ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഓഗസ്റ്റ് 9:

കർണാടകയിലെ ഹുബ്ബള്ളി താലൂക്കിലെ മാവനൂർ ഗ്രാമത്തിൽ ഹുബ്ബള്ളി–അങ്കോള ബ്രോഡ് ഗേജ് റെയിൽപാതയ്ക്കായി ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത കേസിൽ, സമാന സാഹചര്യത്തിലുള്ള ഭൂവുടമകൾക്ക് ലഭിച്ച ഉയർന്ന നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ പ്രയോജനം മറ്റുള്ളവർക്കും ലഭിക്കണമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വിധിച്ചു. അന്ദനയ്യയും മറ്റുള്ളവരും നൽകിയ അപ്പീലുകളിൽ 2026 മാർച്ച് 25-നാണ് ജസ്റ്റിസ് എം.എം. സുന്ദരേഷ്, ജസ്റ്റിസ് നോങ്മെയ്കപം കോട്ടിശ്വർ സിങ് എന്നിവരുടെ ബെഞ്ച് വിധി പറഞ്ഞത്. ഡെപ്യൂട്ടി ചീഫ് എൻജിനീയറും മറ്റുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ.

ഏക്കറിന് 40,000 രൂപയിൽ തുടങ്ങിയ നഷ്ടപരിഹാരം 3.5 ലക്ഷം രൂപയിലെത്തി

ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമിക വിജ്ഞാപനം 2002 ഏപ്രിൽ 18-നാണ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. 2003 മാർച്ച് 31-ന് ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഏക്കറിന് 40,000 രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം നിശ്ചയിച്ചു. ചില ഭൂവുടമകൾ കോടതിയെ സമീപിച്ചതോടെ 2006 നവംബർ 17-ന് റഫറൻസ് കോടതി അത് ഏക്കറിന് രണ്ടു ലക്ഷം രൂപയായി ഉയർത്തി. അന്ദനയ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അപ്പീലുകാർ നേരിട്ട് റഫറൻസ് തേടിയിരുന്നില്ല. പകരം, 2007 ഫെബ്രുവരി ഒന്നിന് ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നിയമത്തിലെ 28-എ വകുപ്പ് പ്രകാരം പുനർനിർണയത്തിന് അപേക്ഷിച്ചു.

അവരുടെ ആദ്യ അപേക്ഷ 2013 ഏപ്രിൽ രണ്ടിന് അനുവദിച്ച് റഫറൻസ് കോടതി നിശ്ചയിച്ച തുകയനുസരിച്ച് നഷ്ടപരിഹാരം പുനർനിർണയിച്ചു. എന്നാൽ മറ്റ് ഭൂവുടമകളുടെ അപ്പീലിൽ കർണാടക ഹൈക്കോടതി 2013 ജൂലൈ 22-ന് നഷ്ടപരിഹാരം വീണ്ടും വർധിപ്പിച്ച് ഏക്കറിന് 3.5 ലക്ഷം രൂപയാക്കി. ഇതേ തുക ലഭിക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് അപ്പീലുകാർ 2013 നവംബർ 25-ന് വീണ്ടും അപേക്ഷ നൽകി.

രണ്ടാമതും പുനർനിർണയം തേടാം; നിയമത്തിൽ വിലക്കില്ലെന്ന് സുപ്രീംകോടതി

റഫറൻസ് കോടതിയുടെ വിധിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരിക്കൽ നഷ്ടപരിഹാരം പുനർനിർണയിക്കുകയും പണം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന കാരണത്താൽ പിന്നീട് ഹൈക്കോടതി അനുവദിച്ച ഉയർന്ന നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടാൻ തടസ്സമില്ലെന്നാണ് സുപ്രീംകോടതിയുടെ നിർണായക കണ്ടെത്തൽ. 1894-ലെ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നിയമത്തിലെ 28-എ വകുപ്പിൽ ഇത്തരമൊരു രണ്ടാമത്തെ അപേക്ഷ വിലക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

