മുംബൈ, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

വിവാഹത്തർക്കങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമനടപടികൾ സങ്കീർണമായതിനാൽ യുവാക്കൾ വിവാഹം ഒഴിവാക്കി ലിവിങ് ടുഗെദർ ബന്ധങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നുണ്ടോ? ഈ ചോദ്യം ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വച്ചിരിക്കുകയാണ് മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ നിയോഗിച്ച ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് സമിതി. വിവാഹം, വിവാഹമോചനം, സ്വത്തവകാശം, ലിവിങ് ടുഗെദർ ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 37 ചോദ്യങ്ങളിലാണ് പൊതുജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം തേടുന്നത്. ഒക്ടോബർ 15ന് സമിതി പ്രത്യേക വെബ്സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചു. നവംബർ 15 വരെ വ്യക്തികൾക്കും സംഘടനകൾക്കും അഭിപ്രായങ്ങളും നിർദേശങ്ങളും സമർപ്പിക്കാം.

മുൻ സുപ്രീംകോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് രഞ്ജന ദേശായിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സമിതിയാണ് ചോദ്യാവലി തയ്യാറാക്കിയത്. വിവാഹം കഴിക്കാതെ ഒരുമിച്ച് താമസിക്കുന്നവർ ബന്ധം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യണമോ, ബന്ധം അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോഴും രജിസ്ട്രേഷൻ നിർബന്ധമാക്കണമോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ജനങ്ങളുടെ നിലപാട് അറിയുകയാണ് ലക്ഷ്യം. വിവാഹത്തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള നിലവിലെ നിയമങ്ങൾ ദുഷ്കരമാണോ എന്നും സമിതി ചോദിക്കുന്നു. വ്യക്തിനിയമങ്ങളിൽ പൊതുവായ വ്യവസ്ഥകൾ കൊണ്ടുവരുന്നതിന് മുമ്പ് ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം മനസ്സിലാക്കാനാണ് ഈ നടപടി.

ലിവിങ് ടുഗെദർ ബന്ധങ്ങൾക്ക് നിയമസംരക്ഷണം വേണോ?

ലിവിങ് ടുഗെദർ ബന്ധങ്ങളിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളാണ് ചോദ്യാവലിയിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിലൊന്ന്. ഒരുമിച്ച് താമസിച്ചശേഷം പങ്കാളി ഉപേക്ഷിച്ചാൽ സ്ത്രീക്ക് ജീവനാംശവും സ്വത്തവകാശവും ലഭിക്കണമോ എന്നാണ് ചോദ്യം. ഇത്തരം ബന്ധങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്ന കുട്ടികൾക്ക് മാതാപിതാക്കളുടെ സ്വത്തിൽ അവകാശം നൽകണമോ എന്നും സമിതി ചോദിക്കുന്നുണ്ട്.

കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും ചെലവുകൾക്കും മാതാപിതാക്കൾക്ക് നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വം ഉണ്ടാകണമോ എന്നതിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നു. മതവ്യത്യാസമില്ലാതെ ആശ്രിതരായ കുട്ടികളുടെ സംരക്ഷണത്തിന് ഒരേ നിയമം വേണമോ എന്നതും പരിഗണനയിലാണ്. കുട്ടികളുടെ കസ്റ്റഡി തർക്കങ്ങളിൽ അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനും താൽപര്യങ്ങൾക്കും ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകണമോ എന്നും ജനങ്ങളോട് ചോദിക്കുന്നു.

വിവാഹപ്രായം 27 ആക്കണമോ?

വിവാഹത്തിനുള്ള കുറഞ്ഞ പ്രായം എത്രയായിരിക്കണം എന്നതിലും സമിതി അഭിപ്രായം തേടിയിട്ടുണ്ട്. 18, 21, 24, 27 വയസ്സ് എന്നിങ്ങനെ നാല് ഓപ്ഷനുകളാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. നിലവിൽ വിവാഹിതനായ ഒരാൾക്ക് മറ്റൊരു വിവാഹം അനുവദിക്കണമോ എന്ന ചോദ്യവും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

മതപരമായ വിവാഹച്ചടങ്ങുകളും പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങളും നിലനിർത്തണമോ എന്നും ചോദിക്കുന്നു. വിവാഹം കഴിക്കാൻ പാടില്ലാത്ത ബന്ധുക്കളെ സംബന്ധിച്ച് എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും ഒരേ നിയമം വേണമോ എന്നതിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നുണ്ട്.

വിവാഹമോചനത്തിനും ഒരേ നിയമം?

വിവാഹമോചനത്തിന് എല്ലാ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കും ഒരേ കാരണങ്ങളും നടപടിക്രമങ്ങളും ബാധകമാക്കണമോ എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ചോദ്യം. പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും വിവാഹമോചനത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ ഒരുപോലെയാകണമോ എന്നും സമിതി ചോദിക്കുന്നു.

