ന്യൂ ഡൽഹി  /  2026 /നവംബർ 12 

കാർഷിക വികസനവും ആധുനിക കൃഷിരീതികളും കർഷകരുടെ ശാക്തീകരണവും വികസിത ഭാരതം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ അനിവാര്യമാണെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി പറഞ്ഞു. നവംബർ 12ന് കിസാൻ തക് ഭാരത് കാർഷിക സമ്മേളനം 2026ൽ സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള കാർഷിക ശാസ്ത്രജ്ഞരും കാർഷിക സംരംഭകരും കർഷകരും സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. മുൻകാലങ്ങളിൽ ശുചിത്വ പ്രചാരണത്തിൽ ആവേശത്തോടെ പങ്കെടുത്തതിനും പുതുമയുള്ള കർഷകമേളയ്ക്കായി രണ്ടു ദിവസം മുഴുവൻ നീക്കിവെച്ചതിനും സംഘാടകരായ മാധ്യമഗ്രൂപ്പിനെ പ്രധാനമന്ത്രി അഭിനന്ദിച്ചു.

ദീപാവലി കഴിഞ്ഞ് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കകവും ഛഠ് മഹാപർവം നടക്കുന്ന സമയത്തുമാണ് സമ്മേളനമെന്ന് മോദി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കാർഷികജീവിതവുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധമുള്ള ആഘോഷമാണ് ഛഠ്. ബിഹു, പൊങ്കൽ, ഓണം, ബൈശാഖി, സർഹുൽ, പോള തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളും കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്. കൃഷി നമ്മുടെ സംസ്കാരവും പാരമ്പര്യവും സാമൂഹികജീവിതത്തിന്റെ അടിത്തറയുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

വികസിത ഭാരതത്തിനായി ആവശ്യമായ ദേശീയ കരുത്തിന്റെ ഏഴ് ധാരകളെക്കുറിച്ച് ചെങ്കോട്ടയിലെ പ്രസംഗത്തിൽ പറഞ്ഞത് പ്രധാനമന്ത്രി ഓർമിപ്പിച്ചു. അതിലെ പ്രധാന തൂണുകളിലൊന്നാണ് കൃഷി. രാജ്യത്തിന്റെ വികസനം കാർഷിക നവീകരണത്തെ നേരിട്ട് ആശ്രയിക്കുന്നതിനാൽ ഇത്തരം കർഷകസമ്മേളനങ്ങളുടെ പ്രസക്തി പലമടങ്ങ് വർധിച്ചെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കൃഷി വികസിപ്പിക്കാതെയും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാതെയും കർഷകരെ ശക്തിപ്പെടുത്താതെയും വികസിത ഭാരതം സാധ്യമാകില്ലെന്ന് മോദി വ്യക്തമാക്കി.

ദാരിദ്ര്യം കുറയുന്നതിനൊപ്പം കാർഷികരംഗത്തും വളർച്ച

പന്ത്രണ്ടു മുതൽ പതിമൂന്നു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഇന്ത്യയിലെ 50 കോടി പേർ ദാരിദ്ര്യത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുകടന്നതായി വ്യക്തമാക്കുന്ന ലോകബാങ്ക് പഠനം പ്രധാനമന്ത്രി പരാമർശിച്ചു. ചെറുകിട കർഷകരും കർഷകത്തൊഴിലാളികളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഗ്രാമീണ വിഭാഗങ്ങളിൽ ദാരിദ്ര്യം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുശേഷം ആദ്യമായി കാർഷികമേഖല ഒരു പതിറ്റാണ്ടിൽ ശരാശരി നാലു ശതമാനത്തിലധികം വളർച്ച കൈവരിച്ചതും ഇതേ കാലയളവിലാണെന്ന് മോദി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കാർഷിക നയങ്ങളിലും കൃഷിരീതികളിലും തുടർച്ചയായ മാറ്റങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് കർഷകർക്കും വിദഗ്ധർക്കും അറിയാം. ആഗോള വിപണിയും ഭക്ഷണശീലങ്ങളും കാലാവസ്ഥയും സാങ്കേതികവിദ്യയും മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് കർഷകരെ പുതിയ സാഹചര്യങ്ങൾ നേരിടാൻ പ്രാപ്തരാക്കണം. ധാന്യപ്പുരകൾ നിറയ്ക്കുന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം കാര്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ലോകത്തെ കാർഷിക മാറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം മുന്നേറാനും കർഷകരുടെ വരുമാനം ഉയർത്താനും കഴിഞ്ഞ പതിറ്റാണ്ടിൽ നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചതായി പ്രധാനമന്ത്രി അറിയിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ വാർഷിക കാർഷിക കയറ്റുമതി നാലു ലക്ഷം കോടി രൂപ കടന്നെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പാൽ, പയറുവർഗങ്ങൾ, ചണം, അരി, ചെറുധാന്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉൽപ്പാദനത്തിൽ ഇന്ത്യ ലോകത്ത് ഒന്നാമതാണ്. ഗോതമ്പ്, പരുത്തി, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, മത്സ്യം എന്നിവയിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണെന്നും മോദി പറഞ്ഞു. ഇവ വെറും കണക്കുകളല്ലെന്നും ഇന്ത്യൻ കർഷകരുടെ ശേഷി വർധിച്ചതിന്റെ തെളിവാണെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

