29 ജൂലായ് 2026

അഞ്ച് വർഷത്തിനിടെ ഇന്ത്യയിൽ ഡെങ്കിപ്പനി എങ്ങനെ കൂടുതൽ അപകടകാരിയായി? വൈറസിന്റെ പുതിയ മുഖം, മരണഭീഷണി, സാമ്പത്തിക നഷ്ടം…

ഒരു കാലത്ത് മഴക്കാല രോഗമെന്ന നിലയിൽ മാത്രം കണ്ടിരുന്ന ഡെങ്കിപ്പനി ഇന്ന് ഇന്ത്യയിൽ വർഷം മുഴുവൻ ഭീഷണിയാകുകയാണ്. രോഗികളുടെ എണ്ണം ഉയരുന്നതു മാത്രമല്ല, രോഗത്തിന്റെ സ്വഭാവവും മാറുകയാണ്. മുമ്പ് ഒരു വൈറസ് വകഭേദം മാത്രമായിരുന്നു പല പ്രദേശങ്ങളിലും ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ഒരേ സമയം ഒന്നിലധികം ഡെങ്കി വൈറസ് വകഭേദങ്ങൾ ഒരേ നഗരത്തിലും ഒരേ സംസ്ഥാനത്തും സഞ്ചരിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്. ഇതോടെ രണ്ടാമതോ മൂന്നാമതോ ഡെങ്കിപ്പനി ബാധിക്കുന്നവരിൽ ഗുരുതര രോഗാവസ്ഥയും മരണസാധ്യതയും വർധിക്കുകയാണെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. രാജ്യത്തെ പൊതുജനാരോഗ്യ സംവിധാനത്തിനും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും വലിയ വെല്ലുവിളിയായാണ് ഡെങ്കി മാറുന്നത്.

അഞ്ച് വർഷത്തെ കണക്കുകൾ പറയുന്നത് എന്ത്?

കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ദേശീയ വെക്ടർജന്യ രോഗനിയന്ത്രണ പരിപാടി (NCVBDC) പ്രകാരമുള്ള ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് വർഷത്തിനിടെ ഇന്ത്യയിൽ ഡെങ്കിപ്പനി വലിയ ഉയർച്ചയും ഇടിവും കണ്ടു.

വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന മറ്റൊരു കാര്യമുണ്ട്. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളിൽ ഉൾപ്പെടാതെ പോകുന്ന രോഗികൾ ധാരാളമുണ്ടാകാം. സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളിൽ ചികിത്സ തേടുന്നവരും പരിശോധന നടത്താത്തവരും ഉൾപ്പെടെ യഥാർഥ രോഗബാധ ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളെക്കാൾ പലമടങ്ങ് കൂടുതലായിരിക്കാമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

കേരളം: മഴക്കാലം തുടങ്ങിയാൽ ഡെങ്കിപ്പനിയുടെ ‘ഹോട്ട് സ്പോട്ട്’

മഴ ശക്തമാകുന്നതോടെ ഡെങ്കിപ്പനി കേരളത്തിന്റെ വാർഷിക ആരോഗ്യവെല്ലുവിളികളിലൊന്നായി മാറുകയാണ്. എറണാകുളം, തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട്, പാലക്കാട്, കൊല്ലം തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിലാണ് ഓരോ വർഷവും രോഗബാധ കൂടുതലായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാന ആരോഗ്യവകുപ്പ് കൊതുക് ഉറവിട നശീകരണം, വീടുതോറുമുള്ള പരിശോധന, ജലസംഭരണികളുടെ നിരീക്ഷണം, പനി ക്ലിനിക്കുകൾ എന്നിവ ശക്തമാക്കിയിട്ടും മഴയും നഗരവൽക്കരണവും കാരണം രോഗവ്യാപനം പൂർണമായി നിയന്ത്രിക്കാനായിട്ടില്ല. 2025-ൽ സംസ്ഥാനത്ത് 29,300 സംശയാസ്പദ ഡെങ്കിപ്പനി കേസുകളും 22 സംശയാസ്പദ മരണങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടതായി ആരോഗ്യവകുപ്പിന്റെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് 2024-ലെ 53,764 സംശയാസ്പദ കേസുകളും 44 മരണങ്ങളും അപേക്ഷിച്ച് കുറവാണെങ്കിലും, വൈറസിന്റെ സെറോടൈപ്പുകളിലെ മാറ്റവും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും കാരണം ഭീഷണി അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്. 2026 ജൂലൈയുടെ ആദ്യ പത്ത് ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ 206 സ്ഥിരീകരിച്ച കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത് രോഗവ്യാപനത്തിന്റെ വേഗത വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഡെങ്കിപ്പനിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ അപകടം പനി തന്നെ അല്ല, അത് ശരീരത്തിനുള്ളിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്ന നാശമാണ്. ഗുരുതര ഡെങ്കി ബാധിച്ചാൽ രക്തക്കുഴലുകളിൽ നിന്ന് പ്ലാസ്മ ചോർന്ന് രക്തസമ്മർദ്ദം അപകടകരമായി താഴാം. പ്ലേറ്റ്‌ലെറ്റുകൾ കുറയുന്നതോടൊപ്പം ആന്തരിക രക്തസ്രാവം, കരൾ, ഹൃദയം, വൃക്ക, മസ്തിഷ്കം തുടങ്ങിയ അവയവങ്ങളുടെ പ്രവർത്തന തകരാർ, ഡെങ്കി ഷോക്ക് സിൻഡ്രോം, മൾട്ടി ഓർഗൻ ഫെയില്യർ എന്നിവ ഉണ്ടാകാം. പ്രത്യേകിച്ച് മുമ്പ് മറ്റൊരു ഡെങ്കി വൈറസ് വകഭേദം ബാധിച്ചവരിൽ വീണ്ടും വ്യത്യസ്ത സെറോടൈപ്പ് ബാധിക്കുമ്പോൾ രോഗം അതിവേഗം ഗുരുതരമാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. അതിനാൽ കേരളത്തിൽ സാധാരണ പനിയെ പോലും അവഗണിക്കരുതെന്നും, രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസത്തിലധികം പനി തുടരുകയോ കടുത്ത വയറുവേദന, ഛർദി, രക്തസ്രാവം, അമിത ക്ഷീണം തുടങ്ങിയ മുന്നറിയിപ്പ് ലക്ഷണങ്ങൾ കണ്ടാൽ ഉടൻ ആശുപത്രിയിൽ എത്തണമെന്നും ആരോഗ്യവിദഗ്ധർ ആവർത്തിച്ച് നിർദേശിക്കുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇപ്പോൾ ഡെങ്കി കൂടുതൽ അപകടകാരിയാകുന്നത്?

