ജയ്പുർ, ഓഗസ്റ്റ് 19, 2026

അർധരാത്രിയിൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതിയില്ലാതെ സ്ത്രീയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. എന്നാൽ അറസ്റ്റ് നടത്തിയതിലെ നിയമലംഘനം മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ലഹരിമരുന്ന് കേസിലെ എഫ്.ഐ.ആറും തുടർനടപടികളും റദ്ദാക്കാനാകില്ലെന്നും ജസ്റ്റിസ് അശോക് കുമാർ ജെയിൻ വ്യക്തമാക്കി. മംത ജാംഗിഡ് നൽകിയ ഹർജി 2026 ഓഗസ്റ്റ് 5-നാണ് കോടതി തള്ളിയത്. ഹർജിക്കാരിക്കായി നിർമൽ കുമാർ ശർമയും സംസ്ഥാനത്തിനായി പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരായ വിജയ് സിങ് യാദവ്, ഓങ്കാർ സിങ് രാജ്പുരോഹിത് എന്നിവരും ഹാജരായി.

അറസ്റ്റ് പുലർച്ചെ 1.15-ന്

2024 ജൂലൈ 30-ന് കർധനി പൊലീസ് സ്റ്റേഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കേസാണ് കോടതിയിലെത്തിയത്. ലഹരിമരുന്ന് നിയമത്തിലെ എട്ട്, ഇരുപത് വകുപ്പുകൾ പ്രകാരമായിരുന്നു കേസ്. 2024 ജൂലൈ 29-ന് രാത്രിയിൽ പൊലീസ് മംത ജാംഗിഡിന്റെ വീട്ടിൽ പരിശോധന നടത്തിയെന്നും ജൂലൈ 30 പുലർച്ചെ 1.15-ന് അറസ്റ്റ് ചെയ്തെന്നുമാണ് രേഖകൾ. രാത്രിയിൽ സ്ത്രീയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ പൊലീസിന് അധികാരമില്ലെന്നും അറസ്റ്റ് നിയമവിരുദ്ധമായതിനാൽ കേസ് റദ്ദാക്കണമെന്നുമായിരുന്നു ഹർജിക്കാരിയുടെ വാദം.

മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതി നിർബന്ധം

ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 43(5) പ്രകാരം അസാധാരണ സാഹചര്യമൊഴികെ സൂര്യാസ്തമയത്തിനുശേഷവും സൂര്യോദയത്തിനുമുമ്പും സ്ത്രീയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാൻ പാടില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അസാധാരണ സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ വനിതാ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ എഴുത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് നൽകി ബന്ധപ്പെട്ട ഒന്നാം ക്ലാസ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതി വാങ്ങണം. മംതയെ വനിതാ പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തതെങ്കിലും മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെ മുൻകൂർ അനുമതി വാങ്ങിയിരുന്നില്ല. അതിനാൽ അറസ്റ്റ് വകുപ്പ് 43(5)-ന്റെ ലംഘനമാണെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

അറസ്റ്റിലെ വീഴ്ചകൊണ്ട് കേസ് ഇല്ലാതാകില്ല

എന്നാൽ നിയമവിരുദ്ധമായ അറസ്റ്റ് മാത്രം എഫ്.ഐ.ആർ റദ്ദാക്കാനുള്ള കാരണമല്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പരിശോധനയ്ക്കിടെ നിരോധിത വസ്തു കണ്ടെത്തിയതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് മംത ജാംഗിഡിനും ഇന്ദർജിത് മണ്ഡലിനുമെതിരെ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തതെന്ന് കോടതി രേഖപ്പെടുത്തി. ക്രിമിനൽ നടപടി തുടക്കത്തിൽതന്നെ റദ്ദാക്കുന്നതിനുള്ള സുപ്രീംകോടതി നിർദേശിച്ച മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഈ കേസിൽ നിറവേറ്റപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ ഭാരതീയ നാഗരിക സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ വകുപ്പ് 528 പ്രകാരം നൽകിയ ഹർജി തള്ളി. എന്നാൽ നിയമവിരുദ്ധമായ അറസ്റ്റ് ജാമ്യം തേടുമ്പോൾ ഹർജിക്കാരിക്ക് ഉന്നയിക്കാമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

പൊലീസിന് പരിശീലനം നൽകാൻ നിർദേശം

സ്ത്രീയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട നിയമവ്യവസ്ഥ പാലിക്കാൻ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ശ്രദ്ധിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി വിമർശിച്ചു. അറസ്റ്റ് നടപടിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ച് പൊലീസുകാർക്ക് വിപുലമായ പരിശീലനമോ കൈപ്പുസ്തക രൂപത്തിലുള്ള മാർഗനിർദേശമോ ആവശ്യമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഉത്തരവിന്റെ പകർപ്പ് രാജസ്ഥാൻ പൊലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലിന് അയച്ച് അറസ്റ്റ് നടപടിക്രമങ്ങളിൽ പൊലീസുകാർക്ക് പരിശീലനം നൽകുന്നതിനുള്ള നടപടി സ്വീകരിക്കാനും നിർദേശിച്ചു.

നിയമപരമായ പ്രാധാന്യം

രാത്രിയിൽ സ്ത്രീകളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ വകുപ്പ് 43(5)-ലെ സുരക്ഷാവ്യവസ്ഥ നിർബന്ധമായി പാലിക്കണമെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയതാണ് ഉത്തരവിന്റെ പ്രധാന നിയമപ്രാധാന്യം. അതേസമയം അറസ്റ്റിലെ നടപടിക്രമലംഘനവും പ്രതിക്കെതിരായ കുറ്റാന്വേഷണത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പും വ്യത്യസ്ത വിഷയങ്ങളാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ഈ ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് സംസ്ഥാനത്തെ പൊലീസ് അറസ്റ്റ് നടപടിക്രമങ്ങളുടെ നിയമപരമായ വ്യാഖ്യാനത്തിലും പ്രായോഗിക പരിശീലനത്തിലും സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നു.