ഡൽഹി / 2026 / ഓഗസ്റ്റ് 05
ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലും സമീപ സമുദ്രമേഖലകളിലും ആഴത്തിലുള്ള സംവഹന മേഘങ്ങളുടെ എണ്ണവും മേഘങ്ങളുടെ ഉയരവും വർധിച്ചതായി പുതിയ പഠനങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. കുറഞ്ഞ സമയത്തിനുള്ളിൽ അതിശക്തമായ മഴ പെയ്യുന്ന സംഭവങ്ങളും കൂടുകയാണ്. മൺസൂൺ വ്യതിയാനങ്ങളും തീവ്ര കാലാവസ്ഥാ സംഭവങ്ങളും കൂടുതൽ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ കാലാവസ്ഥാ മോഡലിങ്, ഉപഗ്രഹ നിരീക്ഷണം, അന്തരീക്ഷ ഗവേഷണം, സംഖ്യാധിഷ്ഠിത കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനം എന്നിവ കൂട്ടിയിണക്കിയുള്ള ‘മിഷൻ മൗസം’ നടപ്പാക്കുകയാണെന്ന് ഭൗമശാസ്ത്ര സഹമന്ത്രി സ്വതന്ത്ര ചുമതലയുള്ള ഡോ. ജിതേന്ദ്ര സിങ് ലോക്സഭയിൽ രേഖാമൂലം അറിയിച്ചു.
അതിശക്തമായ മഴ കൂടുന്നു
മധ്യ ഇന്ത്യയിൽ അതിശക്തമായ മഴയുടെ എണ്ണവും തീവ്രതയും വർധിക്കുന്നതായി പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതേസമയം, മിതമായ മഴ ലഭിക്കുന്ന സംഭവങ്ങൾ കുറയുകയാണ്. രാജ്യത്തെ താഴ്ന്ന മേഘങ്ങളിൽ ദീർഘകാലമായി ഉണ്ടായ മാറ്റങ്ങളും ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മനുഷ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾ മൂലമുള്ള ആഗോള കാലാവസ്ഥാ മാറ്റം ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം, ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം, ഹിമാലയം എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക കാലാവസ്ഥയെയും മൺസൂണിനെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്നും ഭൗമശാസ്ത്ര മന്ത്രാലയത്തിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിശദമായി പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രവചന സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ കൃത്യമാക്കും
ഓരോ മാസത്തേക്കും സീസണിലേക്കുമുള്ള ദീർഘകാല പ്രവചനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാൻ വിവിധ കാലാവസ്ഥാ മാതൃകകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത മൾട്ടി മോഡൽ എൻസെംബിൾ സംവിധാനവും സംയോജിത ചലനാത്മക കാലാവസ്ഥാ മാതൃകകളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. മെച്ചപ്പെട്ട മാതൃകാ ഭൗതികശാസ്ത്രം, ഉയർന്ന സ്ഥലവ്യക്തത, നവീന വിവര സംയോജനരീതികൾ, കൂടുതൽ കണക്കുകൂട്ടൽ ശേഷി എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് സംഖ്യാധിഷ്ഠിത കാലാവസ്ഥാ പ്രവചന മാതൃകകൾ തുടർച്ചയായി നവീകരിക്കും. കൂടുതൽ ഡോപ്ലർ കാലാവസ്ഥാ റഡാറുകൾ, മിന്നൽ നിരീക്ഷണ ശൃംഖല, സ്വയമേവ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാലാവസ്ഥാ നിലയങ്ങൾ, മഴമാപിനികൾ, അന്തരീക്ഷ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, കാറ്റ് നിരീക്ഷണ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയും സ്ഥാപിക്കും.
ഉപഗ്രഹ വിവരങ്ങളും മുന്നറിയിപ്പുകളും
തദ്ദേശീയ കാലാവസ്ഥാ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണം വിപുലീകരിക്കും. ഉപഗ്രഹം, റഡാർ, സ്ഥലതല നിരീക്ഷണം എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് പ്രവചന കൃത്യത മെച്ചപ്പെടുത്തും. ദേശീയ ഇടത്തരം കാലാവസ്ഥാ പ്രവചന കേന്ദ്രം നാസ, നോവ, ഇസ, യൂമെറ്റ്കാസ്റ്റ്, സി.എം.എ, കെ.എം.എ, ജെ.എം.എ തുടങ്ങിയ ആഗോള സ്ഥാപനങ്ങളിൽനിന്നും ഐ.എസ്.ആർ.ഒ, ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് തുടങ്ങിയ ദേശീയ സ്ഥാപനങ്ങളിൽനിന്നും തത്സമയത്തിന് അടുത്ത ഉപഗ്രഹ വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ലോക കാലാവസ്ഥാ സംഘടനയുടെ അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങളായി അംഗീകരിച്ച പുതിയ രാജ്യാന്തര ഉപഗ്രഹ നിരീക്ഷണങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് പ്രവചന സംവിധാനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
സ്വദേശീയ സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ജനകേന്ദ്രീകൃത പ്രവചന സംവിധാനങ്ങൾ ദുരന്ത മുന്നൊരുക്കവും പൊതുസുരക്ഷയും ശക്തമാക്കും. ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് സ്വന്തമായി വികസിപ്പിച്ച തീരുമാനസഹായ സംവിധാനം ആത്മനിർഭർ ഭാരത് പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. മൊബൈൽ പ്രയോഗങ്ങൾ, വിവര കൈമാറ്റ സംവിധാനങ്ങൾ, വെബ് പോർട്ടലുകൾ, ഹ്രസ്വസന്ദേശം, ടെലിവിഷൻ, റേഡിയോ, സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഏജൻസികളുമായി ചേർന്ന് മുന്നറിയിപ്പുകൾ നൽകും.
