ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി 2008ലെ അഹമ്മദാബാദ് സ്ഫോടനക്കേസിൽ പ്രത്യേക കോടതി 2022ൽ വിധിച്ച ശിക്ഷകൾ ശരിവച്ചു. 56 പേരുടെ മരണത്തിനും 200ലേറെ പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കാനും ഇടയായ സ്ഫോടനപരമ്പരയിൽ കുറ്റക്കാരെന്ന് കണ്ടെത്തിയ 38 പേർക്കുള്ള വധശിക്ഷയും 11 പേർക്കുള്ള ജീവപര്യന്തം തടവും ഹൈക്കോടതി നിലനിർത്തി. ജസ്റ്റിസുമാരായ എ. വൈ. കോഗ്ജെയും സമീർ ദവെയും ഉൾപ്പെട്ട ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് പ്രതികൾ നൽകിയ എല്ലാ അപ്പീലുകളും തള്ളിയാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ മുജാഹിദീനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയ പ്രതികൾക്കെതിരായ പ്രത്യേക കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തലിൽ ഇടപെടാൻ കാര്യമില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തിയത്. 2008 ജൂലൈ 26ന് വെറും 70 മിനിറ്റിനിടെ അഹമ്മദാബാദിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നടന്ന 21 സ്ഫോടനങ്ങളും ആശുപത്രികളെ പോലും ലക്ഷ്യമിട്ട ആക്രമണവും രാജ്യത്തെ നടുക്കിയ ഭീകരാക്രമണങ്ങളിൽ ഒന്നായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന കേസിലാണ് ഈ നിർണായക ഹൈക്കോടതി വിധി വന്നിരിക്കുന്നത്.
ഹൈക്കോടതി വിധിയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ 2008ലെ ബോംബ് സ്ഫോടനങ്ങൾ കേസന്വേഷണം തെളിവുകൾ കുറ്റപത്രം വിചാരണ കോടതിവിധികൾ ഇവയെക്കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തമായി പ്രതിപാദിക്കുന്ന അന്വേഷണമക റിപ്പോർട്ട് 5 ഭാഗങ്ങളായി വായിക്കുക
ഒരു നഗരത്തെ മാത്രം ലക്ഷ്യമിട്ട ആക്രമണമല്ല അത്. ഇന്ത്യയുടെ അന്വേഷണ സംവിധാനത്തെ തന്നെ പരീക്ഷിച്ച കുറ്റകൃത്യത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു ആ വൈകുന്നേരം.
2008 ജൂലൈ 26. ശനിയാഴ്ച. വൈകിട്ട് ആറുമണിയിലേക്ക് നഗരം നീങ്ങുകയായിരുന്നു.
അഹമ്മദാബാദിലെ മാർക്കറ്റുകളിൽ പതിവുപോലെ തിരക്ക്. ഓഫീസ് വിട്ട് വീട്ടിലേക്കുള്ള തിരക്ക്. ആശുപത്രികളിൽ സന്ദർശകരുടെ സമയം. ബസുകൾ നിറയെ യാത്രക്കാർ. ആരും അറിയുന്നില്ല, അടുത്ത എഴുപത് മിനിറ്റിനുള്ളിൽ നഗരം ഒരു യുദ്ധഭൂമിയാകുമെന്ന്.
ആദ്യ സ്ഫോടനം കേട്ടപ്പോൾ പലരും അത് ഗ്യാസ് സിലിണ്ടർ പൊട്ടിയതാണെന്ന് കരുതി.
രണ്ടാമത്തേത് കേട്ടു.
മൂന്നാമത്തേത്.
അഞ്ചാമത്തേത്.
പത്താമത്തേത്.
അപ്പോഴാണ് ആളുകൾക്ക് മനസ്സിലായത്, ഇത് അപകടമല്ല. നഗരം ആക്രമിക്കപ്പെടുകയാണ്.
