പ്രയാഗ്‌രാജ്, 2026 ഒക്ടോബർ 22-

തെരുവുനായകളുടെ ആക്രമണം കൂടുതലായി നടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടെത്തി അപകടകാരികളായ നായ്ക്കളെ സുരക്ഷിതമായി പിടികൂടി മാറ്റണമെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് ജസ്റ്റിസ് അജിത് കുമാർ, ജസ്റ്റിസ് ഗരിമ പ്രസാദ് എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ലഖ്നൗ, പ്രയാഗ്‌രാജ് നഗരങ്ങളിലെ മുനിസിപ്പൽ കമ്മിഷണർമാർക്ക് നിർദേശം നൽകിയത്. തെരുവുനായ ആക്രമണങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നത് പരിശോധിക്കാൻ കോടതി സ്വമേധയാ പരിഗണിക്കുന്ന കേസിലാണ് ഉത്തരവ്. ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ വകുപ്പുകളും തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളുമാണ് നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികൾ. കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷത്തെ നായ്ക്കളുടെ കടിയേറ്റ സംഭവങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനും ആക്രമണം പതിവായ സ്ഥലങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ പരിശോധനകൾ പൂർത്തിയാക്കി സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ സംബന്ധിച്ച വിശദമായ സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കണം. നവംബർ അഞ്ചിനാണ് അടുത്ത വാദം കേൾക്കൽ.

നായ്ക്കളുടെ ആക്രമണം കൂടുതലുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടെത്തണം

ലഖ്നൗ, പ്രയാഗ്‌രാജ് നഗരങ്ങളിൽ നായ്ക്കളുടെ കടിയേൽക്കുന്ന സംഭവങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ കണ്ടെത്താനാണ് കോടതി നിർദേശിച്ചത്. കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷത്തിനിടെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത ആക്രമണങ്ങൾ, നഗരസഭകളിൽ ലഭിച്ച പരാതികൾ, മൃഗചികിത്സാ രേഖകൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കണം. ഓരോ വർഷവും ഓരോ പ്രദേശത്തും എത്ര ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നുവെന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കണം.

ആക്രമണങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നതോ വർധിക്കുന്നതോ ആയ പ്രദേശങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയശേഷം അവിടെ പ്രത്യേക പരിശോധന നടത്തണം. നിരവധി പരാതികൾ ലഭിച്ച സ്ഥലങ്ങളിൽ ആളുകളെ ആവർത്തിച്ച് ആക്രമിച്ച നായ്ക്കൾക്കും ആക്രമണസ്വഭാവം കാണിക്കുന്ന നായ്ക്കൾക്കും മുൻഗണന നൽകണം. ഇവയെ മാനുഷികമായ രീതിയിൽ പിടികൂടി മാറ്റണമെന്നാണ് കോടതി നിർദേശം.

ആശുപത്രികളും സ്കൂളുകളും ഉൾപ്പെടെ 30 സ്ഥലങ്ങളിൽ പരിശോധന

നായ്ക്കളുടെ കടിയേറ്റ സംഭവങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത സ്ഥലങ്ങൾക്ക് പുറമേ കുറഞ്ഞത് 30 സ്ഥലങ്ങൾകൂടി പരിശോധനയ്ക്കായി കണ്ടെത്തണമെന്ന് കോടതി നിർദേശിച്ചു. പ്രധാന ആശുപത്രികൾ, സ്കൂളുകൾ, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ, മാർക്കറ്റുകൾ, പാർക്കുകൾ, പൊതുജനങ്ങൾ കൂടുതലായി എത്തുന്ന മറ്റ് സ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താം.

