കൊൽക്കത്ത, 2026 ഒക്ടോബർ 27 –
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയെയും അദാനി ഗ്രൂപ്പിനെയും ബന്ധപ്പെടുത്തി ഗുരുതര ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്ന വീഡിയോ സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളിൽനിന്ന് നീക്കാൻ കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. 2026 ഒക്ടോബർ 26-ന് ജസ്റ്റിസ് ആര്യക് ദത്തയാണ് ഇടക്കാല ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. അദാനി എന്റർപ്രൈസസ് ലിമിറ്റഡ് നൽകിയ മാനനഷ്ടക്കേസിലാണ് നടപടി. സംരംഭകനും വീഡിയോ നിർമാതാവുമായ സബീർ ഭാട്ടിയയും യൂട്യൂബ്, എക്സ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം തുടങ്ങിയ സാമൂഹികമാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങളുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. അദാനി എന്റർപ്രൈസസിനുവേണ്ടി മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ അനിർബൻ റേ ഹാജരായി. മറ്റ് കക്ഷികളുടെ അഭിഭാഷകരുടെ പേരുകൾ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.
മോദിയും അദാനിയും ഇന്ത്യയെ കൊള്ളയടിച്ചതെങ്ങനെ എന്ന അർഥം വരുന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള വീഡിയോയാണ് നീക്കാൻ നിർദേശിച്ചത്. വീഡിയോയുടെ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരണവും പങ്കുവയ്ക്കലും തടയാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. 2027 ജനുവരി 31 വരെയോ അതിന് മുമ്പ് മറ്റൊരു ഉത്തരവുണ്ടാകുന്നതുവരെയോ വിലക്ക് തുടരും.
ലഹരിക്കടത്തും ഭീകരപ്രവർത്തനത്തിനുള്ള ധനസഹായവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആരോപണങ്ങൾ വീഡിയോയിൽ
ഏകദേശം 36 മിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള വീഡിയോ 2026 ഒക്ടോബർ ഒമ്പതിനാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതെന്ന് അദാനി എന്റർപ്രൈസസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. സബീർ ഭാട്ടിയയുടെ യൂട്യൂബ് ചാനലും മറ്റൊരു ചാനലും ചേർന്നാണ് വീഡിയോ പുറത്തുവിട്ടതെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ വാദം.
ലഹരിക്കടത്ത് വഴി ഭീകരപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്നതിൽ അദാനി ഗ്രൂപ്പിന് പങ്കുണ്ടെന്നതടക്കമുള്ള ഗുരുതര ആരോപണങ്ങളാണ് വീഡിയോയിൽ ഉന്നയിച്ചിരുന്നത്. ഒരു കർഷകനെതിരെ പൊലീസ് അതിക്രമവും വ്യാജ ക്രിമിനൽ നടപടികളും ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ പങ്കുണ്ടെന്ന ആരോപണവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഈ ആരോപണങ്ങൾ വസ്തുതകളെന്ന രീതിയിലാണ് അവതരിപ്പിച്ചതെന്ന് കോടതി പ്രാഥമികമായി വിലയിരുത്തി. എന്നാൽ ആരോപണങ്ങൾ ശരിവയ്ക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക അന്വേഷണ കണ്ടെത്തൽ കോടതിക്ക് മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചിട്ടില്ലെന്നും ജസ്റ്റിസ് ആര്യക് ദത്ത ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
വീഡിയോ ഇന്ത്യയിൽ തടഞ്ഞിട്ടും വീണ്ടും പ്രചരിപ്പിച്ചെന്ന് അദാനി എന്റർപ്രൈസസ്
വീഡിയോ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ദിവസം തന്നെ യൂട്യൂബിൽ 46,134 കാഴ്ചകളും എക്സിൽ ഏകദേശം 40,000 കാഴ്ചകളും ലഭിച്ചതായി അദാനി എന്റർപ്രൈസസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു.