ആ വൈകുന്നേരം നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി തുടർച്ചയായി ബോംബുകൾ പൊട്ടിത്തെറിച്ചു. തിരക്കേറിയ മാർക്കറ്റുകൾ, ബസ്, റോഡുകൾ, ജനങ്ങൾ കൂട്ടംകൂടുന്ന ഇടങ്ങൾ എല്ലാം ലക്ഷ്യമാക്കി സ്ഫോടനങ്ങൾ നടന്നു. ആദ്യഘട്ട ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ പരിക്കേറ്റവരെ ആശുപത്രികളിലേക്ക് മാറ്റാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ, ആക്രമണത്തിന്റെ ഏറ്റവും ക്രൂരമായ അധ്യായം ഇനിയും ബാക്കിയാണെന്ന് ആരും കരുതിയിരുന്നില്ല.
പരിക്കേറ്റവരെ രക്ഷിക്കാൻ ഓടിയവർക്ക് മുന്നിലായിരുന്നു അടുത്ത ബോംബ്
അഹമ്മദാബാദ് സിവിൽ ആശുപത്രിയും എൽ.ജി. ആശുപത്രിയും അന്ന് പരിക്കേറ്റവരെ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ആംബുലൻസുകൾ ഒന്നിന് പിന്നാലെ ഒന്നായി എത്തുന്നു.
ഡോക്ടർമാർ ഓടുന്നു.
നഴ്സുമാർ രക്തത്തിൽ കുളിച്ച രോഗികളെ സ്വീകരിക്കുന്നു.
ബന്ധുക്കൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ആശുപത്രി മുറ്റത്തേക്ക് പാഞ്ഞെത്തുന്നു.
അപ്പോഴാണ് മറ്റൊരു സ്ഫോടനം.
ആശുപത്രി തന്നെ ലക്ഷ്യമിട്ട ബോംബ്.
ആദ്യ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവരും അവരെ രക്ഷിക്കാൻ എത്തിയവരുമായിരുന്നു രണ്ടാം ആക്രമണത്തിന്റെ ഇരകൾ. ആശുപത്രിയെ ആക്രമിക്കുക എന്നത് വെറും കൊലപാതകമല്ല, പരമാവധി ഭീതി സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള കണക്കുകൂട്ടലാണെന്ന് പിന്നീട് സുരക്ഷാ വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തി.
‘അഞ്ച് മിനിറ്റിനകം മരണത്തിന്റെ ഭീതി അനുഭവിക്കൂ’
സ്ഫോടനങ്ങൾക്ക് തൊട്ടുമുമ്പ് രാജ്യത്തെ ചില മാധ്യമസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഒരു ഇമെയിൽ ലഭിച്ചു.
അയച്ചത് സ്വയം “ഇന്ത്യൻ മുജാഹിദീൻ” എന്ന് പരിചയപ്പെടുത്തിയ സംഘമെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു.
അതിലെ സന്ദേശം വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.
സ്ഫോടനങ്ങൾ നടക്കാൻ അഞ്ച് മിനിറ്റ് മാത്രം ബാക്കിയുണ്ടെന്ന മുന്നറിയിപ്പും അതിലുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് അന്വേഷണത്തിൽ ഈ ഇമെയിൽ കേസിലെ ഏറ്റവും നിർണായക ഡിജിറ്റൽ തെളിവുകളിലൊന്നായി മാറി.
അന്ന് രാത്രി ഇന്ത്യ മുഴുവൻ ചുവപ്പ് ജാഗ്രതയിൽ
അഹമ്മദാബാദിൽ പൊട്ടിത്തെറിച്ചത് ബോംബുകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല.
രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷാബോധവും.
ഡൽഹി, മുംബൈ, കൊൽക്കത്ത, ചെന്നൈ, ഹൈദരാബാദ് അടക്കമുള്ള നഗരങ്ങളിൽ സുരക്ഷ കർശനമാക്കി.
റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ.
വിമാനത്താവളങ്ങൾ.
ആരാധനാലയങ്ങൾ.
വിപണികൾ.
എല്ലായിടത്തും പരിശോധന ശക്തമാക്കി.
ജനങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ബാഗുകൾ പോലും ഭയന്ന് നോക്കിത്തുടങ്ങി.
ഇത് ഒറ്റപ്പെട്ട ആക്രമണമല്ലെന്ന ആദ്യ സൂചന
അഹമ്മദാബാദിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പ് ബെംഗളൂരുവിലും സ്ഫോടനങ്ങൾ നടന്നിരുന്നു.
ആദ്യം പലരും ഇവ തമ്മിൽ ബന്ധമില്ലെന്ന് കരുതി.
പക്ഷേ സുരക്ഷാ ഏജൻസികൾക്ക് സംശയം തോന്നി.
സമാനമായ സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ.
സമാനമായ പ്രവർത്തനരീതി.
സമാനമായ സമയക്രമം.
പിന്നീട് നടന്ന അന്വേഷണത്തിൽ ഈ രണ്ട് നഗരങ്ങളിലെയും ആക്രമണങ്ങൾ ഒരേ വലിയ ഗൂഢാലോചനയുടെ ഭാഗമാണെന്ന നിഗമനത്തിലേക്കാണ് അന്വേഷണം നീങ്ങിയത്.
സുരത്തിൽ കിട്ടിയ പൊട്ടാതെ കിടന്ന ബോംബുകൾ അന്വേഷണത്തിന്റെ ദിശ മാറ്റി
അഹമ്മദാബാദിലെ സ്ഫോടനങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ ഗുജറാത്തിലെ സൂറത്തിൽ നിരവധി ജീവനുള്ള ബോംബുകൾ കണ്ടെത്തി നിർവീര്യമാക്കി.
ഇതാണ് അന്വേഷണത്തിന് വലിയ വഴിത്തിരിവായത്.
സ്ഫോടിച്ച ബോംബുകളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കാത്ത പല സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും പൊട്ടാതെ കിടന്ന ഉപകരണങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചു.
ബോംബുകളുടെ നിർമ്മാണരീതി.
ടൈമർ സംവിധാനം.
ഉപയോഗിച്ച വസ്തുക്കൾ.
പ്രവർത്തന മാതൃക.
ഇവയെല്ലാം പിന്നീട് അന്വേഷണത്തിന്റെ അടിത്തറയായി മാറി.
ബോംബ് പൊട്ടിയ ഇടങ്ങൾ പരിശോധിച്ചവർ ഒരു സാമ്യം കണ്ടെത്തി
ഓരോ സ്ഥലത്തും അന്വേഷണം തുടങ്ങി.
ഫോറൻസിക് വിദഗ്ധർ എത്തി.
മെറ്റൽ കഷണങ്ങൾ.
നട്ടുകൾ.
ബോൾ ബെയറിംഗുകൾ.
വയറുകൾ.
ടൈമറുകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ.
ഇവയെല്ലാം ശേഖരിച്ചു.
ആദ്യനോട്ടത്തിൽ ഓരോ സ്ഫോടനവും വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് തോന്നിയെങ്കിലും, നിർമ്മാണരീതിയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ സാമ്യമുണ്ടെന്ന് അന്വേഷണ സംഘം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. പിന്നീട് ഇവ ഒരേ ശൃംഖലയുടെ കൈയൊപ്പാണെന്ന നിഗമനത്തിലേക്ക് അന്വേഷണം എത്തി.
ഒരു നഗരം മാത്രമല്ല, അന്വേഷണവും പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പടർന്നു
ആദ്യ ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഒരു കാര്യം വ്യക്തമായി.
ഇത് ഗുജറാത്തിൽ മാത്രം തയ്യാറാക്കിയ ആക്രമണമാകാൻ സാധ്യത കുറവാണ്.
ബോംബുകൾ.
വാഹനങ്ങൾ.
സംശയാസ്പദരുടെ യാത്രകൾ.
മൊബൈൽ ബന്ധങ്ങൾ.
ഇവ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ഡൽഹി.
മഹാരാഷ്ട്ര.
കർണാടക.
മധ്യപ്രദേശ്.
