അഹമ്മദാബാദ്, 2026 സെപ്റ്റംബർ 23 –

മായം ചേർത്ത നെയ്യ് വിറ്റെന്ന കേസിൽ ഡയറി ഉടമ ലാൽജി ഈശ്വർദാസ് പട്ടേലിനെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയ വിചാരണക്കോടതി വിധി ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി ശരിവച്ചു. 2026 സെപ്റ്റംബർ 14ന് ജസ്റ്റിസ് ഹേമന്ത് എം. പ്രച്ഛക് ആണ് വിധി പറഞ്ഞത്. അഹമ്മദാബാദ് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ നൽകിയ അപ്പീൽ കോടതി തള്ളി. കോർപ്പറേഷനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ ദീപ് ഡി. വ്യാസ്, ലാൽജി ഈശ്വർദാസ് പട്ടേലിനുവേണ്ടി കെ.വി. ഷേലത്ത്, ഗുജറാത്ത് സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ ജിർഗ ഝവേരി എന്നിവർ ഹാജരായി.

2010ൽ അംബിക ഡയറിയിൽ നിന്ന് 600 ഗ്രാം നെയ്യ് പരിശോധനയ്ക്കെടുത്തു

2010 സെപ്റ്റംബർ 6ന് രാവിലെ 11.30ന് അഹമ്മദാബാദ് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനിലെ ഭക്ഷ്യപരിശോധകൻ ഗിരീഷ് ഭോഗിലാൽ വോറ അഹമ്മദാബാദിലെ നിക്കോൾ റോഡിലുള്ള അംബിക ഡയറി ഫാമിൽ പരിശോധന നടത്തി. കിലോയ്ക്ക് 280 രൂപ വിലയുണ്ടെന്ന് അറിയിച്ച നെയ്യിൽ നിന്ന് 600 ഗ്രാം 168 രൂപ നൽകി വാങ്ങി. സാമ്പിൾ മൂന്ന് കുപ്പികളിലാക്കി പരിശോധനയ്ക്ക് അയച്ചു. പൊതുപരിശോധകന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ മായം കണ്ടെത്തിയതായി രേഖപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്ന് ഭക്ഷ്യമായം തടയൽ നിയമപ്രകാരം ഉടമയ്ക്കെതിരെ കേസ് എടുത്തു.

കേന്ദ്ര ഭക്ഷ്യലബോറട്ടറിയുടെ പരിശോധനയിലും നെയ്യ് നിശ്ചിത നിലവാരത്തിലല്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ട്

മൈസൂരിലെ കേന്ദ്ര ഭക്ഷ്യലബോറട്ടറിയുടെ പരിശോധനയിൽ സാമ്പിളിൽ റാൻസിഡിറ്റി പരിശോധന പോസിറ്റീവായെന്നും ഫാറ്റി ആസിഡ് ഘടന നെയ്യിന്റെ നിശ്ചിത ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്നും കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് പ്രതിക്കെതിരെ നിയമനടപടിക്ക് അനുമതി നൽകിയത്. എന്നാൽ ലബോറട്ടറി റിപ്പോർട്ട് മാത്രം പരിഗണിച്ച് ശിക്ഷിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നതിനൊപ്പം സാമ്പിൾ ശേഖരിക്കുമ്പോൾ നിർബന്ധമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചോയെന്നതും കേസിൽ നിർണായകമായി.

നെയ്യ് അടങ്ങിയ പാത്രം ചൂടാക്കിയെന്ന് തെളിവില്ല; നിർബന്ധ നടപടിക്രമം പാലിച്ചില്ലെന്ന് സാക്ഷികളും സമ്മതിച്ചു

ഭക്ഷ്യമായം തടയൽ ചട്ടങ്ങളിലെ ചട്ടം 14, ചട്ടം 4(4) എന്നിവ പ്രകാരമുള്ള നിർബന്ധ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചതായി തെളിയിക്കാൻ പ്രോസിക്യൂഷന് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി കണ്ടെത്തി. സാമ്പിൾ എടുക്കുന്നതിനുമുമ്പ് നെയ്യ് സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന പാത്രം ചട്ടപ്രകാരം ചൂടാക്കിയിരുന്നുവെന്ന് തെളിവില്ല. ഭക്ഷ്യപരിശോധകനും സാമ്പിൾ ശേഖരണസമയത്ത് ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ജയന്തിഭായ് ഗണ്ഡാഭായ് സോളങ്കിയും നിർബന്ധ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് വിചാരണക്കോടതിയിൽ സമ്മതിച്ചതും കോടതി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സാമ്പിൾ പരിശോധനയിലെ നിർബന്ധ ചട്ടലംഘനം പ്രോസിക്യൂഷന്റെ കേസ് ദുർബലമാക്കിയെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ശുദ്ധ നെയ്യിന്റെ സാമ്പിൾ എടുക്കുമ്പോൾ ചട്ടങ്ങളിൽ പറയുന്ന നടപടിക്രമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ചട്ടം 14, ചട്ടം 4(4) എന്നിവ പാലിച്ചതിന് തെളിവില്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ വിചാരണക്കോടതി നൽകിയ കുറ്റവിമുക്തി നിലവിലുള്ള നിയമതത്വങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. കുറ്റവിമുക്തിയിലുള്ള വിധിയിൽ വസ്തുതാപരമോ നിയമപരമോ ആയ പിഴവ് കണ്ടെത്താനായില്ലെന്നും ഇടപെടേണ്ട തരത്തിലുള്ള നിയമവിരുദ്ധതയോ ഗുരുതരമായ അപാകതയോ ഇല്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

