ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 15 –

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയസാഹചര്യങ്ങൾ മാറുന്നതിനിടെ ഇസ്രയേലുമായി സുരക്ഷാസഹകരണം ശക്തമാക്കാനുള്ള സാധ്യത സൗദി അറേബ്യ പരിശോധിക്കുന്നു. യെമനിലെ ഇറാൻ പിന്തുണയുള്ള ഹൂതികൾ സൗദിക്കുനേരെ നടത്തുന്ന മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളാണ് പുതിയ നീക്കത്തിന് പിന്നിൽ. ഒക്ടോബർ 10ന് റിയാദിലെ കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലുണ്ടായ ഹൂതി ആക്രമണത്തിൽ 13 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും മുന്നൂറിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഒക്ടോബർ 11ന് നടന്ന മറ്റൊരു ആക്രമണത്തിൽ ഒരാൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും പത്തോളം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ആക്രമണത്തെ ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു പരസ്യമായി അപലപിച്ചു. സൗദിയുമായി ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്രബന്ധമില്ലാത്ത ഇസ്രയേൽ, ഹൂതികൾക്കെതിരായ നീക്കത്തിൽ സഹകരിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. എന്നാൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഔദ്യോഗിക ധാരണയിലെത്തിയിട്ടില്ല.

ഹൂതികൾക്കെതിരെ ഇസ്രയേലിന്റെ സഹായം തേടാൻ നീക്കം

ഹൂതികളുടെ ആക്രമണങ്ങൾ തടയാൻ ഇസ്രയേലിന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ സഹായം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സൗദിയും ഇസ്രയേലും ചർച്ച നടത്തിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അമേരിക്കയുടെ സെൻട്രൽ കമാൻഡ് വഴിയാണ് ചർച്ചകൾ നടന്നതെന്നാണ് വിവരം. സെപ്റ്റംബർ 15ന് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഹൂതികൾക്കെതിരായ രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്നതായിരുന്നു ചർച്ചാവിഷയം. സൗദിക്ക് സൈനിക സഹായവും ഉപദേശവും നൽകാനുള്ള സന്നദ്ധത ഇസ്രയേൽ പരോക്ഷമായി അറിയിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഒക്ടോബർ 12ന് ഹൂതികൾക്കെതിരായ സൈനികനടപടിയിൽ ഇസ്രയേലിനെ പങ്കെടുപ്പിക്കാൻ സൗദിയുടെ അനുമതി തേടുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നു. ഇറാന്റെ പിന്തുണയുള്ള ഹൂതികൾ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും പൊതുവായ സുരക്ഷാഭീഷണിയായതാണ് സഹകരണസാധ്യത വർധിപ്പിച്ചത്.

ട്രംപിന്റെ നിലപാട് സൗദിയുടെ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ മാറ്റുന്നു

ഹൂതികൾക്കെതിരെ നേരിട്ടുള്ള അമേരിക്കൻ സൈനിക ഇടപെടൽ ലഭിക്കാത്തതും സൗദിയെ പുതിയ വഴികൾ തേടാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. സെപ്റ്റംബറിൽ സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനോട് സൈനിക സഹായം ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ നേരിട്ടുള്ള ആക്രമണത്തിന് അമേരിക്ക തയ്യാറായില്ല. പകരം രഹസ്യാന്വേഷണ വിവരങ്ങളും ആക്രമണലക്ഷ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള സഹായവുമാണ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തത്. സൗദിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കുള്ള അമേരിക്കയുടെ പിന്തുണ തുടരുമെന്ന് വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ വ്യക്തമാക്കിയെങ്കിലും ഹൂതികൾക്കെതിരെ പുതിയ വ്യോമാക്രമണം പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. അതേസമയം, മുപ്പത് വർഷത്തെ സിവിലിയൻ ആണവസഹകരണ കരാർ സൗദിക്ക് നൽകാൻ ട്രംപ് തയ്യാറാണെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. എന്നാൽ ഇസ്രയേലിനെ അംഗീകരിക്കുകയും അബ്രഹാം കരാറുകളിൽ ചേരുകയും ചെയ്യണമെന്ന വ്യവസ്ഥയാണ് മുന്നോട്ടുവച്ചിരിക്കുന്നത്.

