ബെംഗളൂരു, 2026 സെപ്റ്റംബർ 26-

ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിതയിലെ 35-ാം വകുപ്പ് പാലിക്കാതെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം നിയന്ത്രിക്കുന്ന പൊലീസ് നടപടികൾ തടയാൻ കർണാടകയിൽ കർശന മാർഗനിർദേശങ്ങൾ. മോഹൻ ഗൗഡ നൽകിയ ഹർജിയിൽ ജസ്റ്റിസ് എം. നാഗപ്രസന്നയുടെ സിംഗിൾ ബെഞ്ച് 2026 ഓഗസ്റ്റ് 29ന് നൽകിയ നിർദേശത്തെ തുടർന്നാണ് സംസ്ഥാന പൊലീസ് മേധാവി രണ്ട് വിശദമായ സർക്കുലറുകൾ ഇറക്കിയത്. മോഹൻ ഗൗഡയാണ് ഹർജിക്കാരൻ. കർണാടക സർക്കാരും മറ്റൊരാളുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. 2026 സെപ്റ്റംബർ 25ന് കേസ് വീണ്ടും പരിഗണിച്ചപ്പോൾ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ ശശി കിരൺ ഷെട്ടി സർക്കുലറുകൾ കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചു. സർക്കുലറുകൾ സമഗ്രമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തിയെങ്കിലും നേരത്തെയുള്ള കോടതി നിർദേശങ്ങൾ പൂർണമായി പാലിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്നത് അടുത്ത പരിഗണനയിൽ തീരുമാനിക്കുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.

കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത ശേഷം നോട്ടീസ് നൽകുന്നത് നിയമനടപടിയാകില്ല

ഹാസ്യതാരം കുനാൽ കമ്രയുടെ വൈറ്റ്ഫീൽഡിലെ പരിപാടി റദ്ദാക്കിയതിനെ സമൂഹമാധ്യമത്തിൽ സ്വാഗതം ചെയ്തതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് മോഹൻ ഗൗഡയ്ക്കെതിരെ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തത്. എഫ്.ഐ.ആറും അറസ്റ്റും ചോദ്യം ചെയ്താണ് അദ്ദേഹം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ഉഡുപ്പിയിൽ നിന്ന് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്ത് വൈറ്റ്ഫീൽഡ് പൊലീസ് സ്റ്റേഷനു സമീപം എത്തിച്ച ശേഷമാണ് 35(3)-ാം വകുപ്പിലെ നോട്ടീസ് നൽകിയതെന്നായിരുന്നു ആരോപണം. ഒരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം യഥാർഥത്തിൽ നിയന്ത്രിച്ചശേഷം നൽകുന്ന ഔപചാരിക രേഖയായി നോട്ടീസ് മാറരുതെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഏഴ് വർഷം വരെ ശിക്ഷയുള്ള കേസുകളിൽ അറസ്റ്റ് സ്വാഭാവിക നടപടിയല്ല

ഏഴ് വർഷം വരെയുള്ള തടവുശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളിൽ അറസ്റ്റ് പതിവ് നടപടിയായി സ്വീകരിക്കരുതെന്നാണ് സർക്കുലറിലെ പ്രധാന നിർദേശം. ആദ്യം 35(3)-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരമുള്ള നോട്ടീസ് നൽകുന്നതാണ് നിയമപരമായ പൊതുനിയമം. അറസ്റ്റ് ആവശ്യമായി വരുന്ന സാഹചര്യം അപവാദമാണ്.

അറസ്റ്റ് ചെയ്യേണ്ടത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പരിശോധിക്കണം. അറസ്റ്റിന്റെ ആവശ്യകത വ്യക്തമാക്കുന്ന കാരണങ്ങളും അതിന് ആശ്രയിച്ച വിവരങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തണം. നോട്ടീസ് നൽകിയതിന്റെ തെളിവും തുടർന്നുള്ള നടപടികളും കേസ് ഡയറിയുടെയും അന്വേഷണ രേഖകളുടെയും ഭാഗമാക്കണം.

നിയമലംഘനത്തിന് അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥന് വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തം

സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാർക്കും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും നിയമനടപടികൾ പാലിക്കുന്നതിൽ വ്യക്തിപരമായ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടാകുമെന്ന് സർക്കുലർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. അറസ്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമസംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥകളുടെ ലംഘനത്തെ ചെറിയ നടപടിക്രമപ്പിഴവായി മേലുദ്യോഗസ്ഥർ കാണരുത്.

