ലഖ്നൗ, 2026 ഒക്ടോബർ 6-

സത്യസന്ധമായ വിലയിരുത്തലിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എടുത്ത തീരുമാനം വകുപ്പിന്റെ പ്രതീക്ഷയ്ക്ക് വിരുദ്ധമായതുകൊണ്ട് മാത്രം ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ അച്ചടക്കലംഘനമായി കണക്കാക്കാനാകില്ലെന്ന് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി. മുൻ ചീഫ് വിജിലൻസ് ഓഫീസർ രാജേഷ് കുമാർ സിങ് നൽകിയ ഹർജിയിൽ 2026 സെപ്റ്റംബർ 28ന് ജസ്റ്റിസ് അലോക് മാഥൂർ, ജസ്റ്റിസ് അമിതാഭ് കുമാർ റായ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ചാണ് വിധി പറഞ്ഞത്. കേന്ദ്രസർക്കാരും മറ്റൊരാളുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ വിശ്വജിത് സിങ്, സൗരഭ് യാദവ, പ്രഥം ഹർഷ് ചന്ദ്ര, പുനീത് ചന്ദ്ര എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകനും ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറലുമായ എസ്. ബി. പാണ്ഡെ, രാജ് കുമാർ സിങ് എന്നിവരടക്കം ഹാജരായി. ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരായ കുറ്റപത്രവും അച്ചടക്കനടപടികളും അനുബന്ധ ശിക്ഷാനടപടികളും ഹൈക്കോടതി റദ്ദാക്കി.

സത്യസന്ധമായ തീരുമാനം അച്ചടക്കലംഘനമല്ല

ദുരുദ്ദേശമോ അഴിമതി ലക്ഷ്യമോ വ്യക്തിപരമായ നേട്ടമോ ഇല്ലാതെ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ സത്യസന്ധമായി എടുത്ത തീരുമാനം അച്ചടക്കലംഘനമാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വകുപ്പ് മറ്റൊരു തീരുമാനം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ സ്വതന്ത്രമായ വിലയിരുത്തലിനെ കുറ്റകരമായ പെരുമാറ്റമായി മാറ്റാനാകില്ലെന്നാണ് ബെഞ്ചിന്റെ നിലപാട്.

സി.ബി.ഐ കേസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനെ എതിർത്തില്ലെന്ന് ആരോപണം

കേന്ദ്ര ഘനവ്യവസായ വകുപ്പിൽ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയും ചീഫ് വിജിലൻസ് ഓഫീസറുമായിരിക്കെയാണ് രാജേഷ് കുമാർ സിങ് ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തിലെ സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേട് സംബന്ധിച്ച് സി.ബി.ഐ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്. പിന്നീട് സി.ബി.ഐ കേസ് അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള റിപ്പോർട്ട് പ്രത്യേക കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചു. പരാതിക്കാരനായിരുന്ന രാജേഷ് കുമാർ സിങ്ങിനെ കോടതി വിളിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം റിപ്പോർട്ടിനോട് എതിർപ്പില്ലെന്ന് അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.

അഞ്ചുവർഷത്തിന് ശേഷം കുറ്റപത്രം

2018 സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിനാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പ്രത്യേക കോടതിയിൽ നിലപാട് അറിയിച്ചത്. എന്നാൽ ഏകദേശം അഞ്ചുവർഷത്തിന് ശേഷം 2023 ഏപ്രിൽ 27ന് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ അച്ചടക്ക കുറ്റപത്രം നൽകി. വകുപ്പിന്റെ രേഖാമൂലമുള്ള നിർദേശത്തിന് വിരുദ്ധമായി സി.ബി.ഐ റിപ്പോർട്ടിനെ എതിർക്കാതിരിക്കുകയും കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ താൽപര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുകയും ചെയ്തെന്നായിരുന്നു ആരോപണം.

