ന്യൂഡൽഹി, 2026 സെപ്റ്റംബർ 29-

ദൃഷ്ടി ഐഎഎസ് സ്ഥാപകനും മുൻ സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനുമായ ഡോ. വികാസ് ദിവ്യകീർത്തിയുടെ പേരിലും ചിത്രങ്ങളിലും പ്രചരിക്കുന്ന ഡീപ്‌ഫേക്ക്, ആൾമാറാട്ട സമൂഹമാധ്യമ ഉള്ളടക്കം നീക്കാൻ 2026 സെപ്റ്റംബർ 29ന് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് അനുപ് ജയ്റാം ഭംഭാനിയുടെ സിംഗിൾ ബെഞ്ചാണ് ഇടക്കാല നിർദേശം നൽകിയത്. വികാസ് ദിവ്യകീർത്തിയാണ് ഹർജിക്കാരൻ. മെറ്റ പ്ലാറ്റ്‌ഫോംസ് ഇൻകോർപ്പറേറ്റഡ് ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരാണ് എതിർകക്ഷികൾ. ദിവ്യകീർത്തിക്കുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷക ദിയ കപൂർ ഹാജരായി. മെറ്റയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ വരുൺ പഥക് ഹാജരായി. വ്യക്തിത്വ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണമെന്ന ദിവ്യകീർത്തിയുടെ ഹർജിയിൽ കോടതി സമൻസ് പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ഇടക്കാല വിലക്ക് ആവശ്യപ്പെട്ട അപേക്ഷയിൽ നോട്ടീസ് നൽകുകയും ചെയ്തു. വിശദമായ ഉത്തരവ് പിന്നീട് പുറപ്പെടുവിക്കുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ദിവ്യകീർത്തിയുടെ പേരിലുള്ള വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകളും ഡീപ്‌ഫേക്ക് ദൃശ്യങ്ങളും നീക്കാൻ നിർദേശം

ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ ദിവ്യകീർത്തിയായി ആൾമാറാട്ടം നടത്തുന്ന അക്കൗണ്ടുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ അനുമതിയില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നുവെന്നാണ് കോടതിയെ അറിയിച്ചത്. ഡീപ്‌ഫേക്ക് ഉള്ളടക്കത്തിനൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങളിലെ ദൃശ്യങ്ങൾ അനുമതിയോ ലൈസൻസോ ഇല്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നതായും ദിവ്യകീർത്തിയുടെ അഭിഭാഷക വാദിച്ചു. ഇത് പകർപ്പവകാശത്തിന്റെയും ധാർമിക അവകാശത്തിന്റെയും വ്യക്തിത്വ അവകാശത്തിന്റെയും ലംഘനമാണെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം.

പതിമൂന്നിൽ പതിനൊന്ന് ഇൻസ്റ്റഗ്രാം ലിങ്കുകൾ നീക്കാമെന്ന് മെറ്റ കോടതിയിൽ

പരാതിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയ പതിമൂന്ന് ലിങ്കുകളിൽ പതിനൊന്ന് ഇൻസ്റ്റഗ്രാം റീലുകൾ നീക്കാൻ നിർദേശം നൽകാമെന്ന് മെറ്റയ്ക്കുവേണ്ടി ഹാജരായ വരുൺ പഥക് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. തെറ്റായ വിവരങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യാമെന്ന് മെറ്റ വ്യക്തമാക്കി. അതേസമയം വിവരസാങ്കേതിക നിയമവും ചട്ടങ്ങളും പ്രകാരം ദിവ്യകീർത്തിക്ക് മറ്റു പരിഹാരമാർഗങ്ങളുണ്ടെന്നും മെറ്റ വാദിച്ചു. എന്നാൽ വിവരസാങ്കേതിക നിയമലംഘനമല്ല, ധാർമിക അവകാശവും വ്യക്തിത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവകാശങ്ങളുമാണ് ഹർജിയിൽ ഉന്നയിക്കുന്നതെന്ന് ദിവ്യകീർത്തിയുടെ അഭിഭാഷക മറുപടി നൽകി.

വ്യാജ അക്കൗണ്ടുകൾക്ക് ശക്തമായ സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിൽ കോടതി ആശങ്ക

വ്യക്തിയുടെ സ്വകാര്യതയെ ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ഇൻസ്റ്റഗ്രാം ഉപകരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും കോടതി മെറ്റയുടെ അഭിഭാഷകനോട് ചോദ്യമുന്നയിച്ചു. ശക്തമായ സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ ആരാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തെ ജസ്റ്റിസ് അനുപ് ജയ്റാം ഭംഭാനി ഗൗരവത്തോടെ പരാമർശിച്ചു. സമൂഹമാധ്യമ അക്കൗണ്ട് തുടങ്ങുമ്പോൾ വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ പരിമിതമായി മാത്രം ശേഖരിക്കുന്ന സാഹചര്യവും കോടതിയിലെ ചർച്ചയിൽ ഉയർന്നു. നിയമം ആവശ്യപ്പെടുന്നതിൽ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഇടനില പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിന് ആവശ്യപ്പെടാനാകില്ലെന്നായിരുന്നു മെറ്റയുടെ മറുപടി.