ഡെങ്കിപ്പനിക്ക് നാല് പ്രധാന വൈറസ് വകഭേദങ്ങളുണ്ട്.

• DENV-1
• DENV-2
• DENV-3
• DENV-4

ഒരു വകഭേദം ബാധിച്ചാൽ അതിനെതിരെയുള്ള പ്രതിരോധശേഷി ലഭിക്കും. പക്ഷേ ബാക്കിയുള്ള മൂന്ന് വകഭേദങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ സംരക്ഷണം ലഭിക്കില്ല. അതിനാൽ പിന്നീട് മറ്റൊരു വകഭേദം ബാധിക്കുമ്പോൾ ശരീരത്തിലെ പഴയ ആന്റിബോഡികൾ വൈറസിനെ നശിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം രോഗം കൂടുതൽ ഗുരുതരമാക്കുന്ന പ്രതിഭാസം ഉണ്ടാകാം. ഇതിനെ ആന്റിബോഡി ഡിപെൻഡന്റ് എൻഹാൻസ്മെന്റ് (ADE) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയിൽ ഇപ്പോൾ പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം സെറോടൈപ്പുകൾ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനാൽ രണ്ടാമത്തെ അണുബാധയുടെ സാധ്യതയും ഗുരുതര ഡെങ്കിയുടെ അപകടവും ഉയരുകയാണ്. സമീപകാല പഠനങ്ങൾ DENV-2 പല പ്രദേശങ്ങളിലും പ്രബലമാണെന്നും മിശ്ര സെറോടൈപ്പ് അണുബാധകളും വർധിക്കുന്നുവെന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സാധാരണ പനിയല്ല, ശരീരത്തെ തകർക്കുന്ന രോഗം

ഡെങ്കിപ്പനിയുടെ തുടക്കം സാധാരണ വൈറൽ പനിയെപ്പോലെയായിരിക്കും.

• കഠിന പനി
• തലവേദന
• കണ്ണിന് പിന്നിലെ വേദന
• പേശിവേദന
• സന്ധിവേദന
• ശരീരത്തിൽ ചുവന്ന പാടുകൾ
• ഛർദി

എന്നാൽ ചിലരിൽ രോഗം അതിവേഗം ഗുരുതരമാകും.

• രക്തത്തിലെ പ്ലേറ്റ്‌ലെറ്റുകൾ അപകടകരമായി കുറയും.
• രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകും.
• രക്തസമ്മർദ്ദം താഴും.
• കരൾ, ഹൃദയം, മസ്തിഷ്കം തുടങ്ങിയ അവയവങ്ങൾക്ക് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കാം.
• ഡെങ്കി ഷോക്ക് സിൻഡ്രോം ഉണ്ടാകാം.
• ചികിത്സ വൈകിയാൽ മരണം വരെ സംഭവിക്കാം.

രണ്ടാമതോ മൂന്നാമതോ ഡെങ്കി ബാധിക്കുന്നവരിലാണ് ഈ അപകടം കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്.

ആരാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ അപകടത്തിൽ?

ഡോക്ടർമാർ പറയുന്നതനുസരിച്ച് താഴെപ്പറയുന്ന വിഭാഗങ്ങൾ കൂടുതൽ ജാഗ്രത പാലിക്കണം.