സർക്കാരിന്റെ പരാതിയെ തുടർന്ന് വീഡിയോയുടെ ആദ്യ യൂട്യൂബ് പതിപ്പ് ഇന്ത്യയിൽ ലഭ്യമല്ലാതാക്കിയിരുന്നു. എന്നാൽ മറ്റ് അക്കൗണ്ടുകളിലൂടെയും വീണ്ടും അപ്ലോഡ് ചെയ്തും വീഡിയോ പ്രചരിപ്പിച്ചെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ ആരോപണം.
2026 ഒക്ടോബർ 22-ന് സബീർ ഭാട്ടിയ വീഡിയോ വീണ്ടും എക്സിൽ പങ്കുവച്ചതായും കമ്പനി ആരോപിച്ചു. വീഡിയോയിലെ ആരോപണങ്ങൾ തെറ്റാണെന്നും അവ കമ്പനിയുടെ പ്രതിച്ഛായയെ ബാധിച്ചെന്നും അദാനി എന്റർപ്രൈസസ് വാദിച്ചു.
കമ്പനിയുടെ വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളെയോ സർക്കാർ നയങ്ങളെയോ വിമർശിക്കുന്നത് പൊതുവായി തടയണമെന്നല്ല ആവശ്യമെന്ന് അഭിഭാഷകൻ അനിർബൻ റേ കോടതിയെ അറിയിച്ചു. പ്രത്യേക വീഡിയോയും അതിലെ അപകീർത്തികരമെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന പ്രസ്താവനകളും തടയണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം.
വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള വിലക്ക് അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രം
മാനനഷ്ടക്കേസുകളിൽ വിചാരണ പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന് വിലക്കേർപ്പെടുത്തുന്നത് അതീവ ജാഗ്രതയോടെ വേണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ആര്യക് ദത്ത വ്യക്തമാക്കി.
ഇത്തരം ഉത്തരവുകൾ നൽകുമ്പോൾ പൊതുജനങ്ങളുടെ അറിയാനുള്ള അവകാശവും അഭിപ്രായപ്രകടന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുണ്ടാകാവുന്ന നിയന്ത്രണവും പരിഗണിക്കണം. 2024-ലെ ബ്ലൂംബെർഗ്–സീ എന്റർടെയ്ൻമെന്റ് കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയും കോടതി പരാമർശിച്ചു.
എന്നാൽ ഈ കേസിലെ വീഡിയോയിൽ ഗുരുതര ആരോപണങ്ങൾ വസ്തുതകളെന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് കോടതി പ്രാഥമികമായി കണ്ടെത്തി. വീഡിയോ വീണ്ടും പ്രചരിക്കുന്നത് കമ്പനിയുടെ സൽപ്പേരിന് പരിഹരിക്കാനാവാത്ത നഷ്ടമുണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും വിലയിരുത്തി. അതിനാലാണ് വിചാരണയ്ക്ക് മുമ്പുതന്നെ ഇടക്കാല വിലക്ക് അനുവദിച്ചത്.
വീഡിയോയുടെ പകർപ്പുകളും നീക്കണം; പരസ്യവരുമാനവും തടയണം
യൂട്യൂബ്, എക്സ്, ഇൻസ്റ്റഗ്രാം എന്നിവയ്ക്ക് കോടതി നൽകിയ നിർദേശങ്ങൾ വീഡിയോയുടെ ആദ്യ പതിപ്പിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.
വീഡിയോയുടെ ഭാഗങ്ങൾ, ചുരുക്കിയ പതിപ്പുകൾ, അതേ ഉള്ളടക്കമുള്ള പുനഃപ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ എന്നിവയും നീക്കണം. ഹർജിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ള ഇന്റർനെറ്റ് വിലാസങ്ങളിലെ വീഡിയോ ലഭ്യതയും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും തടയണം.
വീഡിയോയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അക്കൗണ്ടുകളുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ വിവരങ്ങളും ഇന്റർനെറ്റ് വിലാസ രേഖകളും സൂക്ഷിക്കണം. തിരിച്ചറിയാത്ത അക്കൗണ്ട് ഉടമകളുടെ അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ മുദ്രവച്ച കവറിൽ കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കണം.
വിലക്കുള്ള വീഡിയോയിൽ പരസ്യങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാനോ അതിലൂടെ വരുമാനം പങ്കുവയ്ക്കാനോ പാടില്ല. നേരത്തെ ലഭിച്ച പരസ്യവരുമാനത്തിന്റെ രേഖകളും സംരക്ഷിക്കണം.
ഉത്തരവ് ലഭിച്ച് രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ നിർദേശങ്ങൾ നടപ്പാക്കിയതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ സത്യവാങ്മൂലമായി സമർപ്പിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.
എതിർകക്ഷികൾക്ക് മറുപടി നൽകാൻ നാലാഴ്ച; ജനുവരിയിൽ വീണ്ടും വാദം
കോടതിയുടെ നടപടി അന്തിമ മാനനഷ്ടവിധിയല്ല. അദാനി എന്റർപ്രൈസസിന്റെ ആരോപണങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക പരിശോധന നടത്തി അനുവദിച്ച താൽക്കാലിക സംരക്ഷണമാണിത്.
എതിർകക്ഷികൾക്ക് നോട്ടീസ് ലഭിച്ച് നാലാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ എതിർസത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാം. അതിനുശേഷം രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ അദാനി എന്റർപ്രൈസസിന് മറുപടി നൽകാം.
കേസ് 2027 ജനുവരിയിലെ പ്രതിമാസ പട്ടികയിൽ റെഗുലർ ബെഞ്ചിന് മുമ്പാകെ വീണ്ടും പരിഗണിക്കും. 2027 ജനുവരി 31 വരെയോ പുതിയ ഉത്തരവുണ്ടാകുന്നതുവരെയോ നിലവിലെ വിലക്ക് തുടരും.
തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിമർശനത്തിനും വാർത്തകൾക്കും വിലക്കില്ല
അദാനി എന്റർപ്രൈസസിനെയോ അദാനി ഗ്രൂപ്പിനെയോ സർക്കാർ നയങ്ങളെയോ വിമർശിക്കുന്നത് പൊതുവായി നിരോധിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി പ്രത്യേകം വ്യക്തമാക്കി.
തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിമർശനത്തിനും നീതിപൂർവമായ വാർത്താ റിപ്പോർട്ടിങ്ങിനും വിലക്കില്ല. കേസിലെ നിർദിഷ്ട വീഡിയോയ്ക്കും അതിന്റെ പകർപ്പുകൾക്കും ഉത്തരവിൽ പരാമർശിച്ച അപകീർത്തികരമെന്ന് പ്രാഥമികമായി വിലയിരുത്തിയ പ്രസ്താവനകൾക്കുമാണ് നിയന്ത്രണം.
ഈ ഉത്തരവിലൂടെ സമൂഹമാധ്യമ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് നിർദിഷ്ട ഉള്ളടക്കം നീക്കാനും രേഖകൾ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള ബാധ്യതയുണ്ടായി. അതേസമയം, വിമർശന സ്വാതന്ത്ര്യവും വ്യക്തികളുടെയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും സൽപ്പേരിനുള്ള അവകാശവും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ പരിഗണിക്കണമെന്ന സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുൻനിലപാടും ഹൈക്കോടതി പിന്തുടർന്നു.
ഇത് ഈ കേസിലെ ഇടക്കാല ഉത്തരവിന്റെ പ്രായോഗിക ഫലമാണ്. എല്ലാ രാഷ്ട്രീയ വിമർശനങ്ങൾക്കും പൊതുവായ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തുന്ന പുതിയ നിയമമല്ല.