കർഷകർ സമൃദ്ധരാകാൻ ഗോതമ്പ്, നെല്ല്, കരിമ്പ് എന്നിവയെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത രീതിക്കപ്പുറം പോകണം. ഇതിനായി വിളവൈവിധ്യവും കാർഷിക അനുബന്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളും സർക്കാർ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതായി പ്രധാനമന്ത്രി വ്യക്തമാക്കി.

പാലും മത്സ്യവും തേനും മുതൽ സൗരോർജം വരെ വരുമാനവഴികൾ

ഹരിതവിപ്ലവത്തിലൂടെ ഇന്ത്യ ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങളിൽ സ്വയംപര്യാപ്തത നേടിയെന്നും ധവളവിപ്ലവത്തിലൂടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാൽ ഉൽപ്പാദക രാജ്യമായെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞു. കഴിഞ്ഞ പതിറ്റാണ്ടിൽ വിവിധ കാർഷികമേഖലകളിൽ വേഗത്തിലുള്ള വളർച്ചയുണ്ടായി. പാൽ ഉൽപ്പാദനം ഏകദേശം 70 ശതമാനവും മുട്ട ഉൽപ്പാദനം ഏകദേശം 90 ശതമാനവും വർധിച്ചു. നീലവിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗമായി മത്സ്യോൽപ്പാദനം ഇരട്ടിയിലധികമായി.

മധുരവിപ്ലവത്തിന്റെ ഭാഗമായി തേൻ ഉൽപ്പാദനം ഏകദേശം 80,000 ടണ്ണിൽനിന്ന് ഒന്നര ലക്ഷം ടണ്ണായി ഉയർന്നു. തോട്ടവിള ഉൽപ്പാദനം 28 കോടി ടണ്ണിൽനിന്ന് 35 കോടി ടണ്ണിലധികമായി. കാർഷികമേഖലയുടെ മുന്നേറ്റം കൂടുതൽ വിപുലമായ രീതിയിൽ തുടരുന്നതാണ് ഈ കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നതെന്ന് മോദി പറഞ്ഞു.

വിവിധ കാർഷിക വിപ്ലവങ്ങളെ സമഗ്രമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ കൂട്ടിയിണക്കുമ്പോൾ കർഷകർക്ക് ഒന്നിലധികം വരുമാനവഴികൾ ലഭിക്കും. ഭാവിയിലെ കൃഷിക്ക് ഇത് അനിവാര്യമാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. പി എം കുസും പദ്ധതിയുടെ സൗരോർജ വിപ്ലവത്തിലൂടെ ഏകദേശം 12 ലക്ഷം സൗരോർജ പമ്പുകൾ ലഭ്യമാക്കി. വൈദ്യുതിബിൽ കുറയ്ക്കുന്നതിനൊപ്പം സ്വന്തം കൃഷിയിടത്തിൽ സൗരോർജം ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ച് വരുമാനം നേടാനും ഇത് സഹായിക്കുന്നതായി പ്രധാനമന്ത്രി അറിയിച്ചു.