ഈ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പരിസരങ്ങളും സമീപ റോഡുകളും പ്രവേശനവഴികളും പരിശോധിക്കണം. ഓരോ സ്ഥലത്തുമുള്ള നായ്ക്കളുടെ ഏകദേശ എണ്ണം കണ്ടെത്തുകയും അത് കണക്കാക്കിയ തീയതിയും രീതിയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണം. ഇതിനായി നഗരസഭാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും മൃഗചികിത്സാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും നിയോഗിക്കണം. പരിശോധനകൾ ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ പൂർത്തിയാക്കാനാണ് നിർദേശം.

പിടികൂടുന്ന നായ്ക്കൾക്ക് ചികിത്സയും വാക്സിനേഷനും ഉറപ്പാക്കണം

ആക്രമണസ്വഭാവമുള്ള നായ്ക്കളെ പിടികൂടിയശേഷം അംഗീകൃത മൃഗജനന നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കോ അനുയോജ്യമായ മൃഗചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കോ മാറ്റണം. അവിടെ ആരോഗ്യപരിശോധന നടത്തി ആവശ്യമായ ചികിത്സയും വന്ധ്യംകരണവും പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പും നൽകണം. പേവിഷബാധ സംശയിക്കുന്ന നായ്ക്കളെയും ആക്രമണസ്വഭാവം കാണിക്കുന്ന നായ്ക്കളെയും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം.

ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇത്തരം നായ്ക്കളെ മറ്റുള്ളവയിൽനിന്ന് വേർതിരിച്ച് നിരീക്ഷണത്തിൽ പാർപ്പിക്കണം. ഓരോ നായയെയും എവിടെനിന്നാണ് പിടികൂടിയതെന്നും ഏത് കേന്ദ്രത്തിലേക്കാണ് മാറ്റിയതെന്നും എന്തെല്ലാം നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചുവെന്നും രേഖപ്പെടുത്തണം. കോടതി ഉത്തരവിന് ശേഷം പിടികൂടിയ നായ്ക്കളുടെ വിവരങ്ങളും പ്രത്യേകം സമർപ്പിക്കണം.

നായ്ക്കളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ജീവനക്കാരും സൗകര്യങ്ങളും മതിയോ?

തെരുവുനായ നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള നിലവിലെ സംവിധാനങ്ങളിൽ എന്തെല്ലാം കുറവുകളുണ്ടെന്ന് വിശദീകരിക്കാനും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു. പരിശീലനം ലഭിച്ച ജീവനക്കാരുടെ കുറവ്, ആവശ്യമായ ഉപകരണങ്ങളുടെ അഭാവം, വിദഗ്ധരുടെ ലഭ്യതക്കുറവ്, മൃഗജനന നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ നൽകണം.

ഓരോ പ്രദേശത്തും എത്ര നായ്ക്കൾ അവശേഷിക്കുന്നുവെന്നും ആക്രമണസ്വഭാവമുള്ള എത്ര നായ്ക്കളെ ഇനിയും മാറ്റാനുണ്ടെന്നും വ്യക്തമാക്കണം. നായ്ക്കളുടെ ആക്രമണം ആവർത്തിക്കാതിരിക്കാനും പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളുടെ പരിസരം സുരക്ഷിതമാക്കാനും സ്വീകരിക്കാനിരിക്കുന്ന നടപടികളും റിപ്പോർട്ടിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം. കഴിഞ്ഞ മൂന്നുവർഷത്തിനിടെ നായ്ക്കളെ പിടികൂടിയതും വന്ധ്യംകരിച്ചതും വാക്സിൻ നൽകിയതുമായ വിവരങ്ങളും കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ലഖ്നൗവിലെ തെരുവുനായ നിയന്ത്രണ മാതൃക പരിശോധിക്കും

ലഖ്നൗവിൽ നടപ്പാക്കുന്നതായി പറയുന്ന തെരുവുനായ നിയന്ത്രണ മാതൃകയുടെ പ്രവർത്തനം വിശദീകരിക്കാൻ നഗരസഭാ കമ്മിഷണർക്ക് കോടതി നിർദേശം നൽകി. ജർഹാര പരിശീലന കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിലവിലെ പങ്കും ഈ മാതൃക വിജയകരമാണെന്ന അവകാശവാദത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന തെളിവുകളും സമർപ്പിക്കണം.

