2026 ഒക്ടോബർ 11
ഖൈബർ പഖ്തൂൻഖ്വയിൽ അടിയന്തരഭരണം,
ബലൂചിസ്ഥാനിൽ വിഘടനവാദം,
കശ്മീരിൽ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭം.
രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യത്തിന് മുന്നിൽ ഒരേസമയം പല പ്രതിസന്ധികൾ
പാകിസ്ഥാനിൽ രാഷ്ട്രീയവും സുരക്ഷാപരവുമായ പ്രതിസന്ധികൾ ഒരേസമയം രൂക്ഷമാകുന്നതിനിടയിൽ, ഒക്ടോബർ 11ന് പ്രസിഡന്റ് ആസിഫ് അലി സർദാരി ഖൈബർ പഖ്തൂൻഖ്വയിൽ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിച്ച് ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ പാകിസ്ഥാൻ തെഹ്‌രീകെ ഇൻസാഫ് പാർട്ടി നയിച്ചിരുന്ന പ്രവിശ്യാ സർക്കാരിന്റെ അധികാരം നിർത്തിവച്ചു. ഭീകരാക്രമണങ്ങൾ തടയുന്നതിൽ പ്രവിശ്യാ സർക്കാർ പരാജയപ്പെട്ടുവെന്നാണ് കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ വാദം. എന്നാൽ ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ അനുയായികൾ ഇസ്ലാമാബാദിലേക്ക് നടത്തിയ പ്രതിഷേധ മാർച്ചിനിടെയുണ്ടായ ഈ നീക്കത്തെ ജനാധിപത്യപരമായ അധികാരത്തിനുമേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായാണ് പാർട്ടി വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അതേസമയം, ബലൂചിസ്ഥാനിലെ സായുധ വിഘടനവാദവും പഷ്തൂൺ മേഖലകളിലെ സംഘർഷവും പാകിസ്ഥാൻ അധീന കശ്മീരിലെ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളും കേന്ദ്രത്തിന് വ്യത്യസ്ത ദിശകളിൽ സമ്മർദമുണ്ടാക്കുന്നു.
ബലൂചിസ്ഥാൻ: വിഭജനത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ ശബ്ദം
പാകിസ്ഥാന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവിശ്യയായ ബലൂചിസ്ഥാനിലാണ് ദീർഘകാലമായി വിഘടനവാദ സായുധപ്രക്ഷോഭം തുടരുന്നത്. ബലൂചിസ്ഥാൻ ലിബറേഷൻ ആർമിയും ബലൂചിസ്ഥാൻ ലിബറേഷൻ ഫ്രണ്ടും സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ ചൂഷണം, രാഷ്ട്രീയ അവഗണന, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ, ചൈനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമ്പത്തിക പദ്ധതികൾ എന്നിവയാണ് പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന പരാതികൾ. 2026ൽ ഈ മേഖലയിലെ ആക്രമണങ്ങൾ ഇതുവരെ കുറവായിരുന്ന പഷ്തൂൺ ഭൂരിപക്ഷ ജില്ലകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഖൈബർ പഖ്തൂൻഖ്വ: കേന്ദ്രവും പ്രവിശ്യയും നേർക്കുനേർ
ഇവിടത്തെ പ്രതിസന്ധി മുഴുവനായും വിഭജനവാദമല്ല. ഇമ്രാൻ ഖാന്റെ പാർട്ടിയും കേന്ദ്രസർക്കാരും തമ്മിലുള്ള അധികാരപ്പോരാട്ടമാണ് ഇപ്പോഴത്തെ അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ നേരിട്ടുള്ള പശ്ചാത്തലം. അതേസമയം, പഷ്തൂൺ തഹഫുസ് പ്രസ്ഥാനം പോലുള്ള സംഘടനകൾ പഷ്തൂണുകൾ നേരിടുന്ന സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങളും സൈനിക നടപടികളും നിർബന്ധിത തിരോധാനങ്ങളും ഉന്നയിക്കുന്നു. ഈ വ്യത്യസ്ത രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെല്ലാം ഒരൊറ്റ വിഘടനപ്രസ്ഥാനമായി കാണാനാവില്ല.
