ശ്രീനഗർ, 2026 ഒക്ടോബർ 22 –

ലഡാക്കിന് ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണവും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നിയമനിർമാണ സംവിധാനവും നൽകണമെന്ന ആവശ്യത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരും ലഡാക്ക് നേതാക്കളും തമ്മിലുള്ള ചർച്ച വീണ്ടും അനിശ്ചിതത്വത്തിലായി. ഒക്ടോബർ 22 വ്യാഴാഴ്ച ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടത്താൻ നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന ചർച്ചയ്ക്കാണ് തടസ്സം നേരിട്ടത്. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിൽനിന്ന് ക്ഷണം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ യോഗം നടക്കില്ലെന്ന് ലേ അപെക്സ് ബോഡി സഹ അധ്യക്ഷൻ ചെറിങ് ദോർജെ അറിയിച്ചു. കാർഗിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസിനും ക്ഷണം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. ഒക്ടോബർ 15ന് ലേയിൽ നടന്ന ചർച്ചയിൽ അടുത്ത യോഗം 22ന് നടത്താൻ ധാരണയായിരുന്നെങ്കിലും ക്ഷണം ലഭിക്കാത്തതോടെ തുടർചർച്ചകൾ അനിശ്ചിതത്വത്തിലായിരിക്കുകയാണ്.

കേന്ദ്രത്തിന്റെ 33 പേജുള്ള കരട് നിർദേശം തള്ളി

ഒക്ടോബർ 15ന് നടന്ന ചർച്ചയിൽ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ലഡാക്ക് നേതാക്കൾക്ക് 33 പേജുള്ള കരട് നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ലേ അപെക്സ് ബോഡിയും കാർഗിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസും നിർദേശം അംഗീകരിച്ചില്ല. കരടിനെക്കുറിച്ചുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രതികരണം ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കൈമാറിയതായി ചെറിങ് ദോർജെ വ്യക്തമാക്കി. നേരത്തെ നൽകിയ ഉറപ്പുകളിൽനിന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ പിന്നോട്ടുപോകുകയാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോപണം. ലഡാക്ക് സ്വയംഭരണ ഹിൽ ഡെവലപ്മെന്റ് കൗൺസിൽ നിയമത്തിൽ അടുത്തിടെ വരുത്തിയ ഭേദഗതികൾ കൗൺസിലുകളുടെ അധികാരം കുറയ്ക്കുകയും ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറുടെ ഭരണസംവിധാനത്തിന് കൂടുതൽ അധികാരം നൽകുകയും ചെയ്തതായും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു.

തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസംവിധാനത്തിന് പൂർണ അധികാരം വേണമെന്ന് ആവശ്യം

ലഡാക്കിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസംവിധാനത്തിന് നിയമനിർമാണ, സാമ്പത്തിക അധികാരങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് പ്രാദേശിക നേതാക്കളുടെ പ്രധാന ആവശ്യം. പുതിയ നിയമഭേദഗതി പ്രകാരം എട്ട് ഹിൽ കൗൺസിലുകൾക്കും നിയമങ്ങൾ രൂപീകരിക്കാൻ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറുടെ അനുമതി ആവശ്യമാണെന്ന് ചെറിങ് ദോർജെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശതലത്തിൽ പുതിയ നിയമനിർമാണ സംവിധാനം രൂപീകരിച്ചാലും മതിയായ അധികാരമുണ്ടാകില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. പേരിന് മാത്രമുള്ള ഭരണസംവിധാനം അംഗീകരിക്കില്ലെന്നും യഥാർഥ അധികാരങ്ങളുള്ള തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സംവിധാനം വേണമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

മേയ് 22ലെ ഉറപ്പുകൾ പാലിച്ചില്ലെന്ന് ആരോപണം

മേയ് 22ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയവുമായി നടത്തിയ ചർച്ചയിൽ ഭരണഘടനയുടെ 371-ാം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലഡാക്കിന് പ്രത്യേക സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ധാരണയായിരുന്നുവെന്ന് ചെറിങ് ദോർജെ പറഞ്ഞു. നിയമനിർമാണ, സാമ്പത്തിക അധികാരങ്ങളുള്ള തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസംവിധാനം രൂപീകരിക്കാമെന്നും ഉറപ്പുനൽകിയിരുന്നതായി അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ വാർഷിക പ്രവർത്തന വിലയിരുത്തൽ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കാനുള്ള അധികാരവും നിർദേശത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശദീകരണം. എന്നാൽ ഒക്ടോബർ 15ലെ ചർച്ചയിൽ കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിലപാട് നേരത്തെ നൽകിയ ഉറപ്പുകളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നുവെന്ന് ദോർജെ ആരോപിച്ചു. ആവശ്യങ്ങൾ അംഗീകരിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ പ്രതിഷേധം തുടരുകയല്ലാതെ മറ്റ് വഴികളില്ലെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ ദുർബലമാക്കുന്നതായി വിമർശനം

ലഡാക്കിലെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങൾ ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങളെ ദുർബലമാക്കുന്നതായി കാർഗിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസ് നേതാവ് സജ്ജാദ് കാർഗിലി ആരോപിച്ചു. ജനങ്ങൾക്ക് അർഹമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം കേന്ദ്രസർക്കാർ നിഷേധിക്കുകയാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് യഥാർഥ സ്വയംഭരണാധികാരം ലഭിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിലും അദ്ദേഹം ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. കേന്ദ്രസർക്കാരുമായുള്ള ചർച്ചകളുടെ ഫലപ്രാപ്തിയെക്കുറിച്ചും നേതാക്കൾ സംശയം ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ആരോപണങ്ങളിൽ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രതികരണം റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

തുടർപ്രക്ഷോഭത്തിന് ഒരുങ്ങി ലഡാക്ക് സംഘടനകൾ

കേന്ദ്രസർക്കാരുമായുള്ള അടുത്ത ചർച്ച എപ്പോൾ നടക്കുമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തതയില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ലേ അപെക്സ് ബോഡിയും കാർഗിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസും സംയുക്ത യോഗം ചേർന്നു. തുടർനടപടികളും പ്രതിഷേധ പരിപാടികളും ആസൂത്രണം ചെയ്യാനാണ് യോഗം ചേർന്നത്. ഭരണഘടനാപരമായ സംരക്ഷണവും മതിയായ അധികാരങ്ങളുള്ള തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസംവിധാനവും ഉറപ്പാക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലെന്നാണ് സംഘടനകളുടെ നിലപാട്. കേന്ദ്രസർക്കാർ പുതിയ ചർച്ചയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുമോ എന്നതും നേരത്തെ നൽകിയ ഉറപ്പുകൾ നടപ്പാക്കുമോ എന്നതുമാണ് ഇനി വ്യക്തമാകേണ്ടത്.