രാജസ്ഥാൻ.
ഉത്തർപ്രദേശ്.
ഒന്നൊന്നായി അന്വേഷണ ഭൂപടത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. പിന്നീട് വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പോലീസും അന്വേഷണ ഏജൻസികളും ചേർന്നാണ് വലിയ ശൃംഖലയുടെ ചിത്രം രൂപപ്പെട്ടത്.
ഒരു ഇമെയിൽ അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ കിട്ടിയത് അമേരിക്കൻ പൗരന്റെ ഫ്ലാറ്റ്
സ്ഫോടനങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത ഇമെയിൽ അയച്ച ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ മുംബൈയിലെ ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റിലെത്തി.
അവിടെ ഭീകരരെ അല്ല, അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെയാണ് കണ്ടത്.
പിന്നീട് നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ, സുരക്ഷയില്ലാത്ത വയർലെസ് ഇന്റർനെറ്റ് കണക്ഷൻ ദുരുപയോഗം ചെയ്തിരിക്കാമെന്ന സാധ്യത ശക്തമായി.
ഇത് അന്വേഷണത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കി.
കാരണം കുറ്റവാളികൾ ബോംബ് വച്ചതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല.
ഡിജിറ്റൽ തെളിവുകൾ മറച്ചുവെക്കാനും അവർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു.
ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ പോലീസിന് മനസ്സിലായ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ
- ഒന്നാമത് – ഇത് പെട്ടെന്നുണ്ടായ ആക്രമണമല്ല.
- രണ്ടാമത് -നിരവധി പേർ പങ്കെടുത്ത ആസൂത്രിത ഗൂഢാലോചനയാണ്.
- മൂന്നാമത് -ആക്രമണം നടത്തിയവർക്ക് നഗരത്തിന്റെ ഭൂപടവും ആശുപത്രികളുടെ പ്രവർത്തന രീതിയും ജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണവും മുൻകൂട്ടി അറിയാമായിരുന്നു.
ഇവ സാധാരണ നിഗമനങ്ങളായിരുന്നില്ല.
പിന്നീട് കുറ്റപത്രത്തിലും കോടതിയിലെ വിചാരണയിലും ഇതിന് പിന്തുണ നൽകുന്ന തെളിവുകൾ ഒന്നൊന്നായി പുറത്തുവന്നു.
ഈ കേസിന്റെ യഥാർത്ഥ കഥ അപ്പോഴാണ് തുടങ്ങിയത്
ജനങ്ങൾ കണ്ടത് സ്ഫോടനങ്ങൾ.
പക്ഷേ അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കാണാൻ തുടങ്ങിയത് അതിനുപിന്നിലെ അദൃശ്യ ശൃംഖലയെയാണ്.
- ഒരു ബോംബ് ആരാണ് നിർമ്മിച്ചത്?
- സൈക്കിളുകൾ വാങ്ങിയത് ആര്?
- കാറുകൾ മോഷ്ടിച്ചത് എവിടെ നിന്ന്?
- പണം എത്തിച്ചത് ആര്?
- പരിശീലനം എവിടെ?
- ആജ്ഞ നൽകിയത് ആര്?
- ഇമെയിൽ അയച്ചത് ആര്?
ഓരോ ചോദ്യത്തിനും ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ, ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടന്ന ഒരു ഭീകര ശൃംഖലയുടെ ചിത്രം അന്വേഷണ സംഘത്തിന് മുന്നിൽ തെളിഞ്ഞു.
ആ ശൃംഖലയെ എങ്ങനെ പോലീസ് മാപ്പ് ചെയ്തു?
മോഷ്ടിച്ച കാറുകൾ, സൈക്കിളുകൾ, വ്യാജ തിരിച്ചറിയലുകൾ, രഹസ്യയോഗങ്ങൾ, ബോംബ് നിർമ്മാണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഒളിത്താവളങ്ങൾ.
പരമ്പരയുടെ രണ്ടാം ഭാഗത്തിൽ അതിന്റെ സമഗ്ര അന്വേഷണം