അന്നദാതാക്കളെ ഊർജദാതാക്കളാക്കി മാറ്റിയ വിപ്ലവമാണിതെന്ന് മോദി വിശേഷിപ്പിച്ചു. കാർഷിക ഉൽപ്പാദനത്തിനൊപ്പം ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയ്ക്കും കർഷകരുടെ ലാഭത്തിനും സർക്കാർ ശ്രദ്ധ നൽകിയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

പരീക്ഷണശാലയിലെ അറിവ് കൃഷിയിടത്തിലേക്ക്; ഡ്രോണുകളുമായി ഗ്രാമങ്ങളിലെ സ്ത്രീകൾ

സർക്കാരിന്റെ തലവനായി അടുത്തിടെ 25 വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയ കാര്യം പ്രധാനമന്ത്രി ഓർമിപ്പിച്ചു. ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നപ്പോൾ കൃഷി നവീകരിക്കാൻ വിപുലമായ കൃഷി മഹോത്സവങ്ങൾ സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. നൂറുകണക്കിന് കാർഷിക ശാസ്ത്രജ്ഞരും വിദഗ്ധരും 40 മുതൽ 45 ഡിഗ്രിവരെ ചൂടിലും ഗ്രാമങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചു. മണ്ണ് പരിശോധിക്കുകയും ജലലഭ്യത വിലയിരുത്തുകയും അനുയോജ്യമായ വിളകളെയും കൃഷിരീതികളെയും കുറിച്ച് കർഷകർക്ക് നിർദേശം നൽകുകയും ചെയ്തതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

പരീക്ഷണശാലയിൽനിന്ന് കൃഷിയിടത്തിലേക്ക് എന്ന ആശയവുമായാണ് മുന്നോട്ടുപോയത്. ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പരീക്ഷണശാലകളിലെ അറിവ് കർഷകരുടെ കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നേരിട്ട് എത്തിച്ചു. ഗുജറാത്തിലെ കർഷകർക്ക് ഇതിലൂടെ വലിയ നേട്ടമുണ്ടായെന്നും ദേശീയതലത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ആ ഭരണപരിചയം ഏറെ സഹായിച്ചെന്നും മോദി പറഞ്ഞു.

2014ൽ രാജ്യത്ത് ഏതാനും നൂറ് മണ്ണുപരിശോധനാ കേന്ദ്രങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഇപ്പോൾ അവയുടെ എണ്ണം 8,400ലധികമായി. ഇതിനൊപ്പം 725ലധികം കൃഷി വിജ്ഞാന കേന്ദ്രങ്ങളുമുണ്ട്. കന്നുകാലികളുടെ ആരോഗ്യത്തിനും മുൻഗണന നൽകിയതായി പ്രധാനമന്ത്രി അറിയിച്ചു. കുളമ്പുരോഗത്തിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കാൻ എട്ടു കോടിയിലധികം കർഷകരുടെ കന്നുകാലികൾക്ക് സൗജന്യ വാക്സിൻ നൽകിയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന പഴയ ധാരണയെ നമോ ഡ്രോൺ ദീദിമാർ തിരുത്തിയതായി പ്രധാനമന്ത്രി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വളവും കീടനാശിനിയും തളിക്കാൻ അവർ വൈദഗ്ധ്യത്തോടെ ഡ്രോണുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു. ഡ്രോണുകളുടെ ഉപയോഗം കൂടുതൽ മേഖലകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

കാർഷിക ചെലവ് കുറയ്ക്കുന്ന വിതയ്ക്കൽ, വിളവെടുപ്പ് യന്ത്രങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ശാസ്ത്രജ്ഞരും എൻജിനീയർമാരും യുവാക്കളും ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ചെറുകിട കർഷകർക്കുപോലും കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുന്ന, സെൻസറുകളും നിർമിതബുദ്ധിയും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ലഭ്യമാക്കാനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളും നടക്കുന്നു. കാർഷിക എൻജിനീയറിങ്ങിലും കാർഷിക സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിലും അവസരങ്ങൾ വർധിക്കുകയാണെന്ന് മോദി പറഞ്ഞു.

