2026 ഒക്ടോബർ 8
കേരളത്തിലെ കടുവ ആക്രമണങ്ങൾ, സംരക്ഷണപദ്ധതിയുടെ നേട്ടങ്ങൾ, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ പരിമിതികൾ, കർണാടകയിലെ സമാന പ്രതിസന്ധി
വയനാട്ടിൽ 2025 ഡിസംബറിൽ കടുവയുടെ ആക്രമണത്തിൽ ആദിവാസി യുവാവ് കൊല്ലപ്പെട്ടതും മലപ്പുറത്ത് അതേ വർഷം മേയിൽ മനുഷ്യജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടതും കേരളത്തിലെ വനാതിർത്തികളിൽ ഭയം വീണ്ടും ഉയർത്തി. മനുഷ്യനും വന്യജീവികളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിൽ 2021 മുതൽ 2025 വരെ കേരളത്തിൽ 344 പേർ മരിച്ചതായും അതിൽ നാലു മരണം കടുവയുടെ ആക്രമണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. കടുവകളെ സംരക്ഷിച്ച് അവയുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം അവയ്ക്ക് മതിയായ ആവാസവ്യവസ്ഥയും മനുഷ്യവാസകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കാനാകുമോ എന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ നിർണായക ചോദ്യം.
വേട്ടക്കാരന്റെ ലക്ഷ്യത്തിൽനിന്ന് സംരക്ഷണത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക്
ഒരു കാലത്ത് കടുവയെ വേട്ടയാടുന്നത് വീരകൃത്യമായാണ് കണ്ടിരുന്നത്. സർക്കാർ തന്നെ വേട്ടയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്ന കാലമുണ്ടായിരുന്നു. കടുവയെ കൊന്നാൽ പാരിതോഷികം നൽകിയിരുന്നു. നാഗ്പൂർ വേട്ടയുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. കടുവകളുടെ എണ്ണം അപകടകരമായി കുറഞ്ഞതോടെ സംരക്ഷണത്തിന്റെ ആവശ്യകത ശക്തമായി. 1972ലെ വന്യജീവി സംരക്ഷണ നിയമവും 1973ൽ ആരംഭിച്ച പ്രോജക്ട് ടൈഗറും കടുവകളുടെ നിലനിൽപ്പിന് വഴിത്തിരിവായി.
കേരളത്തിൽ 190ൽ നിന്ന് 213ലേക്ക്
ദേശീയ കടുവ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം കേരളത്തിലെ കടുവകളുടെ എണ്ണം 2018ലെ 190ൽനിന്ന് 2022ൽ 213 ആയി ഉയർന്നു. രാജ്യത്താകെ കടുവകളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഉണ്ടായ പുരോഗതിയുടെ ഭാഗമാണിത്. വയനാട് വനമേഖലയിൽ മാത്രം 84 കടുവകളുണ്ടെന്ന കണക്കും പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. കടുവകളുടെ എണ്ണം കൂടുന്നത് സംരക്ഷണത്തിന്റെ നേട്ടമാണ്. എന്നാൽ എണ്ണം വർധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് അവയുടെ ആവാസമേഖലയും ഇരമൃഗങ്ങളുടെ ലഭ്യതയും മതിയാകുന്നുണ്ടോ എന്ന പരിശോധനയും അത്രതന്നെ പ്രധാനമാണ്.
വയനാട്ടിൽ ഒരു കടുവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ പ്രദേശവും യഥാർഥത്തിൽ ലഭ്യമായ ആവാസമേഖലയും തമ്മിൽ വലിയ വിടവുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്. കടുവകൾക്ക് ജീവിക്കാൻ കാട് എന്ന ഒറ്റ ഘടകം മാത്രം പോരാ. ഇരമൃഗങ്ങൾ, വെള്ളം, സുരക്ഷിതമായ സഞ്ചാരപാതകൾ, മറ്റ് കടുവകളുമായുള്ള പ്രദേശപരമായ മത്സരം എന്നിവയെല്ലാം നിർണായകമാണ്.
കാട് കൂടി, കടുവയും കൂടി
കേരളത്തിൽ വനാവരണം വർധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നത് കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 2011-ൽ 17,300 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററായിരുന്ന വനാവരണം 2023-ൽ 22,059 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററായി. ഏകദേശം 4,759 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന്റെ വർധന. അതേസമയം, കേരളത്തിലെ കടുവകളുടെ എണ്ണം 2018-ലെ 190-ൽനിന്ന് 2022-ൽ 213 ആയി ഉയർന്നു. എന്നാൽ വനവിസ്തൃതി കൂടിയതും കടുവകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ആവാസവ്യവസ്ഥ കൂടിയതും ഒരേ കാര്യമല്ല. വനത്തിന്റെ തുടർച്ച, ഇരകളുടെ ലഭ്യത, മനുഷ്യവാസമേഖലകളുമായുള്ള അതിർത്തി, കടുവകൾക്ക് സഞ്ചരിക്കാനുള്ള ഇടനാഴികൾ എന്നിവയും നിർണായകമാണ്.