കുറ്റവിമുക്തി മറിച്ചിടാൻ ശക്തമായ കാരണം വേണം; സംശയാതീതമായി കുറ്റം തെളിയിച്ചില്ലെന്ന് കോടതി

കുറ്റവിമുക്തിക്കെതിരായ അപ്പീലിൽ തെളിവുകൾ വീണ്ടും പരിശോധിക്കാൻ അപ്പീൽ കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ടെങ്കിലും പ്രതിക്ക് അനുകൂലമായ നിരപരാധിത്വ അനുമാനം കൂടുതൽ ശക്തമാകുമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. രണ്ട് ന്യായമായ നിഗമനങ്ങൾക്ക് സാധ്യതയുണ്ടെങ്കിൽ വിചാരണക്കോടതിയുടെ കുറ്റവിമുക്തി സാധാരണയായി മാറ്റരുതെന്ന സുപ്രീംകോടതി വിധികളും കോടതി ആശ്രയിച്ചു. ഈ കേസിൽ പ്രതിയെ ആരോപിക്കപ്പെട്ട കുറ്റവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ വിശ്വസനീയമായ തെളിവില്ലെന്നും കുറ്റം സംശയാതീതമായി തെളിയിച്ചിട്ടില്ലെന്നും കോടതി കണ്ടെത്തി.

അഹമ്മദാബാദ് കോർപ്പറേഷന്റെ അപ്പീൽ തള്ളി; 2012ലെ കുറ്റവിമുക്തി തുടരും

2012 ജൂലൈ 20ന് അഹമ്മദാബാദ് മെട്രോപൊളിറ്റൻ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി നൽകിയ കുറ്റവിമുക്തിയിൽ പിഴവില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി അന്തിമമായി കണ്ടെത്തി. ഇതോടെ അഹമ്മദാബാദ് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ അപ്പീൽ തള്ളി ലാൽജി ഈശ്വർദാസ് പട്ടേലിന്റെ കുറ്റവിമുക്തി ശരിവച്ചു. ജാമ്യബോണ്ട് റദ്ദാക്കാനും കേസിന്റെ രേഖകൾ ബന്ധപ്പെട്ട വിചാരണക്കോടതിയിലേക്ക് ഉടൻ തിരിച്ചയയ്ക്കാനും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ഭക്ഷ്യമായം കേസുകളിൽ സാമ്പിൾ ശേഖരണച്ചട്ടങ്ങൾ പാലിച്ചതിന്റെ തെളിവ് നിർണായകമാകും

വിധിയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് വ്യക്തമാകുന്ന സംസ്ഥാനതല നിയമപ്രാധാന്യം, ഭക്ഷ്യമായം കേസുകളിൽ ലബോറട്ടറി ഫലത്തിനൊപ്പം സാമ്പിൾ ശേഖരിച്ച നിയമപരമായ നടപടിക്രമവും നിർണായകമാണെന്നതാണ്. നിർബന്ധ ചട്ടങ്ങൾ പാലിച്ചതിന് തെളിവില്ലെങ്കിൽ പ്രോസിക്യൂഷനെ തന്നെ അത് ബാധിക്കാമെന്ന ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതിയുടെ മുൻവിധികളും ഈ കേസിൽ കോടതി പിന്തുടർന്നു. അതേസമയം, ഈ വിധി മായം കണ്ടെത്തിയ എല്ലാ ഭക്ഷ്യസാമ്പിൾ കേസുകളും സ്വതവേ അസാധുവാകുമെന്ന് പറയുന്നില്ല; ഓരോ കേസിലും നിർബന്ധ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിച്ചോയെന്നത് തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിശോധിക്കേണ്ടിവരും.