റിപ്പോർട്ടിനെ എതിർക്കാൻ വ്യക്തമായ നിർദേശമുണ്ടായിരുന്നില്ല

2018 ഓഗസ്റ്റ് 20ലെ രണ്ട് കത്തുകളും ഹൈക്കോടതി വിശദമായി പരിശോധിച്ചു. സി.ബി.ഐയുടെ കേസ് അവസാനിപ്പിക്കൽ റിപ്പോർട്ടിനെ എതിർക്കണമെന്ന് രാജേഷ് കുമാർ സിങ്ങിന് വ്യക്തമായ നിർദേശം നൽകിയിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. റിപ്പോർട്ട് തന്നെ വകുപ്പ് പരിശോധിച്ചിരുന്നില്ല. റിപ്പോർട്ട് വായിക്കാതെ അന്വേഷണം വീണ്ടും നടത്തണമെന്ന് ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന് ന്യായമായ രീതിയിൽ തീരുമാനിക്കാനാകില്ലെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

എതിർപ്പുണ്ടെങ്കിൽ വകുപ്പ് കോടതിയെ സമീപിക്കണമായിരുന്നു

സി.ബി.ഐയുടെ റിപ്പോർട്ടിനെ എതിർക്കാനായിരുന്നു വകുപ്പിന്റെ തീരുമാനമെങ്കിൽ പ്രത്യേക കോടതിയിൽ പ്രതിഷേധ ഹർജി നൽകുകയായിരുന്നു വേണ്ടിയിരുന്നതെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ അത്തരമൊരു ഹർജി വകുപ്പ് നൽകിയിരുന്നില്ല. കേസ് അവസാനിപ്പിച്ച കോടതി ഉത്തരവിനെ മറ്റൊരു കോടതിയിൽ ചോദ്യം ചെയ്തിട്ടുമില്ല. അതിനാൽ പിന്നീട് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ നിലപാട് മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അച്ചടക്കനടപടി സ്വീകരിച്ചത് നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

അഴിമതിയോ ഒത്തുകളിയോ ആരോപിച്ചിട്ടില്ല

രാജേഷ് കുമാർ സിങ് ദുരുദ്ദേശത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചെന്നോ പ്രതികളുമായോ അന്വേഷണ ഏജൻസിയുമായോ ഒത്തുകളിച്ചെന്നോ ആരോപണമുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്ന് കോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. പ്രത്യേക കോടതിയിൽ അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ച നിലപാട് സത്യസന്ധമായിരുന്നുവെന്നാണ് കോടതി വിലയിരുത്തിയത്. അതിനാൽ അതിനെ അച്ചടക്കലംഘനമായി കണക്കാക്കി വകുപ്പുതല നടപടി ആരംഭിക്കാനാകില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

തെറ്റായ വിലയിരുത്തൽ മാത്രം ശിക്ഷയ്ക്ക് കാരണമാകില്ല

ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ എല്ലാ തെറ്റായ തീരുമാനങ്ങളും അച്ചടക്കലംഘനമായി മാറില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിശ്ചിത ചട്ടത്തിന്റെ മനഃപൂർവമായ ലംഘനം, ദുരുദ്ദേശം, അഴിമതി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളാണ് അച്ചടക്കലംഘനം വിലയിരുത്തുമ്പോൾ പ്രധാനമാകുന്നത്. ഉദ്യോഗസ്ഥന് മറ്റൊരു രീതിയിൽ തീരുമാനിക്കാമായിരുന്നു എന്ന വകുപ്പിന്റെ പിന്നീടുള്ള വിലയിരുത്തൽ മാത്രം അച്ചടക്കനടപടിക്ക് മതിയായ കാരണമല്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

കുറ്റപത്രവും അച്ചടക്കനടപടികളും റദ്ദാക്കി

രാജേഷ് കുമാർ സിങ്ങിന്റെ ഹർജി ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കുറ്റപത്രവും അച്ചടക്കനടപടികളും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ശിക്ഷാനടപടികളും റദ്ദാക്കി. അച്ചടക്കനടപടി ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിൽ ലഭിക്കുമായിരുന്ന സ്ഥാനക്കയറ്റവും സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ സർവീസ് ആനുകൂല്യങ്ങളും 12 ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സ്വതന്ത്ര തീരുമാനത്തിന് വിധി കൂടുതൽ വ്യക്തത നൽകുന്നു

വിധി എല്ലാ തെറ്റായ ഔദ്യോഗിക തീരുമാനങ്ങൾക്കും സംരക്ഷണം നൽകുന്നതല്ല. ദുരുദ്ദേശം, അഴിമതി, മനഃപൂർവമായ ക്രമക്കേട് എന്നിവയുണ്ടെങ്കിൽ അച്ചടക്കനടപടി സ്വീകരിക്കാമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ സത്യസന്ധമായി ഔദ്യോഗിക വിവേചനാധികാരം ഉപയോഗിച്ചതിന്, വകുപ്പ് മറ്റൊരു തീരുമാനം പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ശിക്ഷിക്കാനാകില്ലെന്നതാണ് അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയ നിയമനില.