ഒരു കടുവയുടെ സഞ്ചാരപരിധി പലപ്പോഴും പതിനായിരക്കണക്കിന് ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വ്യാപിക്കാം. അതിനാൽ വനത്തിന്റെ ആകെ വിസ്തൃതി മാത്രം നോക്കി എത്ര കടുവകളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുമെന്ന് തീരുമാനിക്കാനാവില്ല. കടുവകളുടെ എണ്ണം കൂടുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ആവാസമേഖലയും ഇരകളുടെ ലഭ്യതയും തമ്മിൽ പൊരുത്തമുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം. വനാതിർത്തികളിൽ മനുഷ്യരും വന്യജീവികളും തമ്മിലുള്ള സമ്പർക്കം കൂടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, കടുവകളുടെ എണ്ണത്തോടൊപ്പം അവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ഗുണനിലവാരവും സഞ്ചാരപാതകളുടെ സുരക്ഷയും പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
കർണാടകയിലും സമാനമായ ആശങ്ക
കേരളത്തിന്റെ അയൽസംസ്ഥാനമായ കർണാടകയിലും കടുവകളുടെ എണ്ണം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. 2018ലെ 524 കടുവകൾ 2022ൽ 563 ആയെന്നാണ് കണക്ക്. ബാന്ദിപ്പൂർ, നാഗർഹോള തുടങ്ങിയ കടുവാസങ്കേതങ്ങൾക്ക് സമീപം മനുഷ്യർ കൊല്ലപ്പെട്ട സംഭവങ്ങൾ വന്യജീവി സംരക്ഷണവും ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയും ഒരുമിച്ച് ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇരുസംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രശ്നത്തിന്റെ സ്വഭാവം ഒരുപോലെയല്ലെങ്കിലും ചില സാമ്യങ്ങളുണ്ട്. കടുവകളുടെ എണ്ണം, വനമേഖലയുടെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള ശേഷി, വനാതിർത്തികളിലെ മനുഷ്യവാസം, കന്നുകാലികളുടെ സാന്നിധ്യം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കൂടുതൽ ഗൗരവമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
പ്രായമായ കടുവകൾ നാട്ടിലിറങ്ങുന്നതെന്തുകൊണ്ട്?
കടുവകൾ പ്രായമാകുമ്പോഴോ പരിക്കേൽക്കുമ്പോഴോ ഇരയെ പിന്തുടർന്ന് പിടിക്കാനുള്ള കഴിവ് കുറയാം. ശക്തരായ കടുവകളുമായുള്ള പ്രദേശമത്സരത്തിൽ തോൽക്കുന്ന ചില കടുവകൾ പുതിയ പ്രദേശങ്ങൾ തേടുകയും ചെയ്യും. സ്വാഭാവിക ഇരകളുടെ ലഭ്യത കുറയുകയോ മനുഷ്യവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ വനാതിർത്തിയിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയോ ചെയ്താൽ കന്നുകാലികൾ എളുപ്പമുള്ള ഇരയായി മാറാം. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ മനുഷ്യർക്കും ആക്രമണഭീഷണി ഉയരുന്നു.
എന്നാൽ പ്രായമായ എല്ലാ കടുവകളെയും മറ്റ് കടുവകൾ കാട്ടിൽനിന്ന് പുറത്താക്കുന്നുവെന്നോ അവയെല്ലാം മനുഷ്യരെ ആക്രമിക്കുമെന്നോ പറയാനാവില്ല. ഓരോ ആക്രമണത്തിന്റെയും കാരണം പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം. കടുവയുടെ പ്രായം, പരിക്ക്, സ്വാഭാവിക ഇരകളുടെ ലഭ്യത, മനുഷ്യരുടെ സഞ്ചാരം, വനമേഖലയുടെ അവസ്ഥ എന്നിവയെല്ലാം വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ട്.
സംരക്ഷണവും സുരക്ഷയും ഒരുമിച്ച് വേണം
കടുവകളുടെ എണ്ണം വർധിക്കുന്നത് മാത്രം വിജയത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമാകരുത്. അവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ആവാസമേഖലയും സഞ്ചാരപാതകളും സംരക്ഷിക്കണം. മനുഷ്യവാസകേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് സമീപമുള്ള കടുവകളുടെ സഞ്ചാരം നിരീക്ഷിക്കണം. അപകടസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ മുന്നറിയിപ്പും വേഗത്തിലുള്ള ഇടപെടലും ഉറപ്പാക്കണം. ആക്രമണങ്ങളിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുന്നവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് അടിയന്തര സഹായവും നീതിപൂർവമായ നഷ്ടപരിഹാരവും ലഭിക്കണം.
കടുവകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും മനുഷ്യജീവൻ രക്ഷിക്കുന്നതും പരസ്പരവിരുദ്ധമായ ലക്ഷ്യങ്ങളല്ല. കാടിന്റെ ശേഷി കണക്കിലെടുക്കാതെയുള്ള സംരക്ഷണവും വനാതിർത്തികളിലെ ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ അവഗണിക്കുന്ന സമീപനവും പ്രശ്നം രൂക്ഷമാക്കും. കേരളത്തിലും കർണാടകയിലും കടുവകളുടെ എണ്ണത്തോടൊപ്പം അവയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയും മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷത്തിന്റെ കാരണങ്ങളും ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
Sources
National Tiger Conservation Authority, All India Tiger Estimation 2022
Wildlife Institute of India, Tiger Population Estimation and Habitat Studies
Wildlife Protection Act, 1972
Project Tiger, Historical Programme Records
Kerala Forest Department, Human-Wildlife Conflict Statistics
Karnataka Forest Department, Tiger Population and Conflict Records
