ന്യൂഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 4
രാജ്യത്തെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം കൂടുതൽ വിദ്യാർഥികൾക്ക് പ്രാപ്യമാക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പ്, ഫീസ് ഇളവ്, വിദ്യാഭ്യാസ വായ്പ, ഹോസ്റ്റൽ സൗകര്യം, ഓൺലൈൻ പഠനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന വിവിധ പദ്ധതികൾ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നടപ്പാക്കുകയാണ്. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കുടുംബങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഗുണമേന്മയുള്ള ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ലോക്സഭയിലെ നക്ഷത്രചിഹ്നമിട്ട ചോദ്യത്തിന് മറുപടിയായി കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി പ്രഹ്ലാദ് ജോഷിയാണ് വിവരങ്ങൾ അറിയിച്ചത്.
ഒറ്റവർഷം 1.09 കോടി സ്കോളർഷിപ്പുകൾ
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020 ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ പ്രവേശനം, തുല്യത, ചെലവ് കുറയ്ക്കൽ, എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളൽ എന്നിവയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. പദ്ധതികളുടെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന വിദ്യാർഥികൾക്ക് കേന്ദ്രം വിവിധ സ്കോളർഷിപ്പുകളിലൂടെ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നുണ്ട്.
പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗം, മറ്റു പിന്നാക്കവിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവർക്കുള്ള പോസ്റ്റ് മെട്രിക് സ്കോളർഷിപ്പുകൾ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും വഴിയാണ് നടപ്പാക്കുന്നത്. സാമൂഹികനീതി-ശാക്തീകരണ മന്ത്രാലയവും ഗോത്രകാര്യ മന്ത്രാലയവുമാണ് ഇവയുടെ ഭരണചുമതല വഹിക്കുന്നത്. മാതാപിതാക്കളുടെ വരുമാനപരിധിയും മറ്റു മാനദണ്ഡങ്ങളും അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ആനുകൂല്യം നൽകുന്നത്.
ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് പ്രധാനമന്ത്രി ഉച്ചതർ ശിക്ഷ പ്രോത്സാഹൻ പദ്ധതിയും നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. കോളജ്, സർവകലാശാല വിദ്യാർഥികൾക്കുള്ള കേന്ദ്രമേഖലാ സ്കോളർഷിപ്പ് പദ്ധതിയും ജമ്മു കശ്മീർ, ലഡാക്ക് വിദ്യാർഥികൾക്കുള്ള പ്രത്യേക സ്കോളർഷിപ്പ് പദ്ധതിയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
2025-26 സാമ്പത്തികവർഷത്തിൽ പോസ്റ്റ് മെട്രിക്, ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ പഠനത്തിനായി ഏകദേശം 1.09 കോടി സ്കോളർഷിപ്പുകളാണ് കേന്ദ്രം നൽകിയത്. ഇതിൽ മറ്റു പിന്നാക്കവിഭാഗങ്ങൾ, അതിപിന്നാക്കവിഭാഗങ്ങൾ, വിജ്ഞാപനത്തിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട ഗോത്രവിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവർക്കായി ഏകദേശം 36 ലക്ഷം സ്കോളർഷിപ്പുകൾ നൽകി. പട്ടികജാതി വിദ്യാർഥികൾക്ക് 48 ലക്ഷവും പട്ടികവർഗ വിദ്യാർഥികൾക്ക് 24 ലക്ഷവും സ്കോളർഷിപ്പുകൾ ലഭിച്ചു.
ഐ.ഐ.ടി, എൻ.ഐ.ടി വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഫീസ് ഇളവ്
ഐ.ഐ.ടി, എൻ.ഐ.ടി ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലെ പഠനം സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിദ്യാർഥികൾക്ക് താങ്ങാനാകുന്ന വിധത്തിൽ ട്യൂഷൻ ഫീസിൽ ഇളവ് നൽകുന്നുണ്ട്.