സിന്ധ്: വേറിട്ട രാജ്യമെന്ന ആശയം, പരിമിതമായ സായുധശേഷി
സിന്ധുദേശ് എന്ന പ്രത്യേക രാജ്യം ആവശ്യപ്പെടുന്ന പ്രസ്ഥാനങ്ങളും സിന്ധിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. സിന്ധുദേശ് റെവല്യൂഷണറി ആർമി പോലുള്ള സായുധസംഘടനകൾ ആക്രമണങ്ങളിൽ പങ്കാളികളായിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ അഭയാർഥി ഏജൻസിയുടെ 2026ലെ വിലയിരുത്തൽ പ്രകാരം അവയുടെ പ്രവർത്തനശേഷി മറ്റ് പ്രധാന സായുധസംഘടനകളെ അപേക്ഷിച്ച് പരിമിതമാണ്. അതിനാൽ സിന്ധിൽ വിഘടനവാദമുണ്ടെന്നത് മാത്രം രാജ്യവിഭജനം അടുത്തെത്തിയെന്നതിന് തെളിവല്ല.
കശ്മീരും ഗിൽഗിത് ബാൾട്ടിസ്ഥാനും: അസംതൃപ്തിയുടെ മറ്റൊരു മുഖം
പാകിസ്ഥാൻ അധീന കശ്മീരിൽ നികുതി, വൈദ്യുതി നിരക്കുകൾ, പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണം, രാഷ്ട്രീയ പ്രാതിനിധ്യം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ മുൻനിർത്തി വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടന്നിട്ടുണ്ട്. 2026 ജൂണിലും ജൂലൈയിലും പ്രതിഷേധക്കാരും സുരക്ഷാസേനയും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ മരണങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചു. ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ സർക്കാരിനെതിരായ രോഷവും കൂടുതൽ സ്വയംഭരണം ആവശ്യപ്പെടുന്ന ശബ്ദങ്ങളും ഉണ്ട്; എന്നാൽ എല്ലാ പ്രതിഷേധക്കാരും പാകിസ്താനിൽനിന്ന് വേർപിരിയണമെന്നുതന്നെയാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നതെന്ന് പറയാനാവില്ല.
രാജ്യം പിളരാൻ പോകുകയാണോ?
പാകിസ്ഥാനിൽ ഒരേസമയം പലതരം പ്രതിസന്ധികൾ നിലനിൽക്കുന്നു: ബലൂചിസ്ഥാനിൽ സായുധ വിഘടനവാദം, ഖൈബർ പഖ്തൂൻഖ്വയിൽ രാഷ്ട്രീയ അധികാരസംഘർഷവും തീവ്രവാദവും, സിന്ധിൽ പരിമിതമായ വിഘടനവാദ പ്രവർത്തനങ്ങളും കശ്മീരിൽ സ്വയംഭരണവും സാമ്പത്തിക നീതിയും ആവശ്യപ്പെട്ടുള്ള പ്രക്ഷോഭങ്ങളും. ഇവ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്.
എന്നാൽ ഈ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരൊറ്റ നേതൃത്വമോ പൊതുവായ വിഭജനപദ്ധതിയോ ഉണ്ടെന്നതിന് തെളിവില്ല. അതിനാൽ പാകിസ്ഥാൻ ഉടൻ പല രാജ്യങ്ങളായി പിരിയുമെന്ന നിഗമനത്തിലെത്താൻ കഴിയില്ല. ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യം രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഗൗരവമായ മുന്നറിയിപ്പാണ്; അത് യഥാർഥ വിഭജനമായി മാറുമോ എന്നത് രാഷ്ട്രീയ ഒത്തുതീർപ്പ്, പ്രവിശ്യകളുടെ അവകാശങ്ങൾ, സുരക്ഷാ സാഹചര്യം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
Sources
Constitution of Pakistan, Articles 232–234.
European Union Agency for Asylum, Country Guidance: Pakistan, October 2026.
Armed Conflict Location & Event Data Project, Asia-Pacific Overview, July 2026.
Pakistan Institute for Conflict and Security Studies, Monthly and Weekly Security Assessments.
