ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 12:

ചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ഓരോ ചികിത്സയ്ക്കും സേവനത്തിനും ഈടാക്കാവുന്ന തുക ഒരു നിശ്ചിത നിരക്കുപരിധിക്കുള്ളിലാക്കുന്ന 2012-ലെ ക്ലിനിക്കൽ എസ്റ്റാബ്ലിഷ്മെന്റ്സ് ചട്ടത്തിലെ ചട്ടം 9(2) ഭരണഘടനാപരമായി സാധുവാണെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ സുപ്രീംകോടതിയിൽ സത്യവാങ്മൂലം നൽകി. ഓൾ ഇന്ത്യ ഒഫ്താൽമോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റിയും മറ്റൊരാളും കേന്ദ്രസർക്കാരിനെതിരെ നൽകിയ റിട്ട് ഹർജി 214/2024-ലാണ് ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം നിലപാട് അറിയിച്ചത്. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 11-ലെ റിപ്പോർട്ടിൽ പുതിയ വിധിയോ അന്തിമ ഉത്തരവോ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.

ഒരേ വില നിർബന്ധമാക്കില്ല; ആശുപത്രികൾക്ക് പരിധിക്കുള്ളിൽ നിരക്ക് തീരുമാനിക്കാം

ചട്ടം 9(2) രാജ്യത്തെ എല്ലാ ആശുപത്രികൾക്കും ഒരേ ചികിത്സാനിരക്ക് നിർബന്ധമാക്കുന്നതല്ലെന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിശദീകരണം. കേന്ദ്രസർക്കാർ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുമായി കൂടിയാലോചിച്ച് ഓരോ ചികിത്സയ്ക്കും സേവനത്തിനും ഒരു നിരക്കുപരിധി നിശ്ചയിക്കുകയാണ് വ്യവസ്ഥയുടെ ലക്ഷ്യം. അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, സേവനനിലവാരം, രോഗികളുടെ സാഹചര്യം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ആ പരിധിക്കുള്ളിൽ നിരക്കിൽ വ്യത്യാസം വരുത്താമെന്നും കേന്ദ്രം വ്യക്തമാക്കി.

അമിത ഈടാക്കലും അനിയന്ത്രിത വിലവർധനയും തടയുമെന്ന് സത്യവാങ്മൂലം

വ്യത്യസ്ത ചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഒരേ സേവനത്തിന് അനിയന്ത്രിതവും അമിതവുമായ നിരക്ക് ഈടാക്കുന്നത് തടയാൻ നിരക്കുപരിധി സഹായിക്കുമെന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വാദം. രോഗികളെ സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനും അന്യായമായ വിലവർധന നിയന്ത്രിക്കാനും ചികിത്സാച്ചെലവിൽ കൂടുതൽ വ്യക്തത കൊണ്ടുവരാനും ഇതിലൂടെ കഴിയുമെന്ന് സർക്കാർ പറയുന്നു.

ചട്ടം 9(1) പ്രകാരം ചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങൾ സേവനങ്ങളുടെയും സൗകര്യങ്ങളുടെയും നിരക്ക് രോഗികൾക്ക് വ്യക്തമായി കാണാവുന്ന സ്ഥലത്ത് പ്രാദേശിക ഭാഷയിലും ഇംഗ്ലീഷിലും പ്രദർശിപ്പിക്കണം. നിരക്കുകൾ രഹസ്യമാക്കി രോഗികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്ത തുക ഈടാക്കുന്ന സാഹചര്യം ഒഴിവാക്കുന്നതും ചട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

തൊഴിൽസ്വാതന്ത്ര്യം ലംഘിക്കുന്നില്ല; പൊതുതാൽപര്യത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണമെന്ന് കേന്ദ്രം

ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 19(1)(ജി) ഉറപ്പുനൽകുന്ന തൊഴിൽ-വ്യാപാര സ്വാതന്ത്ര്യം ചട്ടം ലംഘിക്കുന്നുവെന്ന ഹർജിക്കാരുടെ വാദവും കേന്ദ്രം തള്ളി. ചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങളെ സാധാരണ വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളുടെ അതേ നിലയിൽ കാണാനാകില്ലെന്നാണ് സർക്കാർ നിലപാട്.

ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക നിലനിൽപ്പ് സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിലും അവ ഈടാക്കുന്ന തുക ന്യായമാണോ, സാധാരണക്കാർക്ക് ചികിത്സ ലഭിക്കുന്നതിനെ നിരക്ക് ബാധിക്കുന്നുണ്ടോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ സർക്കാരിന് പരിശോധിക്കാമെന്ന് സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ പറയുന്നു. പൊതുതാൽപര്യത്തിനായി അനുച്ഛേദം 19(6) അനുവദിക്കുന്ന ന്യായമായ നിയന്ത്രണമാണ് നിരക്ക് നിയന്ത്രണമെന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വാദം.

ചികിത്സ സാധാരണക്കാർക്ക് അപ്രാപ്യമാകരുത്; ആശുപത്രികളുടെ വളർച്ചയും തടയരുത്

ചട്ടം ഭരണഘടനയുടെ അനുച്ഛേദം 21 ലംഘിക്കുന്നില്ലെന്നും കേന്ദ്രം വാദിച്ചു. ചികിത്സാച്ചെലവ് സാധാരണക്കാർക്ക് താങ്ങാനാകാത്തത്ര ഉയരാതെയും ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് പ്രവർത്തിക്കാനും വളരാനും കഴിയാത്തത്ര താഴാതെയും നിലനിർത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്ന് സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കി.

അനുച്ഛേദങ്ങൾ 14, 21 എന്നിവയുടെ ലംഘനമാണെന്ന വാദം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്നും പൊതുജനാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം പറയുന്ന അനുച്ഛേദം 47-ന്റെ ലക്ഷ്യമാണ് ചട്ടം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതെന്നും കേന്ദ്രം വാദിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക പശ്ചാത്തലം നോക്കാതെ എല്ലാവർക്കും ആരോഗ്യസേവനത്തിലേക്കുള്ള തുല്യമായ പ്രവേശനം ഉറപ്പാക്കാൻ നിരക്കുകളുടെ ക്രമീകരണം സഹായിക്കുമെന്നാണ് നിലപാട്.

രണ്ടുവർഷത്തെ ചർച്ചയ്ക്കുശേഷവും സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് നിരക്കുനിർദേശം ലഭിച്ചില്ല

ചട്ടം 9(2) നടപ്പാക്കുന്നതിനായി 2024 ഫെബ്രുവരി 27-ന് സംസ്ഥാനങ്ങളുമായും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുമായും ചർച്ച നടത്തി വ്യക്തമായ നിർദേശം തയ്യാറാക്കാൻ ആരോഗ്യ സെക്രട്ടറിയോട് സുപ്രീംകോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.

2024 മാർച്ച് 19-ന് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും യോഗം ചേർന്നു. മാർച്ച് 28-ന് ചികിത്സാസ്ഥലം, ചികിത്സയുടെ സ്വഭാവം, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ യോഗ്യതയും പരിചയവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഘടകങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്ന ചെലവ് മാതൃക കേന്ദ്രം കൈമാറി.

2025 ജൂലൈ 31-ന് വീണ്ടും യോഗം ചേർന്നു. 2025 നവംബർ 11-ന് ബന്ധപ്പെട്ടവരുടെ ശിൽപശാലയും നടത്തി. 2026 ജനുവരി 23, ജനുവരി 28, ഫെബ്രുവരി 4, ഫെബ്രുവരി 11 തീയതികളിൽ നാല് മേഖലായോഗങ്ങളും 2026 മാർച്ച് 12-ന് ചിന്തൻ ശിബിരവും നടന്നു.

ഇത്രയും ചർച്ചകൾ നടത്തിയിട്ടും ചികിത്സയ്ക്കും സേവനങ്ങൾക്കും നിരക്കുപരിധി നിർണയിക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നോ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നോ വ്യക്തമായ നിർദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് കേന്ദ്രം സുപ്രീംകോടതിയെ അറിയിച്ചത്.

സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആശങ്കയിൽ; ചികിത്സാനിലവാരവും സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളുടെ നിലനിൽപ്പും ചർച്ചയായി

ഇന്ത്യയിലെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും സാമൂഹിക-സാമ്പത്തികവുമായ വ്യത്യാസങ്ങളും ആശുപത്രികളുടെ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളിലെ മാറ്റവും യോഗ്യരായ ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെ ലഭ്യതയിലെ വ്യത്യാസവും നിരക്കുപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നത് സങ്കീർണമാക്കുന്നുവെന്ന് കേന്ദ്രം വ്യക്തമാക്കി.

നിരക്ക് നിശ്ചയിക്കുന്നത് ചികിത്സയുടെ നിലവാരത്തെ ബാധിക്കാമെന്നും ചില സ്ഥാപനങ്ങളെ സാമ്പത്തികമായി നിലനിൽക്കാനാവാത്ത അവസ്ഥയിലെത്തിക്കാമെന്നും സംസ്ഥാനങ്ങൾ ആശങ്ക അറിയിച്ചു. മെഡിക്കൽ ഗവേഷണം, വികസനം, സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ ആരോഗ്യസേവനം എന്നിവയെയും നിരക്ക് നിയന്ത്രണം ബാധിച്ചേക്കാമെന്ന ആശങ്ക ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

19 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും കേന്ദ്രനിയമം; മറ്റിടങ്ങളിൽ സ്വന്തം നിയമങ്ങൾ

ക്ലിനിക്കൽ എസ്റ്റാബ്ലിഷ്മെന്റ്സ് നിയമം 19 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ് സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളതെന്ന് കേന്ദ്രത്തിന്റെ സത്യവാങ്മൂലം പറയുന്നു. 17 സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ചികിത്സാ സ്ഥാപനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ സ്വന്തം നിയമങ്ങളുണ്ട്.

സ്വന്തം നിയമങ്ങളുള്ള മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ചികിത്സാനിരക്ക് പ്രദർശിപ്പിക്കണമെന്ന് വ്യവസ്ഥയുണ്ടെങ്കിലും നിരക്കുപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയില്ല. നിരക്കുകൾ പരസ്യമായി പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ സന്നദ്ധത അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നിരക്കുപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ ആശങ്ക തുടരുകയാണ്.

പുതിയ ചികിത്സാനിരക്ക് ഇപ്പോൾ നിലവിൽ വന്നിട്ടില്ല; അന്തിമ തീരുമാനം സുപ്രീംകോടതിയുടേത്

കേസിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അന്തിമ സ്ഥിതി, ചട്ടം 9(2)-ന്റെ ഭരണഘടനാ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഹർജി സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ തുടരുന്നു എന്നതാണ്. 2012-ലെ ചട്ടങ്ങൾക്ക് സ്റ്റേ നൽകിയിട്ടില്ലെന്നും അവ ബാധകമായ നിയമമായി തുടരുന്നുവെന്നും സുപ്രീംകോടതി 2025 ഓഗസ്റ്റിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ രാജ്യവ്യാപക ചികിത്സാനിരക്കോ നിരക്കുപരിധിയോ ഇപ്പോഴത്തെ സത്യവാങ്മൂലത്തിലൂടെ നിലവിൽ വന്നിട്ടില്ല.

നിയമപരമായി കേന്ദ്രത്തിന്റെ സത്യവാങ്മൂലം കോടതിയുടെ വിധിയല്ല; ചട്ടത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന സർക്കാരിന്റെ വാദമാണ്. സാമൂഹികതലത്തിൽ രോഗികളെ അമിത ചികിത്സാച്ചെലവിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതും ആശുപത്രികളുടെ സാമ്പത്തിക നിലനിൽപ്പ് ഉറപ്പാക്കുന്നതും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥയാണ് കേസിന്റെ കേന്ദ്രവിഷയം. ജുഡീഷ്യറി തലത്തിൽ ചട്ടം 9(2) ഭരണഘടനാപരമായി നിലനിൽക്കുമോ എന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ അന്തിമ തീരുമാനമാണ് ഇനി നിർണായകം.