നോട്ടീസ്, അറസ്റ്റ്, കസ്റ്റഡി എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമം മനഃപൂർവമായോ ബോധപൂർവമായ അശ്രദ്ധയിലൂടെയോ ലംഘിച്ചാൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥനെതിരെ വകുപ്പുതല നടപടി സ്വീകരിക്കാം. ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ പദവി ഇതിന് തടസ്സമാകില്ല.

നിയമവിരുദ്ധ കസ്റ്റഡി പരാതികൾ മേലുദ്യോഗസ്ഥർ പരിശോധിക്കണം

നിയമവിരുദ്ധ കസ്റ്റഡി, യാന്ത്രികമായ അറസ്റ്റ്, 35-ാം വകുപ്പ് പാലിക്കാതെയുള്ള പൊലീസ് നടപടി തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട ഡെപ്യൂട്ടി പൊലീസ് കമ്മീഷണറോ പൊലീസ് സൂപ്രണ്ടോ പരിശോധിക്കണം.

സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ പൊലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥരിലും പുതിയ നിർദേശങ്ങൾ എത്തിക്കണം. പരിശീലന പരിപാടികളിലും അന്വേഷണ അവലോകനങ്ങളിലും ഈ വ്യവസ്ഥകൾ വിശദീകരിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സമൂഹമാധ്യമ പോസ്റ്റുകളിൽ യാന്ത്രികമായി കേസെടുക്കുന്നതിനും നിയന്ത്രണം

സമൂഹമാധ്യമ പോസ്റ്റുകളുടെ പേരിൽ എഫ്.ഐ.ആർ. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിലും പൊലീസ് കൂടുതൽ ജാഗ്രത പാലിക്കണമെന്ന് രണ്ടാമത്തെ സർക്കുലർ നിർദേശിക്കുന്നു. പരാതി ലഭിച്ചു എന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം യാന്ത്രികമായി കേസെടുക്കരുത്.

പ്രസംഗമോ സമൂഹമാധ്യമ പോസ്റ്റോ സംബന്ധിച്ച കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തുമ്പോൾ ബന്ധപ്പെട്ട നിയമവ്യവസ്ഥകളുടെ ഘടകങ്ങൾ പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കണം. രാഷ്ട്രീയ പ്രസംഗങ്ങളും മറ്റ് സൂക്ഷ്മമായ അഭിപ്രായപ്രകടനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന കേസുകളിൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറുടെ മുൻകൂർ നിയമോപദേശം തേടാനും നിർദേശമുണ്ട്.

സർക്കുലറുകൾ സമഗ്രമെന്ന് കോടതി; അന്തിമ തീരുമാനം അടുത്ത പരിഗണനയിൽ

2026 സെപ്റ്റംബർ 25ലെ പരിഗണനയിൽ ഡി.ജി.പി. പുറത്തിറക്കിയ സർക്കുലറുകൾ സമഗ്രമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് എം. നാഗപ്രസന്ന വിലയിരുത്തി. എന്നാൽ നേരത്തെ കോടതി നൽകിയ നിർദേശങ്ങൾ പൂർണമായി പാലിച്ചതായി സർക്കുലറുകൾ അംഗീകരിക്കണമോ എന്നത് അടുത്ത പരിഗണനയിൽ തീരുമാനിക്കും.

ബന്ധപ്പെട്ട പൊലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തുടർന്നുള്ള വാദങ്ങളിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകേണ്ടതില്ലെന്നും കോടതി പ്രത്യേകം ഉത്തരവിട്ടാൽ മാത്രം ഹാജരായാൽ മതിയെന്നും ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

അറസ്റ്റ് തീരുമാനത്തിന് ഇനി രേഖാമൂലമുള്ള ന്യായീകരണം നിർണായകം

പുതിയ സർക്കുലറുകളുടെ പ്രായോഗിക ഫലം കർണാടകയിലെ പൊലീസ് നടപടികളിലാണ്. ഏഴ് വർഷം വരെ ശിക്ഷയുള്ള കുറ്റങ്ങളിൽ അറസ്റ്റ് യാന്ത്രികമാകരുത്. നിയമപരമായ നോട്ടീസ് നൽകുകയും അറസ്റ്റ് അനിവാര്യമാണെങ്കിൽ അതിന്റെ കാരണം രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണം. നിയമസംരക്ഷണ വ്യവസ്ഥകൾ മനഃപൂർവം ലംഘിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് വ്യക്തിപരമായ വകുപ്പുതല ഉത്തരവാദിത്തവും ഉണ്ടാകും.