• കുട്ടികൾ
• ഗർഭിണികൾ
• വയോധികർ
• പ്രമേഹം, ഹൃദ്രോഗം, വൃക്കരോഗം തുടങ്ങിയ അസുഖമുള്ളവർ
• മുമ്പ് ഡെങ്കി ബാധിച്ചവർ

ഇവരിൽ ഗുരുതര ഡെങ്കി ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്.

സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെയും വിഴുങ്ങുന്ന ഡെങ്കി

ഡെങ്കിപ്പനി ആശുപത്രി കിടക്കകൾ നിറയ്ക്കുന്ന രോഗം മാത്രമല്ല. അത് തൊഴിൽ ദിനങ്ങളും കുടുംബങ്ങളുടെ വരുമാനവും ആരോഗ്യച്ചെലവും കുത്തനെ ഉയർത്തുന്നു.

ഒരു രോഗിക്ക് ദിവസങ്ങളോളം ജോലി ചെയ്യാനാകാതെ വരാം. കുടുംബാംഗങ്ങൾ പരിചരണത്തിനായി ജോലി ഒഴിവാക്കേണ്ടിവരും. ആശുപത്രി പ്രവേശനം, രക്തപരിശോധനകൾ, പ്ലേറ്റ്‌ലെറ്റ് നിരീക്ഷണം, ഐ.സി.യു. ചികിത്സ എന്നിവ ആരോഗ്യച്ചെലവ് വർധിപ്പിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ കൊതുകുനശീകരണം, നിരീക്ഷണം, ഫോഗിംഗ്, പൊതുജന ബോധവൽക്കരണം എന്നിവയ്ക്കായി വലിയ തുക ചെലവഴിക്കുന്നു.

ലോകതലത്തിൽ ഡെങ്കിയുടെ സാമ്പത്തിക ഭാരം പ്രതിവർഷം ബില്യൺ ഡോളറുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയ്ക്ക് മാത്രം കൃത്യമായ ദേശീയ ചെലവ് സർക്കാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഉയരുന്ന രോഗബാധ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും ആരോഗ്യരംഗ ചെലവും വർധിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന് പൊതുജനാരോഗ്യ പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

കാലാവസ്ഥയും നഗരവൽക്കരണവും പുതിയ വെല്ലുവിളി

മുമ്പ് മഴക്കാലത്താണ് ഡെങ്കി കൂടുതലായി കണ്ടിരുന്നത്. എന്നാൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, ഉയരുന്ന താപനില, നഗരങ്ങളിലെ വെള്ളക്കെട്ട്, നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ, വീടുകളിലെ ജലസംഭരണം എന്നിവ കാരണം വർഷം മുഴുവൻ കൊതുകുകളുടെ പ്രജനനം നടക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഡെങ്കി ഒരു സീസണൽ രോഗത്തിൽ നിന്ന് വർഷം മുഴുവൻ നിലനിൽക്കുന്ന പൊതുജനാരോഗ്യ ഭീഷണിയായി മാറുകയാണെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.

പരിഹാരം ചികിത്സയിൽ മാത്രമല്ല, പ്രതിരോധത്തിലും

ഡെങ്കിക്ക് പ്രത്യേക വൈറസ് വിരുദ്ധ മരുന്നില്ല. അതിനാൽ നേരത്തെയുള്ള രോഗനിർണയവും ശരിയായ ദ്രാവകചികിത്സയും രോഗിയുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമാണ്. അതിനൊപ്പം കൊതുകുകളുടെ പ്രജനന കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുക, വീടിനും പരിസരത്തും വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കാതിരിക്കുക, വ്യക്തിഗത സംരക്ഷണ മാർഗങ്ങൾ പാലിക്കുക എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ പ്രതിരോധം. അടുത്തിടെ നാല് സെറോടൈപ്പുകളെയും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഡെങ്കി വാക്സിന് ഇന്ത്യയിൽ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പൊതുജനാരോഗ്യ വിദഗ്ധർ പറയുന്നത് വാക്സിൻ മാത്രം മതിയാകില്ലെന്നും കൊതുക് നിയന്ത്രണവും സമൂഹ പങ്കാളിത്തവും അനിവാര്യമാണെന്നുമാണ്.

ഇന്ത്യയിലെ ഡെങ്കിപ്പനി ഇനി ഒരു മഴക്കാല പനിയുടെ കഥയല്ല. മാറുന്ന വൈറസ്, ഒരേസമയം സഞ്ചരിക്കുന്ന പല സെറോടൈപ്പുകൾ, ആവർത്തിച്ചുള്ള അണുബാധ, ഉയരുന്ന രോഗഭാരം, ആരോഗ്യച്ചെലവ്, തൊഴിൽ നഷ്ടം എന്നിവ ചേർന്ന് ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ ആരോഗ്യത്തിനും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഡെങ്കിക്കെതിരായ പോരാട്ടം ആശുപത്രികളിൽ മാത്രം ജയിക്കാനാവില്ല. ഓരോ വീടും കൊതുകിന്റെ പ്രജനന കേന്ദ്രമാകാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്ന നാളിലാണ് ഈ യുദ്ധത്തിലെ യഥാർഥ വിജയം.