കോടതിക്ക് പുറത്തുള്ള വിവാഹമോചനങ്ങൾ ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡിലൂടെ നിരോധിക്കണമോ എന്നതിലും ജനങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം തേടിയിട്ടുണ്ട്. വിവാഹം, വിവാഹമോചനം, ലിവിങ് ടുഗെദർ ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ പൊതുവായ സംവിധാനം കൊണ്ടുവരണമോ എന്നതും ചോദ്യാവലിയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും തുല്യ സ്വത്തവകാശം

മതവ്യത്യാസമില്ലാതെ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും തുല്യമായ അനന്തരാവകാശം നൽകണമോ എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയം. വിൽപത്രം എഴുതാതെ ഒരാൾ മരിച്ചാൽ സ്വത്ത് വിഭജിക്കുന്നതിന് പൊതുവായ നിയമം വേണമോ എന്നും ചോദിക്കുന്നു.

ഒരാൾക്ക് സ്വന്തം സ്വത്ത് മുഴുവനായും വിൽപത്രത്തിലൂടെ ഇഷ്ടമുള്ളവർക്ക് നൽകാൻ സ്വാതന്ത്ര്യം വേണമോ എന്നതിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നു. കൃഷിഭൂമി, പാരമ്പര്യസ്വത്ത് എന്നിവയുടെ അനന്തരാവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങളും സമിതിയുടെ പരിഗണനയിലാണ്.

മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ബാധിക്കാതെ നിയമം നടപ്പാക്കാനാകുമോ?

മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് നടപ്പാക്കുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യവും സമിതി ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മതസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുള്ള അവകാശം ലംഘിക്കാതെ പൊതുനിയമം നടപ്പാക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നും ചോദിക്കുന്നു.

ഇത്തരമൊരു നിയമം കൊണ്ടുവരുന്നത് കുടുംബത്തർക്കങ്ങളും നിയമപരമായ തർക്കങ്ങളും കുറയ്ക്കുമോ എന്നതിലും അഭിപ്രായം തേടുന്നുണ്ട്. അതെ, അല്ല, അഭിപ്രായമില്ല എന്നീ മറുപടികൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാം.

നിലവിലെ കുടുംബനിയമങ്ങളിൽ ഏതൊക്കെ മാറ്റണം, ഏതൊക്കെ ഒഴിവാക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായ നിർദേശങ്ങൾ സമർപ്പിക്കാനും അവസരമുണ്ട്. വ്യക്തികൾക്ക് മതം, ജാതിവിഭാഗം, ലിംഗം തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങൾ നൽകണമെങ്കിൽ മാത്രം രേഖപ്പെടുത്താം. വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ പൊതുചർച്ചകളും സംഘടിപ്പിക്കുമെന്ന് സമിതി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ആറുമാസത്തിനകം റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കണം

ജൂലൈയിലാണ് മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ ജസ്റ്റിസ് രഞ്ജന ദേശായിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് സമിതി രൂപീകരിച്ചത്. ആറുമാസത്തിനകം കരട് നിയമവും ശുപാർശകളും അടങ്ങിയ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനാണ് നിർദേശം.

ഉത്തരാഖണ്ഡ്, മധ്യപ്രദേശ്, ഗുജറാത്ത് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് സമിതികൾക്കും രഞ്ജന ദേശായി നേതൃത്വം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 2025 ജനുവരിയിൽ ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് നടപ്പാക്കിയ ആദ്യ സംസ്ഥാനമായി ഉത്തരാഖണ്ഡ് മാറി. ഗുജറാത്ത്, അസം, മധ്യപ്രദേശ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ നിയമബില്ലുകൾ പാസാക്കിയെങ്കിലും രാഷ്ട്രപതിയുടെ അന്തിമ അംഗീകാരം കാത്തിരിക്കുകയാണ്.

അതേസമയം, മഹാരാഷ്ട്ര സമിതിക്കുള്ളിൽ നേരത്തെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും ഉയർന്നിരുന്നു. പൊതുജനാഭിപ്രായം സ്വീകരിക്കുന്ന രീതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭിന്നത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വിരമിച്ച ബോംബെ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി ജസ്റ്റിസ് ആർ.സി. ചവാൻ സെപ്റ്റംബർ 19ന് രാജിവച്ചിരുന്നു. വിരമിച്ച ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ശത്രുഘ്ന സിങ് യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിനെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ചോദ്യമുയർത്തിയിരുന്നു. രണ്ടുദിവസത്തിനുശേഷം സിങ്ങിനെ സമിതി അംഗവും മുതിർന്ന ഉപദേശകനുമായി സർക്കാർ നിയമിച്ചു.

പൊതുജനങ്ങളിൽനിന്ന് ലഭിക്കുന്ന അഭിപ്രായങ്ങൾ പരിശോധിച്ചശേഷമായിരിക്കും മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ശുപാർശകൾ സമിതി തയ്യാറാക്കുക.