ന്യൂഡൽഹി/ 2026 /ഓഗസ്റ്റ് 05
രാജ്യത്തെ കാലാവസ്ഥാ പ്രവചന സംവിധാനം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കേന്ദ്ര ഭൗമശാസ്ത്ര മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് വിവിധ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു. കർഷകർ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർക്ക് കൂടുതൽ കൃത്യമായ പ്രവചനവും നേരത്തെയുള്ള മുന്നറിയിപ്പും ലഭ്യമാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അത്യാധുനിക കംപ്യൂട്ടിങ് സൗകര്യങ്ങൾ, നിരീക്ഷണ ശൃംഖലകൾ, കൃത്രിമബുദ്ധി അധിഷ്ഠിത ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്ര ഭൗമശാസ്ത്ര സഹമന്ത്രി സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ് ലോക്സഭയിൽ നൽകിയ എഴുത്തുപരമായ മറുപടിയിൽ അറിയിച്ചു.
നിരീക്ഷണ ശൃംഖല കൂടുതൽ ശക്തമായി
ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ള കംപ്യൂട്ടിങ് സംവിധാനങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ ഉയർന്ന വ്യക്തതയുള്ള സംഖ്യാധിഷ്ഠിത കാലാവസ്ഥാ മാതൃകകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സാധാരണ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥാ നിലയങ്ങൾ, മഴമാപിനികൾ, കാർഷിക കാലാവസ്ഥാ നിലയങ്ങൾ, ഡോപ്ലർ റഡാറുകൾ, അന്തരീക്ഷ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഉപഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയും ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണ്. ഇതോടെ കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണം, പ്രവചനം, മുന്നറിയിപ്പ് എന്നിവയുടെ കൃത്യതയും വിശ്വാസ്യതയും വർധിച്ചതായി സർക്കാർ അറിയിച്ചു.
പഞ്ചായത്ത് കൂട്ടങ്ങൾക്കും ആറു കിലോമീറ്റർ പ്രവചനം
മിഷൻ മൗസം പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ഹ്രസ്വകാല, ഇടക്കാല, ദീർഘകാല പ്രവചനങ്ങൾ നൽകുന്ന ആഗോള-പ്രാദേശിക കാലാവസ്ഥാ മാതൃകകൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കി. ആറു കിലോമീറ്റർ സ്ഥലവ്യക്തതയുള്ള ഭാരത് പ്രവചന സംവിധാനം പഞ്ചായത്ത് കൂട്ടങ്ങളുടെ തലത്തിൽ പ്രവചനം നൽകുന്നു. പ്രാദേശിക കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങൾ കൂടുതൽ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിയാനും പ്രവചനത്തിന്റെ നിലവാരം ഉയർത്താനും ഇതിലൂടെ കഴിയുന്നു.
പഞ്ചായത്തീരാജ് മന്ത്രാലയവുമായി ചേർന്ന് രാജ്യത്തെ മിക്കവാറും എല്ലാ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും പഞ്ചായത്ത് തല കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇ-ഗ്രാമസ്വരാജ്, മേരി പഞ്ചായത്ത്, ഇ-മാൻചിത്ര, മൗസംഗ്രാം തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കും. പാങ്ഗു വെതർ, ഫോർകാസ്റ്റ് നെറ്റ്, ഗ്രാഫ്കാസ്റ്റ് എന്നീ മൂന്ന് കൃത്രിമബുദ്ധി ആഗോള മാതൃകകളും കടുത്ത കാലാവസ്ഥ മുൻകൂട്ടി കണ്ടെത്താൻ പ്രവചകർക്ക് സഹായം നൽകുന്നു.
ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുതവണ കാർഷിക ഉപദേശം
ഇന്ത്യൻ കാർഷിക ഗവേഷണ കൗൺസിൽ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സംസ്ഥാന കാർഷിക സർവകലാശാലകൾ, ഇന്ത്യൻ സാങ്കേതിക സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ 55 സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ചേർന്നാണ് ഗ്രാമീണ കൃഷി മൗസം സേവ നടപ്പാക്കുന്നത്. 127 കാർഷിക കാലാവസ്ഥാ മേഖലകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന 130 കാർഷിക കാലാവസ്ഥാ ഫീൽഡ് യൂണിറ്റുകൾ ചൊവ്വ, വെള്ളി ദിവസങ്ങളിൽ ജില്ലാതല ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നു.
ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പിന്റെ ഇടക്കാല പ്രവചനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഒരാഴ്ചത്തേക്കുള്ള കാർഷിക നിർദേശങ്ങൾ തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഉത്തർപ്രദേശ് ഉൾപ്പെടെ രാജ്യത്തെ എല്ലാ പ്രധാന കാർഷിക ജില്ലകളിലും തത്സമയ കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനവും കാർഷിക ഉപദേശവും നേരത്തെയുള്ള മുന്നറിയിപ്പും കർഷകർക്ക് നേരിട്ട് ലഭ്യമാക്കുന്നുണ്ട്.
ഏഴുദിവസത്തെ മുന്നറിയിപ്പ് ദിവസം രണ്ടുതവണ
പ്രാദേശിക കാലാവസ്ഥാ കേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെ ഏഴുദിവസം വരെ പ്രാബല്യമുള്ള ജില്ലാതല ആഘാതാധിഷ്ഠിത പ്രവചനവും അപകടസാധ്യതാ മുന്നറിയിപ്പും ദിവസം രണ്ടുതവണ നൽകുന്നു. കടുത്ത കാലാവസ്ഥ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ മുന്നറിയിപ്പുകളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കും. മൊബൈൽ പ്രയോഗങ്ങൾ, വിവരവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ, വെബ് പോർട്ടലുകൾ, സന്ദേശങ്ങൾ, ടെലിവിഷൻ, റേഡിയോ, സമൂഹമാധ്യമങ്ങൾ എന്നിവ വഴിയാണ് വിവരങ്ങൾ ജനങ്ങളിലെത്തിക്കുന്നത്.
മിന്നൽ മുന്നറിയിപ്പിനും പ്രത്യേക പ്രയോഗം
കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനത്തിനും മുന്നറിയിപ്പിനുമായി മൗസം പ്രയോഗം, കാർഷിക കാലാവസ്ഥാ സേവനത്തിനായി മേഘദൂത്, മിന്നൽ മുന്നറിയിപ്പിനായി ദാമിനി, രാജ്യവ്യാപക കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾക്കായി ഉമംഗ് എന്നിവ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറൻ ഉത്തർപ്രദേശിലെ ബാഗ്പത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലും ഈ സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. കർഷക ഉപദേശങ്ങളുടെയും പൊതുജനങ്ങൾക്കുള്ള അടിയന്തര പ്രവചന സേവനങ്ങളുടെയും പ്രയോജനം വിലയിരുത്താൻ വകുപ്പ് പതിവായി സർവേ നടത്തുകയും റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
.
