപ്പെട്ടുവെന്ന വസ്തുത മാത്രം നോക്കാതെ ആരോപണം ധാർമിക അധഃപതനം ഉൾപ്പെടുന്നതാണോ, ഉദ്യോഗാർഥി വിവരങ്ങൾ മറച്ചുവച്ചിട്ടുണ്ടോ, പിന്നീട് കുറ്റവിമുക്തനായോ, തുടർന്നുള്ള പെരുമാറ്റം എങ്ങനെയാണോ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പ്രസക്തമാകും. എന്നാൽ പഴയ കേസുള്ള എല്ലാവർക്കും നിയമനം നൽകണമെന്ന പൊതുനിയമം കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല; ഓരോ കേസും അതിന്റെ വസ്തുതകളനുസരിച്ച് പരിശോധിക്കണം.