ന്യൂഡൽഹി, ജൂലൈ 28-

2026 ജൂലൈ 27-ന് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കരോളും ജസ്റ്റിസ് അഗസ്റ്റിൻ ജോർജ് മസീഹും അടങ്ങിയ സുപ്രീംകോടതി ബെഞ്ച്, സഞ്ജീവ് കുമാർ വേഴ്സസ് ശകുന്തളാ ദേവി & മറ്റ് പ്രതികൾ എന്ന കേസിൽ സുപ്രധാന വിധി പ്രസ്താവിച്ചു. അപ്പീലുകാരനായ സഞ്ജീവ് കുമാറിന് വേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ രാജീവ് ഭല്ലയും സംഘവും ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികളായ ശകുന്തളാ ദേവിക്കും മറ്റ് പ്രതികൾക്കും വേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ സുമീത് മഹാജനും സംഘവും ഹാജരായി. ഒരു കക്ഷിചേരൽ ഹർജി ഗുണദോഷങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തള്ളിയശേഷം അതേ ആശ്വാസം മറ്റൊരു സിവിൽ നടപടിച്ചട്ട വ്യവസ്ഥ ഉപയോഗിച്ച് വീണ്ടും ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഒരേ അവകാശവാദം മറ്റൊരു നടപടിച്ചട്ട വ്യവസ്ഥയിൽ വീണ്ടും ഉന്നയിക്കാനാവില്ല

ഓർഡർ 1 റൂൾ 10 പ്രകാരമുള്ള കക്ഷിചേരൽ ഹർജി ഗുണദോഷങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തള്ളുകയും ആ ഉത്തരവ് അന്തിമമാവുകയും ചെയ്താൽ, അതേ വസ്തുതകളും അതേ അവകാശവാദവും അടിസ്ഥാനമാക്കി ഓർഡർ 22 റൂൾ 10 പ്രകാരം വീണ്ടും കക്ഷിചേരൽ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് റെസ് ജുഡിക്കാറ്റ സിദ്ധാന്തം മൂലം തടയപ്പെടുമെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. നടപടിച്ചട്ടത്തിലെ വ്യത്യസ്ത വ്യവസ്ഥകൾ ഉപയോഗിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം വീണ്ടും അതേ ആശ്വാസം ആവശ്യപ്പെടാനാകില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

സാങ്കേതിക കാരണത്താൽ തള്ളിയാൽ വീണ്ടും അപേക്ഷിക്കാം

എന്നാൽ ആദ്യ ഹർജി സാങ്കേതികമോ നടപടിക്രമപരമോ ആയ കാരണങ്ങളാൽ മാത്രമാണ് തള്ളിയതെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പിന്നീട് പുതിയ അവകാശ കൈമാറ്റമോ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങളോ ഉണ്ടായാൽ, തുടർന്ന് സമർപ്പിക്കുന്ന കക്ഷിചേരൽ ഹർജിക്ക് റെസ് ജുഡിക്കാറ്റ ബാധകമാകില്ലെന്നും സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമാക്കി. അതിനാൽ ഓരോ കേസിലെയും മുൻ ഉത്തരവിന്റെ സ്വഭാവം പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പ്രധാന അപ്പീലിൽ വിലക്ക്; ക്രോസ് ഒബ്ജക്ഷനിൽ കക്ഷിചേരൽ അനുവദിച്ചു

ഈ കേസിൽ പ്രധാന അപ്പീലിൽ കക്ഷിചേരൽ അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി നടപടി സുപ്രീംകോടതി റദ്ദാക്കി. എന്നാൽ ക്രോസ് ഒബ്ജക്ഷനിൽ കക്ഷിചേരാൻ അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് നിലനിർത്തി. കാരണം, മുൻപ് തള്ളിയ ഹർജി പ്രധാന അപ്പീലുമായി മാത്രമാണ് ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നതെന്നും ക്രോസ് ഒബ്ജക്ഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നില്ലെന്നും കോടതി വിലയിരുത്തി. അതുകൊണ്ട് ആ ഭാഗത്ത് റെസ് ജുഡിക്കാറ്റ ബാധകമല്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

അപ്പീൽ ഭാഗികമായി അനുവദിച്ച് സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവ്

ഇതോടെ അപ്പീൽ സുപ്രീംകോടതി ഭാഗികമായി അനുവദിച്ചു. പ്രധാന അപ്പീലിൽ കക്ഷിചേരൽ അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് റദ്ദാക്കിയെങ്കിലും, ക്രോസ് ഒബ്ജക്ഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷിചേരൽ ഉത്തരവ് തുടരുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സിവിൽ നടപടിച്ചട്ട വ്യവസ്ഥകളുടെ പ്രയോഗത്തിന് സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തത

ഈ വിധിയിലൂടെ രാജ്യത്താകെ സിവിൽ കേസുകളിൽ കക്ഷിചേരൽ ഹർജികൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ റെസ് ജുഡിക്കാറ്റ സിദ്ധാന്തം എങ്ങനെ പ്രയോഗിക്കണമെന്നതിൽ സുപ്രീംകോടതി വ്യക്തമായ നിയമവ്യാഖ്യാനം നൽകി. സമാന വസ്തുതകളിൽ അന്തിമമായ ഉത്തരവിനെ മറികടക്കാൻ വ്യത്യസ്ത നടപടിച്ചട്ട വ്യവസ്ഥകൾ ഉപയോഗിക്കാനാവില്ലെന്ന നിയമതത്വത്തിന് ഈ വിധി രാജ്യവ്യാപകമായ മുൻനിര നിദർശന മൂല്യം നൽകുന്നു.