2026 ഒക്ടോബർ 11
മൂന്നു വർഷം നടപടി വൈകിയ ഹരിയാനയിലെ തൊഴിലുറപ്പ് ക്രമക്കേട് മുതൽ കേരളത്തിലെ കണക്കുപരിശോധനാ കണ്ടെത്തലുകൾ വരെ: പാവപ്പെട്ടവരുടെ അവകാശവും പൊതുപണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വവും വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നു
മൂന്നു വർഷം ഫയൽ അനങ്ങിയില്ല, ഒടുവിൽ കോടതി ഇടപെട്ടു
ഹരിയാനയിലെ റോഹ്തക് ജില്ലയിൽ മഹാത്മാഗാന്ധി ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയിലെ പണം വകമാറ്റിയെന്ന പരാതിയിൽ മൂന്നു വർഷത്തിലേറെ നടപടിയുണ്ടാകാത്തതിനെ തുടർന്നാണ് പഞ്ചാബ്–ഹരിയാന ഹൈക്കോടതി ഇടപെട്ടത്. 2023-ലെ പദ്ധതിയുടെ ലോക്പാൽ റിപ്പോർട്ടിൽ സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തുകയും കേസെടുക്കാൻ നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടും നടപടിയുണ്ടായില്ലെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ ആരോപണം. പൊതുതാൽപര്യ ഹർജി പരിഗണിച്ച കോടതി, റോഹ്തക് ജില്ലാ കളക്ടറെ ഒക്ടോബർ 15-ന് രേഖകളുമായി നേരിട്ട് ഹാജരാകാൻ വിളിപ്പിച്ചു. നടപടിയില്ലായ്മ തുടർന്നാൽ സ്വതന്ത്ര അന്വേഷണം പരിഗണിക്കുമെന്നും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ദരിദ്രർക്കും തൊഴിൽ ഉറപ്പാക്കാൻ രൂപപ്പെടുത്തിയ പദ്ധതിയിൽ പണം ദുരുപയോഗം ചെയ്തെന്ന പരാതി അന്വേഷിക്കാൻ പോലും വർഷങ്ങൾ വേണ്ടിവരുന്നുവെന്നതാണ് ഈ കേസ് ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം.
രാജ്യത്താകെ ലക്ഷക്കണക്കിന് ക്രമക്കേടുകൾ
തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയിലെ പണം ദുരുപയോഗം ചെയ്യുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള പരാതികൾ ഒരു സംസ്ഥാനത്ത് മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. സാമൂഹിക കണക്കുപരിശോധനകളിൽ രാജ്യത്താകെ ലക്ഷക്കണക്കിന് സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തിയതായി കേന്ദ്ര ഗ്രാമവികസന മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കണക്കുകൾ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. നൽകിയ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, 4.92 ലക്ഷം ക്രമക്കേടുകളിലായി 1,102.9 കോടി രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ മാത്രം 193 കോടി രൂപയുടെ ക്രമക്കേടുകൾ കണ്ടെത്തിയതായും അവയിൽ ചെറിയൊരു ശതമാനം മാത്രമാണ് പരിഹരിച്ചതെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. കണ്ടെത്തിയ ക്രമക്കേടുകളുടെ എണ്ണവും അവയിൽ പണം തിരിച്ചുപിടിച്ചതും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം പദ്ധതിയുടെ മേൽനോട്ടം എത്ര പ്രധാനമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
വ്യാജ ഹാജർ മുതൽ പണം വകമാറ്റൽ വരെ
പദ്ധതിയിൽ ക്രമക്കേടുകൾ നടക്കുന്നതായി പരാതികളുയരുന്ന രീതികൾ പലതാണ്. തൊഴിലാളികൾ ജോലിക്ക് ഹാജരാകാതെ ഹാജർ രേഖപ്പെടുത്തുക, വ്യാജ തൊഴിൽ കാർഡുകൾ ഉപയോഗിക്കുക, ജോലിയുടെ അളവ് പെരുപ്പിച്ചുകാട്ടുക, തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള കൂലി മറ്റുള്ളവരുടെ അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് മാറ്റുക തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം കേസുകളിൽ ഓരോ ആരോപണവും രേഖകളും അന്വേഷണവും ഉപയോഗിച്ച് പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. സാമൂഹിക കണക്കുപരിശോധനയുടെ ലക്ഷ്യം പണം ചെലവഴിച്ചെന്ന രേഖയും യഥാർഥത്തിൽ നടന്ന ജോലിയും തമ്മിൽ പൊരുത്തമുണ്ടോ എന്ന് കണ്ടെത്തുകയാണ്.
