മുംബൈ, 2026 ഒക്ടോബർ 6:

വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റം ഒത്തുതീർപ്പാക്കാൻ അപേക്ഷ നൽകുന്നതിന് ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവിന് അവസരം നൽകി ബോംബെ ഹൈക്കോടതി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 25ലെ ഉത്തരവിൽ ജസ്റ്റിസ് മിലിന്ദ് എൻ. ജാധവിന്റെ സിംഗിൾ ബെഞ്ചാണ് ഇടക്കാല അപേക്ഷ അനുവദിച്ചത്. ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവ് നൽകിയ ഹർജിയിൽ കേന്ദ്രസർക്കാരാണ് എതിർകക്ഷി. ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവിനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ അമിത് ദേശായി ഹാജരായി. കേസിലെ മുൻഘട്ടത്തിൽ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ആസ്പി ചിനോയും ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി വാദിച്ചിരുന്നു. കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ അനിൽ സിങ് ഹാജരായി. വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ ചട്ടങ്ങളിലെ ചട്ടം 21 പാലിച്ചാൽ കുറ്റം ഒത്തുതീർപ്പാക്കാൻ അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കാനാകില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിർണായക നിരീക്ഷണം.

ക്രിമിനൽ കേസ് നിലനിൽക്കുന്നത് ഒത്തുതീർപ്പ് അപേക്ഷയ്ക്ക് തടസ്സമാകില്ല

ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവിനെതിരായ കുറ്റപത്രത്തിൽ നിലവിൽ വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ നിയമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ മാത്രമാണ് ശേഷിക്കുന്നതെന്ന് കോടതി പരിശോധിച്ചു. ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം, അഴിമതി നിരോധന നിയമം എന്നിവ പ്രകാരമുള്ള ആരോപണങ്ങൾ അന്വേഷണത്തിനുശേഷം ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ നിയമത്തിലെ 41-ാം വകുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റമാണ് നിലവിലുള്ളതെന്നും ഇത് നിയമത്തിൽ നിശ്ചയിച്ച നടപടിക്രമത്തിലൂടെ ഒത്തുതീർപ്പാക്കാൻ കഴിയുന്നതാണെന്നും ഹർജിക്കാർ വാദിച്ചു.

ക്രിമിനൽ നടപടികൾ റദ്ദാക്കണമെന്ന പ്രധാന ഹർജി ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിഗണനയിലാണെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഒത്തുതീർപ്പിനുള്ള നിയമപരമായ മാർഗം തടയാനാകില്ലെന്നാണ് ഉത്തരവിന്റെ ഫലം. ചട്ടം 21ലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുകയും ശേഷിക്കുന്ന കുറ്റം 41-ാം വകുപ്പിന്റെ പരിധിയിലായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഒത്തുതീർപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള വിലപ്പെട്ട അവകാശം ഹർജിക്കാർക്ക് ലഭിക്കുന്നതായി കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

അപേക്ഷ നൽകാനുള്ള ഓൺലൈൻ സൗകര്യം ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഒരാഴ്ചയ്ക്കകം നൽകണം

ഒത്തുതീർപ്പ് അപേക്ഷയ്ക്കുള്ള 3,000 രൂപ ഫീസ് അടയ്ക്കാൻ തയ്യാറാണെങ്കിലും അപേക്ഷ ഓൺലൈനായി നൽകുന്നതിന് ആവശ്യമായ യൂസർ ഐഡിയും പാസ്‌വേഡും സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ബന്ധപ്പെട്ട പോർട്ടൽ വിവരങ്ങളും ലഭ്യമല്ലെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ പരാതി. ഓൺലൈൻ സംവിധാനം ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ അപേക്ഷയും ഫീസും നേരിട്ട് സമർപ്പിക്കാനും തയ്യാറാണെന്ന് അവർ കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

ഇതിനെത്തുടർന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിലെ ഫോറിനേഴ്സ് രണ്ട് ഡിവിഷന്റെ വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ വിഭാഗം മോണിറ്ററിങ് യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയോട് ഒത്തുതീർപ്പ് അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കാനുള്ള ഇ-മെയിൽ വിലാസമോ വെബ്സൈറ്റ് വിവരങ്ങളോ നൽകാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഒരാഴ്ചയ്ക്കകം ഇത് നൽകണമെന്നാണ് ഉത്തരവ്. ഫീസ് അടയ്ക്കുന്നതിനാവശ്യമായ പോർട്ടൽ സൗകര്യവും ലഭ്യമാക്കണം.