റഫറൻസ് കോടതിയുടെ വിധി അപ്പീലിൽ ഹൈക്കോടതി പരിഗണിച്ച് പുതിയ വിധി പറയുമ്പോൾ ആദ്യ വിധി ഹൈക്കോടതി വിധിയിൽ ലയിക്കും. അതിനുശേഷം പ്രാബല്യത്തിലുള്ളത് ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധിയാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന നഷ്ടപരിഹാരം നേടിയ സമാന സാഹചര്യത്തിലുള്ള ഭൂവുടമകളുമായി തുല്യത ആവശ്യപ്പെടാൻ മറ്റു ഭൂവുടമകൾക്കും കഴിയുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സമ്പന്നർക്കും കോടതിയിലെത്താൻ കഴിയാത്തവർക്കും നഷ്ടപരിഹാരത്തിൽ വേർതിരിവ് പാടില്ല

28-എ വകുപ്പിന്റെ ലക്ഷ്യം ഒരേ ഏറ്റെടുക്കലിൽ ഉൾപ്പെട്ട സമാന ഭൂവുടമകൾക്കിടയിലെ നഷ്ടപരിഹാര അസമത്വം ഒഴിവാക്കുകയാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സാമ്പത്തികമായി മെച്ചപ്പെട്ടവർക്ക് മാത്രം കോടതിയെ സമീപിച്ച് ഉയർന്ന നഷ്ടപരിഹാരം നേടാനും മറ്റുള്ളവർ കുറഞ്ഞ തുകയിൽ ഒതുങ്ങാനും ഇടവരരുതെന്നതാണ് ഈ വ്യവസ്ഥയുടെ ഉദ്ദേശ്യം. നടപടിക്രമത്തിലെ സാങ്കേതികതകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഈ തുല്യത ഇല്ലാതാക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടാണ് വിധിയിലൂടെ കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.

ഹൈക്കോടതി വിധി റദ്ദാക്കി; എട്ടാഴ്ചയ്ക്കകം നഷ്ടപരിഹാരം വീണ്ടും നിശ്ചയിക്കണം

രണ്ടാമത്തെ പുനർനിർണയ അപേക്ഷ അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന കർണാടക ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന്റെ വിധി സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. അപേക്ഷ തള്ളിയ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ 2013 നവംബർ 30-ലെ ഉത്തരവും റദ്ദാക്കി. 2013 ജൂലൈ 22-ലെ കർണാടക ഹൈക്കോടതി വിധിയിൽ നിശ്ചയിച്ച നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അന്ദനയ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അപ്പീലുകാരുടെ തുക വീണ്ടും നിശ്ചയിക്കണം. സുപ്രീംകോടതി വിധിയുടെ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് എട്ടാഴ്ചയ്ക്കകം നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

സമാന ഭൂവുടമകളുടെ നഷ്ടപരിഹാരത്തിൽ തുല്യത ഉറപ്പാക്കുന്ന രാജ്യവ്യാപക നിയമവ്യാഖ്യാനം

വിധിയോടെ 28-എ വകുപ്പ് പ്രകാരം ഒരിക്കൽ പുനർനിർണയം നേടിയെന്നത് മാത്രം പിന്നീട് അപ്പീൽ കോടതിയിൽ ലഭിക്കുന്ന വർധന തേടുന്നതിന് തടസ്സമല്ലെന്ന നിയമവ്യാഖ്യാനം വ്യക്തമായി. റഫറൻസ് കോടതി വിധി ഹൈക്കോടതി വിധിയിൽ ലയിക്കുന്നതിനാൽ അന്തിമമായി പ്രാബല്യത്തിലുള്ള ഉയർന്ന നഷ്ടപരിഹാരത്തിന്റെ പ്രയോജനം സമാന സാഹചര്യത്തിലുള്ള ഭൂവുടമകൾക്കും ആവശ്യപ്പെടാം. സുപ്രീംകോടതിയുടെ ഈ വ്യാഖ്യാനം രാജ്യത്താകെയുള്ള സമാന ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കൽ നഷ്ടപരിഹാര തർക്കങ്ങളിൽ ബാധകമായ നിയമനിലപാടായി മാറും.