ഉള്ളടക്കം അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തവരുടെ വിവരങ്ങളും ഐപി രേഖകളും കൈമാറണം

ആക്ഷേപകരമായ ലിങ്കുകളിലെ ഉള്ളടക്കം അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തവരുടെ അടിസ്ഥാന വരിക്കാരുടെ വിവരങ്ങളും ഐപി രേഖകളും ദിവ്യകീർത്തിക്ക് നൽകാൻ സമൂഹമാധ്യമ ഇടനിലക്കാർക്ക് കോടതി നിർദേശം നൽകി. ഇതിലൂടെ പരാതിക്കിടയായ ഉള്ളടക്കത്തിന് പിന്നിലുള്ള അക്കൗണ്ടുകളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനുള്ള വിവരങ്ങൾ ഹർജിക്കാരന് ലഭ്യമാകും. കേസിൽ സമൻസ് പുറപ്പെടുവിച്ച കോടതി, ഉള്ളടക്കം നീക്കുന്നതിനുള്ള വിശദമായ നിർദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഉത്തരവ് പിന്നീട് നൽകുമെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

വ്യക്തിത്വ അവകാശ സംരക്ഷണമാണ് ഹർജിയുടെ കേന്ദ്രവിഷയം

സ്വന്തം ചിത്രം, പേര്, ശബ്ദം, വ്യക്തിത്വം എന്നിവ അനുമതിയില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെതിരായ സംരക്ഷണമാണ് ദിവ്യകീർത്തി തേടുന്നത്. പ്രഭാഷണങ്ങളുടെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ഭാഗങ്ങൾ അനുമതിയില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ന്യായമായ ഉപയോഗമെന്ന വാദം നിലനിൽക്കില്ലെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിഭാഷക കോടതിയിൽ വാദിച്ചത്. ഈ അവകാശവാദങ്ങളുടെ അന്തിമ നിയമസാധുത കോടതി ഇതുവരെ തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല; നിലവിലെ നടപടി ഇടക്കാല സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.

വിശദമായ ഉത്തരവ് വരാനുണ്ട്; വ്യക്തിത്വ അവകാശ ഹർജിയിൽ വിചാരണ തുടരും

2026 സെപ്റ്റംബർ 29ലെ നടപടി കേസിന്റെ അന്തിമ വിധിയല്ല. ദിവ്യകീർത്തിയുടെ ഹർജിയിൽ കോടതി സമൻസ് പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ഇടക്കാല വിലക്ക് ആവശ്യപ്പെട്ട അപേക്ഷയിൽ നോട്ടീസ് നൽകുകയും ഡീപ്‌ഫേക്ക്, ആൾമാറാട്ട ഉള്ളടക്കം നീക്കാൻ നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ നടപടി. ഉള്ളടക്കം നീക്കുന്നതിനുള്ള വിശദമായ നിർദേശങ്ങൾ പ്രത്യേക ഉത്തരവിലൂടെ നൽകുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഡീപ്‌ഫേക്ക് കേസുകളിൽ അക്കൗണ്ട് തിരിച്ചറിയൽ വിവരങ്ങൾ നിർണായകമാകുന്ന ഇടക്കാല നടപടി

ഈ ഉത്തരവിലൂടെ ഇപ്പോൾ നേരിട്ട് ഉണ്ടാകുന്ന മാറ്റം, പരാതിക്കിടയായ ഡീപ്‌ഫേക്ക്-ആൾമാറാട്ട ഉള്ളടക്കം നീക്കുന്നതിനൊപ്പം അത് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തവരുടെ അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങളും ഐപി രേഖകളും ഹർജിക്കാരന് ലഭ്യമാക്കണമെന്നതാണ്. വ്യക്തിത്വ അവകാശവും സ്വകാര്യതയും സമൂഹമാധ്യമ ഇടനിലക്കാരുടെ ഉത്തരവാദിത്തവും തമ്മിലുള്ള വിഷയങ്ങൾ കേസിന്റെ തുടർപരിഗണനയിൽ കൂടുതൽ വിശദമായി പരിശോധിക്കപ്പെടാം. എന്നാൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി അന്തിമ നിയമനിലപാട് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.