പാകിസ്താൻ–തുർക്കി പ്രതിരോധസഖ്യത്തിന്റെ പരിമിതികൾ പുറത്തുവരുന്നു

സൗദി അറേബ്യ, പാകിസ്താൻ, തുർക്കി എന്നിവരുടെ പ്രതിരോധധാരണയായ മക്ക കരാറിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയും ചർച്ചയാകുകയാണ്. സഖ്യത്തിലെ ഒരു രാജ്യത്തിനുനേരെയുള്ള ആക്രമണം എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കുമെതിരായ ആക്രമണമായി കണക്കാക്കുന്നതാണ് കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനം. എന്നാൽ ഹൂതി ആക്രമണങ്ങൾ ശക്തമായപ്പോൾ സഖ്യകക്ഷികൾക്ക് നൽകാനായ സഹായത്തിൽ പരിമിതികളുണ്ടായെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. സൈന്യത്തെ വിന്യസിക്കാനോ ആക്രമണനടപടികളിൽ പങ്കെടുക്കാനോ തുർക്കി തയ്യാറായില്ല. പകരം സൈനിക ഉപകരണങ്ങളും സാങ്കേതിക സഹായവുമാണ് നൽകിയത്. പാകിസ്താൻ സൈനികസഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുകയും പാക് യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ യെമനിലെ ഹൂതി കേന്ദ്രങ്ങളിൽ വ്യോമാക്രമണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നിട്ടും സൗദിക്ക് ആവശ്യമായ പ്രതിരോധസംരക്ഷണം ലഭിക്കുന്നതിൽ പരിമിതികൾ തുടർന്നു. പാകിസ്താനും തുർക്കിയും നൽകിയ സഹായം പ്രധാനമായും പ്രതീകാത്മകമായിരുന്നുവെന്നാണ് ഇസ്രയേലി സുരക്ഷാവിദഗ്ധനായ വിരമിച്ച കേണൽ എറാൻ ലെർമാന്റെ വിലയിരുത്തൽ. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇസ്രയേലിന്റെ മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളും രഹസ്യാന്വേഷണ ശേഷിയും സൗദിക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ളതാകുന്നത്.

2023ൽ നിലച്ച നയതന്ത്രനീക്കങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും സാധ്യത

2023 സെപ്റ്റംബറിൽ സൗദി അറേബ്യയും ഇസ്രയേലും നയതന്ത്രബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ധാരണയ്ക്ക് അടുത്തെത്തിയിരുന്നു. അമേരിക്കയുടെ മധ്യസ്ഥതയിലായിരുന്നു ചർച്ചകൾ. എന്നാൽ 2023 ഒക്ടോബർ ഏഴിലെ ഹമാസ് ആക്രമണവും തുടർന്നുണ്ടായ ഗാസ യുദ്ധവും ഈ നീക്കങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടിയായി. മൂന്നുവർഷത്തിനുശേഷം ഹൂതി ഭീഷണി ഇരുരാജ്യങ്ങളെയും വീണ്ടും സഹകരണസാധ്യത പരിശോധിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയാണ്. ഹൂതികൾ ചെങ്കടലിനെയും ഏദൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാബ് അൽ മന്ദബ് കടലിടുക്കിനും ഭീഷണിയുയർത്തുന്നുണ്ട്. സൗദിയുടെ വിമാനത്താവളങ്ങൾക്കും എണ്ണസംവിധാനങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധശേഷിയെക്കുറിച്ചും ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തി.

പലസ്തീൻ വിഷയത്തിൽ സൗദിയുടെ നിലപാട് തുടരുന്നു

സുരക്ഷാസഹകരണത്തിനുള്ള സാധ്യത വർധിച്ചിട്ടും ഇസ്രയേലുമായുള്ള ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്രബന്ധത്തിന് വലിയ തടസ്സങ്ങൾ തുടരുകയാണ്. പലസ്തീൻ രാഷ്ട്രം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള വിശ്വസനീയമായ നടപടികൾ ഉണ്ടാകണമെന്നാണ് സൗദിയുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ ഇക്കാര്യത്തിൽ ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ നിലപാട് വ്യത്യസ്തമാണ്. സെപ്റ്റംബർ 27ന് നെതന്യാഹുവും യുഎഇ നേതൃത്വവും പങ്കെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ തങ്ങൾ പങ്കെടുത്തിട്ടില്ലെന്ന് സൗദി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. സൗദിയിൽ അടിയന്തരമായി ഇറങ്ങിയ ഫ്ലൈദുബായ് വിമാനത്തിലെ യാത്രക്കാരെ ഒഴിപ്പിക്കാൻ ഇസ്രയേൽ സൈനികവിമാനങ്ങൾക്ക് അനുമതി നിഷേധിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. സുരക്ഷാരംഗത്തെ സഹകരണവും ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്രബന്ധവും രണ്ടാണെന്ന് ഈ സംഭവങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഹൂതികൾക്കെതിരായ നീക്കത്തിൽ ഇസ്രയേലിന്റെ സഹായം സൗദിക്ക് പ്രയോജനപ്പെടാമെങ്കിലും അത് ഉടൻ നയതന്ത്രബന്ധത്തിലേക്ക് നയിക്കണമെന്നില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.