പഞ്ചായത്തുതലത്തിലും കാലാവസ്ഥാ വിവരം
പഞ്ചായത്തിരാജ് മന്ത്രാലയവുമായി ചേർന്ന് ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് പഞ്ചായത്ത് മൗസം സേവാ പോർട്ടൽ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇ-ഗ്രാംസ്വരാജ്, മേരി പഞ്ചായത്ത് പ്രയോഗം, ഇ-മാൻചിത്ര, മൗസംഗ്രാം എന്നിവയിലൂടെ പഞ്ചായത്തുതല പ്രവചനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കും. പഞ്ചായത്ത് അംഗങ്ങൾ, വാർഡ് അംഗങ്ങൾ, പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിമാർ എന്നിവരുടെ മൊബൈൽ നമ്പറുകൾ പോർട്ടലുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിലൂടെ വാട്സാപ്പിൽ കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങളും കാർഷിക കാലാവസ്ഥാ നിർദേശങ്ങളും ലഭിക്കും. ഗ്രാമതലത്തിലെ അവസാന വ്യക്തിയിലേക്കും വിവരം എത്തിക്കാൻ കൃഷി സഖി, പശു സഖി ശൃംഖലകളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
ദേശീയ ഇടത്തരം കാലാവസ്ഥാ പ്രവചന കേന്ദ്രം രണ്ട് ആധുനിക കാലാവസ്ഥാ പുനർവിശകലന വിവരശേഖരങ്ങളും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1992 മുതൽ 2018 വരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ 25 കിലോമീറ്റർ സ്ഥലവ്യക്തതയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ആഗോള ശേഖരവും 1979 മുതൽ 2020 വരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ 12 കിലോമീറ്റർ സ്ഥലവ്യക്തതയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രാദേശിക ശേഖരവുമാണിത്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ഉഷ്ണതരംഗം, ശൈത്യതരംഗം, ചുഴലിക്കാറ്റ്, കനത്ത മഴ എന്നിവ വിലയിരുത്താനും കൃത്രിമബുദ്ധി, യന്ത്രപഠനം എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രയോഗങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനും ഇവ സഹായിക്കും.
ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി സഹകരണം
ഉയർന്ന വ്യക്തതയുള്ള അന്തരീക്ഷ നിരീക്ഷണം, പുതുതലമുറ റഡാറുകൾ, ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ള കംപ്യൂട്ടറുകൾ, മെച്ചപ്പെട്ട ഭൂവ്യവസ്ഥാ മാതൃകകൾ, വിവരാധിഷ്ഠിത രീതികൾ, തീരുമാനസഹായ സംവിധാനം, അവസാന വ്യക്തിയിലേക്കുള്ള വിവരവിതരണം എന്നിവ നടപ്പാക്കാൻ മിഷൻ മൗസം സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് മൺസൂൺ ഗവേഷണ പദ്ധതികളും നൽകുന്നുണ്ട്.
ഇന്ത്യൻ സാങ്കേതികവിദ്യാ സ്ഥാപനങ്ങൾ, സർവകലാശാലകൾ, ദേശീയ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ലോക കാലാവസ്ഥാ സംഘടന, രാജ്യാന്തര കാലാവസ്ഥാ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഭൗമവ്യവസ്ഥാ ശാസ്ത്ര ഏജൻസികൾ എന്നിവയുമായി സഹകരിച്ചാണ് പ്രവർത്തനം. സംയുക്ത ഗവേഷണം, ശേഷിവികസനം, പരിശീലനം, ശിൽപ്പശാലകൾ, ശാസ്ത്രീയ വിവര കൈമാറ്റം എന്നിവയും നടത്തും. കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഗവേഷണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ദുരന്തനിവാരണ അതോറിറ്റികൾ എന്നിവയുമായുള്ള സഹകരണത്തിലൂടെ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിരോധശേഷിയും അപകടസാധ്യത കുറയ്ക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും മെച്ചപ്പെടുത്തും.
ഇന്ത്യൻ ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനം മൺസൂൺ മിഷൻ പ്രവചന സംവിധാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പാണ് ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സ്ഥാപനം സ്വന്തമായി വികസിപ്പിച്ച സമുദ്ര ഊർജ കൈമാറ്റ വിവരങ്ങൾ, പുതിയ കരഭാഗ മാതൃക, നദീജല ഒഴുക്ക് സംവിധാനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുത്തി സീസണൽ പ്രവചന മാതൃക മെച്ചപ്പെടുത്താനാണ് പദ്ധതി. രാജ്യത്തെ മൊത്തം മഴ പ്രവചിക്കുന്നതിനു പുറമേ മൺസൂൺ കാലത്തെ തീവ്ര കാലാവസ്ഥാ സംഭവങ്ങൾ പ്രവചിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
.