അപേക്ഷ ലഭിച്ചാൽ നാലാഴ്ചയ്ക്കകം പരിഗണിക്കാൻ വിചാരണക്കോടതിക്ക് നിർദേശം

ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവ് ഒത്തുതീർപ്പ് അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചാൽ ബന്ധപ്പെട്ട വിചാരണക്കോടതി അത് കഴിയുന്നത്ര വേഗത്തിൽ പരിഗണിക്കണമെന്നും അപേക്ഷ നൽകിയ തീയതി മുതൽ നാലാഴ്ചയ്ക്കകം തീർപ്പാക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യമെന്നും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. അതായത് ഹൈക്കോടതി കുറ്റം ഒത്തുതീർപ്പാക്കിയിട്ടില്ല; ഒത്തുതീർപ്പിനുള്ള അപേക്ഷ നൽകാനും അത് നിയമപ്രകാരം പരിഗണിക്കപ്പെടാനുമുള്ള വഴി മാത്രമാണ് തുറന്നത്.

അന്വേഷണത്തിനുശേഷം വിദേശ സംഭാവന നിയമത്തിലെ ആരോപണങ്ങൾ മാത്രം കുറ്റപത്രത്തിൽ

സാമ്പത്തിക കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രിമിനൽ നടപടികൾ റദ്ദാക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ടാണ് ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം, വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ നിയമം, അഴിമതി നിരോധന നിയമം എന്നിവ പ്രകാരമുള്ള ആരോപണങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അന്വേഷണത്തിനുശേഷം ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിലെയും അഴിമതി നിരോധന നിയമത്തിലെയും ആരോപണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി, വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ നിയമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയാണ് വിചാരണക്കോടതിയിൽ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചതെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി.

പ്രധാന ഹർജി ഒക്ടോബർ 29ന്; കേസിന്റെ ഗുണദോഷത്തിൽ ഇപ്പോൾ തീരുമാനമില്ല

ക്രിമിനൽ നടപടികൾ റദ്ദാക്കണമെന്ന ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവ് വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിലെ പ്രധാന റിട്ട് ഹർജി 2026 ഒക്ടോബർ 29ന് പരിഗണിക്കാൻ മാറ്റി. 2025ലെ 3841-ാം നമ്പർ റിട്ട് ഹർജിയിലെ 4120-ാം നമ്പർ ഇടക്കാല അപേക്ഷയാണ് ഇപ്പോൾ അനുവദിച്ചത്. കക്ഷികളുടെ മറ്റ് വാദങ്ങളെല്ലാം കോടതി തുറന്നുവച്ചിട്ടുണ്ട്. നിലവിലെ ഉത്തരവിലെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രധാന കേസിന്റെ ഗുണദോഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്തിമ അഭിപ്രായമായി കണക്കാക്കരുതെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഒത്തുതീർപ്പിനുള്ള നിയമപരമായ അവസരം നടപടിക്രമത്തിന്റെ പേരിൽ തടയരുതെന്ന നിലപാടിന് പ്രാധാന്യം

ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ലോയേഴ്സ് കളക്ടീവിനെതിരായ വിദേശ സംഭാവന നിയമക്കുറ്റം അവസാനിച്ചിട്ടില്ല; കുറ്റവിമുക്തരാക്കിയിട്ടുമില്ല. നിയമത്തിൽ ഒത്തുതീർപ്പിന് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്ന നടപടിക്രമം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് കോടതി ഉറപ്പാക്കിയത്. സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഈ ഉത്തരവ്, വിദേശ സംഭാവന നിയന്ത്രണ ചട്ടങ്ങളിലെ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ മറ്റൊരു ക്രിമിനൽ നടപടി നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം ഒത്തുതീർപ്പ് അപേക്ഷയ്ക്കുള്ള നിയമപരമായ അവസരം നിഷേധിക്കരുതെന്ന വ്യാഖ്യാനത്തിന് പ്രസക്തമാണ്. എന്നാൽ ഒത്തുതീർപ്പ് അനുവദിക്കണമോ എന്ന അന്തിമ തീരുമാനം ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരിയുടെയും വിചാരണക്കോടതിയുടെയും തുടർനടപടികൾക്ക് വിധേയമാണ്.