2016-17 അധ്യയനവർഷം മുതൽ പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗം, ഭിന്നശേഷിക്കാർ, വാർഷിക കുടുംബവരുമാനം ഒരു ലക്ഷം രൂപയിൽ താഴെയുള്ള സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിദ്യാർഥികൾ എന്നിവർക്ക് മുഴുവൻ ഫീസും ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കുടുംബവരുമാനം ഒരു ലക്ഷം മുതൽ അഞ്ചുലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള മറ്റു സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന വിദ്യാർഥികൾക്ക് മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭാഗം ഫീസിളവും നൽകുന്നു.
രാജ്യത്തെ 31 ദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യാ സ്ഥാപനങ്ങളും ഐ.ഐ.ഇ.എസ്.ടി ഷിബ്പുരും പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗം, ഭിന്നശേഷി വിഭാഗങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് എം.ഇ, എം.ടെക് ബിരുദാനന്തര കോഴ്സുകളുടെ ട്യൂഷൻ ഫീസ് പൂർണമായി ഒഴിവാക്കുന്നുണ്ട്.
ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ഹോസ്റ്റലുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ ധനസഹായ ഏജൻസിയിലൂടെ സഹായം നൽകുന്നു. 2017ൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയതുമുതൽ 2026 മാർച്ചുവരെ കേന്ദ്ര ധനസഹായം ലഭിക്കുന്ന വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് 24,977.62 കോടി രൂപയുടെ വായ്പയാണ് ഏജൻസി വിതരണം ചെയ്തത്.
ഓരോ ജില്ലയിലും പെൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റൽ
വിദ്യാർഥികളുടെ താമസാവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾ ആവശ്യാനുസരണം പുതിയ ഹോസ്റ്റലുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഗ്രാന്റും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ ധനസഹായ ഏജൻസിയുടെ സാമ്പത്തികസഹായവും ഉപയോഗിച്ചാണ് സർവകലാശാലകളിലെ ഹോസ്റ്റലുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നത്.
2013-14 സാമ്പത്തികവർഷത്തിൽ കേന്ദ്ര സർവകലാശാലകൾക്ക് 5,603.79 കോടി രൂപയാണ് ഗ്രാന്റായി അനുവദിച്ചത്. 2014-15 മുതൽ 2025-26 വരെ 1,13,943.55 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു. 2026-27 വർഷത്തേക്ക് 17,440 കോടി രൂപയാണ് നീക്കിവച്ചിരിക്കുന്നത്. സർവകലാശാലകൾക്ക് അവരുടെ മുൻഗണന അനുസരിച്ച് അക്കാദമിക, ഭരണ, അടിസ്ഥാനസൗകര്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഈ തുക ഉപയോഗിക്കാം.
2026-27ലെ കേന്ദ്ര ബജറ്റിൽ എല്ലാ ജില്ലകളിലും ഓരോ പെൺകുട്ടികളുടെ ഹോസ്റ്റൽ സ്ഥാപിക്കാനും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, എൻജിനിയറിങ്, ഗണിതശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കുള്ള പെൺകുട്ടികളുടെ പ്രവേശനം വർധിപ്പിക്കാനും ചെലവ് കുറഞ്ഞ താമസസൗകര്യം ഒരുക്കാനുമാണ് പദ്ധതി.
ഈ വിഷയങ്ങളിലെ പെൺകുട്ടികളുടെ പ്രവേശനനിരക്ക് 2014-15ലെ 38.4 ശതമാനത്തിൽനിന്ന് 2023-24ൽ 44 ശതമാനമായി ഉയർന്നു. ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനയാണിതെന്ന് അഖിലേന്ത്യാ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സർവേ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഓൺലൈൻ പഠനത്തിന് സ്വയം, സാഥീ സംവിധാനങ്ങൾ
ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസനയം 2020 അനുസരിച്ച് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ഗുണമേന്മയുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാക്കാനാണ് കേന്ദ്രം ശ്രമിക്കുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങളും പഠനവിഭവങ്ങളും ഓൺലൈൻ വേദികളും വിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി വിവര-ആശയവിനിമയ സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെയുള്ള ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ ദൗത്യം നടപ്പാക്കുന്നു.
പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ കോഴ്സുകൾ സൗജന്യമായി പഠിക്കാൻ സ്വയം ഓൺലൈൻ വേദി ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിലൂടെ 20,000ത്തിലേറെ കോഴ്സ് അവതരണങ്ങൾ നടന്നു. ആരംഭിച്ചതുമുതൽ ആകെ പ്രവേശനം ആറുകോടി കടന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യവസായ മേഖലയും തമ്മിലുള്ള സഹകരണം വർധിപ്പിക്കാനും വിദ്യാർഥികളുടെ തൊഴിൽസാധ്യത മെച്ചപ്പെടുത്താനും ബഹുഭാഷാ സ്വയം പ്ലസ് വേദിയും ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026 ജൂലൈയിലെ കണക്കനുസരിച്ച് 89 വ്യവസായ പങ്കാളികളുമായി ചേർന്ന് 15 മേഖലകളിലായി വ്യവസായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമായ 500ലേറെ കോഴ്സുകൾ ഇതിൽ ലഭ്യമാണ്.
ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പും ഐ.ഐ.ടി കാൻപുരും ചേർന്ന് 2023 നവംബറിൽ സാഥീ പഠനവേദി ആരംഭിച്ചു. ജെ.ഇ.ഇ, നീറ്റ്, സി.യു.ഇ.ടി, ഐ.സി.എ.ആർ, എസ്.എസ്.സി, ഐ.ബി.പി.എസ് തുടങ്ങിയ മത്സരപരീക്ഷകൾക്കുള്ള സൗജന്യ പഠനസാമഗ്രികളും പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ വിദഗ്ധരുടെ മാർഗനിർദേശവും ഇതിലൂടെ ലഭിക്കും. സാമ്പത്തികമായും സാമൂഹികമായും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവർ ഉൾപ്പെടെ 21 ലക്ഷത്തിലേറെ പഠിതാക്കൾ ഇതുവരെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും രാജ്യവ്യാപകമായി അക്കാദമിക ജേണലുകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ ഒരു രാജ്യം ഒരു സബ്സ്ക്രിപ്ഷൻ പദ്ധതിയും ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 32 പ്രസാധകരുടെ 13,000ത്തിലേറെ ജേണലുകൾ പദ്ധതിയിലൂടെ ലഭിക്കും. 7,499 ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ, ഗവേഷണ-വികസന സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇതിന്റെ പരിധിയിലുണ്ട്.
ഈടില്ലാതെ വിദ്യാലക്ഷ്മി വിദ്യാഭ്യാസ വായ്പ
സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ട് കാരണം ഒരു വിദ്യാർഥിക്കും ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിക്കപ്പെടരുതെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 2024 നവംബറിൽ പ്രധാനമന്ത്രി വിദ്യാലക്ഷ്മി പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു. മികച്ച ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ മെറിറ്റ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവേശനം നേടുന്ന വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഈടോ ജാമ്യക്കാരനോ ഇല്ലാതെ വിദ്യാഭ്യാസ വായ്പ ലഭിക്കും. വായ്പയുടെ പരമാവധി തുകയ്ക്ക് പരിധിയില്ല.
വാർഷിക കുടുംബവരുമാനം എട്ടുലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള വിദ്യാർഥികൾക്ക് പത്തുലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള വായ്പയ്ക്ക് മൂന്ന് ശതമാനം പലിശയിളവും ലഭിക്കും. 2024 നവംബർ ആറുമുതൽ 2026 ജൂലൈ 21 വരെ 1,12,817 വിദ്യാലക്ഷ്മി വിദ്യാഭ്യാസ വായ്പകൾ അനുവദിച്ചു. ആകെ 15,634.78 കോടി രൂപയാണ് അനുവദിച്ചത്.
ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് പ്രധാനമന്ത്രി ഉച്ചതർ ശിക്ഷ പ്രോത്സാഹൻ കേന്ദ്രമേഖലാ പലിശസഹായ പദ്ധതിയും നടപ്പാക്കുന്നു. നാക് അംഗീകാരമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലോ എൻ.ബി.എ അംഗീകാരമുള്ള സാങ്കേതിക-പ്രൊഫഷണൽ കോഴ്സുകളിലോ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളിലോ കേന്ദ്ര ധനസഹായമുള്ള സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങളിലോ പഠിക്കുന്നവർക്ക് സഹായം ലഭിക്കും. വാർഷിക കുടുംബവരുമാനം 4.5 ലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള വിദ്യാർഥികളുടെ പത്തുലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള വായ്പയ്ക്ക് പഠനകാലവും അതിനുശേഷമുള്ള ഒരു വർഷവും ഉൾപ്പെടുന്ന മൊറട്ടോറിയം കാലത്ത് മുഴുവൻ പലിശസഹായവും നൽകും. ഗുണഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണത്തിന് പരിധിയില്ല.
പ്രധാനമന്ത്രി ഉച്ചതർ ശിക്ഷ പ്രോത്സാഹൻ വിദ്യാഭ്യാസവായ്പാ ക്രെഡിറ്റ് ഗ്യാരന്റി ഫണ്ട് പദ്ധതിയിൽ 7.5 ലക്ഷം രൂപവരെയുള്ള വായ്പകൾക്ക് കേന്ദ്രം ഉറപ്പുനൽകും. തിരിച്ചടവ് മുടങ്ങിയാൽ കുടിശ്ശികയുടെ 75 ശതമാനംവരെ ഗ്യാരന്റി പരിരക്ഷ ലഭിക്കും. ഇന്ത്യൻ ബാങ്ക്സ് അസോസിയേഷന്റെ മാതൃകാ വിദ്യാഭ്യാസവായ്പാ പദ്ധതിയിൽ മൊറട്ടോറിയം കാലാവധിക്കുശേഷം വായ്പ തിരിച്ചടയ്ക്കാൻ 15 വർഷംവരെ സമയം ലഭിക്കും.
വിദ്യാലക്ഷ്മി പദ്ധതി, പലിശസഹായ പദ്ധതി, വായ്പാ ഗ്യാരന്റി പദ്ധതി, വിവിധ സ്കോളർഷിപ്പുകൾ എന്നിവയിലൂടെ അർഹരായ വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി സമഗ്ര സാമ്പത്തികസഹായമാണ് കേന്ദ്രം നൽകുന്നതെന്ന് മന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.
ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ പ്രവേശനം 4.50 കോടിയായി
വിവിധ പദ്ധതികളുടെ ഫലമായി രാജ്യത്തെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മൊത്തപ്രവേശന അനുപാതം 2014-15ലെ 23.7ൽനിന്ന് 2023-24ൽ 30 ആയി ഉയർന്നു. സ്ത്രീകളുടെ പ്രവേശന അനുപാതം ഇതേ കാലയളവിൽ 22.9ൽനിന്ന് 31.2 ആയി വർധിച്ചു.
പട്ടികജാതി വിദ്യാർഥികളുടെ പ്രവേശന അനുപാതം 8.9 പോയിന്റും പട്ടികവർഗ വിദ്യാർഥികളുടേത് 9.3 പോയിന്റും ഉയർന്നു. രാജ്യത്തെ ആകെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വിദ്യാർഥികളുടെ എണ്ണം 2014-15ലെ 3.42 കോടിയിൽനിന്ന് 2023-24ൽ 4.50 കോടിയായി. പത്തുവർഷത്തിനിടെ 1.08 കോടിയിലേറെ വിദ്യാർഥികളാണ് പുതുതായി ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായത്.