ലഖ്നൗവിൽ സ്വീകരിച്ച നടപടികളിൽ മറ്റ് നഗരങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുത്താവുന്ന രീതികളുണ്ടോയെന്നും പരിശോധിക്കണം. ജില്ലാ ഭരണകൂടം, ആരോഗ്യവകുപ്പ്, മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്, നഗരസഭകൾ, ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനമേധാവികൾ എന്നിവർ പരിശോധനകളിൽ സഹകരിക്കണം. ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റുമാർ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും തടസ്സങ്ങൾ പരിഹരിക്കുകയും വേണം.

സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾ പാലിച്ചെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം

തെരുവുനായകളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ സംബന്ധിച്ച് സംസ്ഥാന സർക്കാരും മറ്റ് അധികൃതരും നേരത്തെ സത്യവാങ്മൂലങ്ങൾ സമർപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ രേഖകളിൽ പറയുന്ന നടപടികൾ യഥാർഥത്തിൽ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാലാണ് ലഖ്നൗ, പ്രയാഗ്‌രാജ് നഗരങ്ങളിൽ നേരിട്ടുള്ള നിരീക്ഷണം ആരംഭിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്.

എല്ലാ നടപടികളും സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾക്കും 2023ലെ മൃഗജനന നിയന്ത്രണ ചട്ടങ്ങൾക്കും ഇന്ത്യൻ മൃഗക്ഷേമ ബോർഡിന്റെ മാർഗനിർദേശങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായിരിക്കണം. രണ്ട് നഗരങ്ങളിൽ നടത്തുന്ന പ്രത്യേക പരിശോധനകൾ ഉത്തർപ്രദേശിലെ മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള ബാധ്യതയെ ബാധിക്കില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

നവംബർ അഞ്ചിന് മുമ്പ് നടപടി റിപ്പോർട്ട് നൽകണം

ലഖ്നൗ, പ്രയാഗ്‌രാജ് നഗരസഭാ കമ്മിഷണർമാർ സ്വീകരിച്ച നടപടികളുടെ വിശദമായ സത്യവാങ്മൂലം 2026 നവംബർ അഞ്ചിന് മുമ്പ് സമർപ്പിക്കണം. അന്നാണ് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാന സർക്കാരും കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളും വിവിധ വകുപ്പുകളും ദേശീയപാത അതോറിറ്റിയും സമർപ്പിച്ച രേഖകൾ പരിശോധിക്കാൻ കോടതിയെ സഹായിക്കുന്ന അഭിഭാഷകനോടും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉത്തരവുകൾ എത്രത്തോളം നടപ്പാക്കിയെന്നും കൂടുതൽ നിർദേശങ്ങൾ ആവശ്യമുണ്ടോയെന്നും പരിശോധിക്കാനാണ് തീരുമാനം.

ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കൊപ്പം മൃഗസംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കണം

തെരുവുനായ ആക്രമണങ്ങൾ തടയുന്നതിനൊപ്പം നായ്ക്കളെ മാനുഷികമായി കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്നതാണ് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിന്റെ പ്രധാന സന്ദേശം. ജനങ്ങളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ മൃഗക്ഷേമ ചട്ടങ്ങളും പാലിക്കണം. നിയമപരമായി സുപ്രീംകോടതി നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിലെ പുരോഗതി പരിശോധിക്കാനാണ് ഹൈക്കോടതി ശ്രമിക്കുന്നത്. പൊതുജനങ്ങൾ കൂടുതലായി എത്തുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലെ സുരക്ഷ ശക്തമാക്കുന്നതിന് ഉത്തരവ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. നഗരസഭകളുടെ പ്രവർത്തനം രേഖകളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ജുഡീഷ്യൽ പരിശോധനയും ഇതിലൂടെ നടക്കും.