കൃഷിയിടത്തിൽത്തന്നെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ മൂല്യം വർധിപ്പിക്കാനും അന്നദാതാക്കളെ കാർഷിക സംരംഭകരാക്കാനുമാണ് ശ്രമം. ചെറുകിട കർഷകരും സർക്കാരും ചേർന്ന് സമീപവർഷങ്ങളിൽ 10,000 കർഷക ഉൽപ്പാദക സംഘടനകളുടെ വലിയ ശൃംഖല രൂപപ്പെടുത്തിയതായി പ്രധാനമന്ത്രി അറിയിച്ചു. ചെറുകിട കർഷക കൂട്ടായ്മകളെ മൂല്യവർധന നടത്തുന്നവരാക്കി മാറ്റാനും ഭക്ഷ്യസംസ്കരണ മേഖലയുമായും കയറ്റുമതി വിപണികളുമായും ബന്ധിപ്പിക്കാനും ഈ ശൃംഖല സഹായിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

വളത്തിനും ഡീസലിനും ആശ്വാസം; നിർദേശങ്ങളിൽ തുടർനടപടിയെന്ന് മോദി

കൃഷി കർഷകർക്ക് ഭാരമാകരുതെന്നതാണ് സർക്കാരിന്റെ വ്യക്തമായ നയവും നിലപാടുമെന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഇറാനിലും ഗൾഫ് മേഖലയിലും തുടരുന്ന യുദ്ധം കാരണം അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ വില ഉയർന്നിട്ടും കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വളം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞ 12 വർഷത്തിനിടെ 16 ലക്ഷം കോടി രൂപ ചെലവഴിച്ചതായി അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. 5,000 രൂപ വിലയുള്ള ഒരു ചാക്ക് ഡി എ പി വളം ഇന്ത്യയിലെ കർഷകർക്ക് 1,300 രൂപയ്ക്ക് നൽകുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ 3,000 രൂപ വിലയുള്ള ഒരു ചാക്ക് യൂറിയ 300 രൂപയിൽ താഴെയാണ് നൽകുന്നതെന്നും മോദി പറഞ്ഞു.

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധം രൂക്ഷമായപ്പോൾ ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ അസംസ്കൃത എണ്ണവില ബാരലിന് 70 ഡോളറിൽനിന്ന് 122 ഡോളറായി ഉയർന്നതായി പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞു. ഇതോടെ ഡീസൽവില ലിറ്ററിന് കുറഞ്ഞത് 50 രൂപയെങ്കിലും ഉയർത്തേണ്ട സമ്മർദമുണ്ടായി. അയൽരാജ്യങ്ങൾ ഇന്ധനവില 40 മുതൽ 50 ശതമാനംവരെ വർധിപ്പിച്ചെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ ആഘാതം അതേപടി ജനങ്ങളിലേക്കും കർഷകരിലേക്കും കൈമാറാൻ സർക്കാർ തയ്യാറായില്ലെന്ന് മോദി വ്യക്തമാക്കി. ഡീസൽവില ലിറ്ററിന് ഏഴു രൂപ മാത്രമാണ് ഉയർത്തിയത്. ശേഷിക്കുന്ന 43 രൂപ സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തെന്നും ഇതിനായി പ്രതിമാസം 14,000 കോടി രൂപ ചെലവാകുന്നുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അറിയിച്ചു. ഇക്കാര്യം പ്രത്യേകമായി വെളിപ്പെടുത്തുകയാണെന്നും പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞു. കർഷകരുടെ താൽപ്പര്യത്തിന് പരമപ്രാധാന്യം നൽകുകയും പൗരന്മാരെ ദൈവതുല്യരായി കാണുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ഇത്തരം കരുതലുള്ള തീരുമാനങ്ങളെടുക്കുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

സമീപവർഷങ്ങളിലെ ഇന്ത്യൻ കർഷകരുടെ വലിയ നേട്ടങ്ങളെ പ്രധാനമന്ത്രി അഭിനന്ദിച്ചു. സമൃദ്ധരായ കർഷകരും മുന്നേറുന്ന ഗ്രാമങ്ങളും ആധുനികവും ലാഭകരവുമായ കൃഷിയുമുള്ള വികസിത ഭാരതത്തിനായി കൂടുതൽ പരിശ്രമിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. സമ്മേളനത്തിലെ ചർച്ചകൾ രാജ്യത്തിന് പ്രയോജനപ്പെടുമെന്ന വിശ്വാസവും മോദി പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇവിടെനിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന മികച്ച നിർദേശങ്ങളിലും പരിഹാരങ്ങളിലും സർക്കാർ തുടർനടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് അറിയിച്ച അദ്ദേഹം ആശംസകൾ നേർന്നാണ് പ്രസംഗം അവസാനിപ്പിച്ചത്.

.