കേരളത്തിലും കണക്കുപരിശോധനയിൽ ചോദ്യങ്ങൾ
കേരളവും ഇത്തരം ആരോപണങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമല്ല. തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയുടെ സാമൂഹിക കണക്കുപരിശോധനാ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകളെക്കുറിച്ചുള്ള കണ്ടെത്തലുകൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. നൽകിയ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, ചില പ്രവൃത്തികളിൽ ഏകദേശം രണ്ടു കോടി രൂപയുടെ ക്രമക്കേടോ സാമ്പത്തിക വ്യതിയാനമോ കണ്ടെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. തൊഴിലാളികളുടെ പേരിൽ വ്യാജ ഹാജർ രേഖകൾ തയ്യാറാക്കിയെന്നും കരാറുകാർ വഴി പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിൽ ക്രമക്കേടുകൾ നടന്നെന്നും ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. പുതൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കണക്കുപരിശോധനാ വിഭാഗവും വീഴ്ചകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.
കേരളത്തിൽ സാമൂഹിക കണക്കുപരിശോധനയ്ക്കായി പ്രത്യേക സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അതിന്റെ റിപ്പോർട്ടുകളും കണക്കുപരിശോധനാ വിഭാഗത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകളും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാകണം. എന്നാൽ കണ്ടെത്തിയ ഓരോ ക്രമക്കേടിന്റെയും തുകയും ഉത്തരവാദികളായ വ്യക്തികളും തിരിച്ചുപിടിച്ച പണവും ശിക്ഷാനടപടികളും പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കാതെ എല്ലാ ആരോപണങ്ങളെയും തെളിയിക്കപ്പെട്ട അഴിമതിയായി കാണാൻ കഴിയില്ല.
ദരിദ്രരുടെ അവകാശം, അധികാരികളുടെ ഉത്തരവാദിത്വം
തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതി ഗ്രാമീണ കുടുംബങ്ങൾക്ക് വരുമാനം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള സാമൂഹിക സുരക്ഷാ സംവിധാനമാണ്. അതിലെ ഓരോ രൂപയും തൊഴിലാളിയുടെ അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. അതിനാൽ ക്രമക്കേട് കണ്ടെത്തിയാൽ അന്വേഷണം നടത്തുക, പണം തിരിച്ചുപിടിക്കുക, കുറ്റക്കാരെ നിയമത്തിന് മുന്നിലെത്തിക്കുക, പരാതികളിൽ സമയബന്ധിതമായി തീരുമാനമെടുക്കുക എന്നിവ നിർബന്ധമാണ്.
റോഹ്തക്കിലെ കേസിൽ മൂന്നു വർഷത്തെ നിഷ്ക്രിയത്വത്തെക്കുറിച്ച് ഹൈക്കോടതി ചോദ്യം ചെയ്തത് ഇതേ ഉത്തരവാദിത്വമാണ് വീണ്ടും മുന്നിലെത്തിക്കുന്നത്. പരാതിയിൽ നടപടി എടുക്കാൻ കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ വേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യം ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമതയെക്കുറിച്ച് ചോദ്യമുയർത്തുന്നു. അതേസമയം, പദ്ധതിയുടെ യഥാർഥ ഗുണഭോക്താക്കളായ തൊഴിലാളികൾക്ക് തൊഴിലും കൂലിയും നിഷേധിക്കപ്പെടാതിരിക്കാൻ നടപടികൾ ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.
ദരിദ്രർക്കുള്ള പദ്ധതിയിൽ അഴിമതിക്ക് അവസരമുണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമാണോ അധികാരികൾക്കും ഭരണകൂടങ്ങൾക്കും അതിൽ താൽപര്യമുണ്ടാകുന്നത് എന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നത് ഇവിടെയാണ്. അതിനുള്ള മറുപടി പ്രസംഗങ്ങളിലല്ല, ക്രമക്കേടുകളിൽ സമയബന്ധിതമായ നടപടിയിലും പണം തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിലും കുറ്റക്കാരെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിലുമാണ്.
Sources
Ministry of Rural Development, Government of India
MGNREGA Social Audit Findings and Reports
Social Audit Society Kerala, Annual Reports and Audit Records
Comptroller and Auditor General of India, Kerala MGNREGA Performance Audit
Punjab and Haryana High Court, Rohtak MGNREGA Proceedings