ബെംഗളൂരു, 2026 നവംബർ 07-

ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ കുറ്റവിമുക്തനായെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം സാധുവായ വിസയില്ലാത്ത വിദേശ പൗരനെ തടങ്കൽ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ഉടൻ മോചിപ്പിക്കാനാവില്ലെന്ന് കർണാടക ഹൈക്കോടതി. വിദേശി നിയമപ്രകാരം പുറപ്പെടുവിച്ച സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് നിലവിലുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ നിയമപരമായി ചോദ്യം ചെയ്യാതെ മോചനം ആവശ്യപ്പെടാനാവില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2026 ഒക്ടോബർ 29ന് ജസ്റ്റിസ് അനു ശിവരാമൻ, ജസ്റ്റിസ് കെ.എസ്. ഭരത് കുമാർ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. പാകിസ്ഥാൻ പൗരനായ മുഹമ്മദ് ഫഹദ് ഹി എന്ന മുഹമ്മദ് കോയ നൽകിയ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജിയിലാണ് നടപടി. കർണാടക സർക്കാരും കേന്ദ്രസർക്കാരും ഉൾപ്പെടെ അഞ്ച് എതിർകക്ഷികളാണ് കേസിലുള്ളത്. ഹർജിക്കാരനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ സിറാജുദ്ദീൻ അഹമ്മദും കേന്ദ്രസർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ അരവിന്ദ് കാമത്ത്, അഭിഭാഷകൻ എസ്.ആർ. ദൊഡ്ഡവാഡ് എന്നിവരും ഹാജരായി. കർണാടക സർക്കാരിനുവേണ്ടി സ്പെഷ്യൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ ബി.എൻ. ജഗദീഷ്, സർക്കാർ അഭിഭാഷക ദീപ്തി ആൽവ എന്നിവരും ഹാജരായി. ഹർജിക്കാരനെ ഉടൻ മോചിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യം അംഗീകരിക്കാതിരുന്ന കോടതി, സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവിനെതിരെ പ്രത്യേകം നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാൻ അനുമതി നൽകി.

ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ കുറ്റവിമുക്തനായിട്ടും തടങ്കൽ കേന്ദ്രത്തിൽ തുടരേണ്ടിവന്നെന്ന് ഹർജിക്കാരൻ

പാകിസ്ഥാനിലെ കറാച്ചി സ്വദേശിയായ 32 വയസ്സുകാരൻ മുഹമ്മദ് ഫഹദ് ഹിയാണ് കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. ബെംഗളൂരു റൂറൽ ജില്ലയിലെ നെലമംഗലയ്ക്കടുത്തുള്ള സോണ്ടെകൊപ്പ വിദേശി തടങ്കൽ കേന്ദ്രത്തിലാണ് ഇയാളെ പാർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ കുറ്റവിമുക്തനായിട്ടും തടങ്കൽ തുടരുകയാണെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ പരാതി.

ബെംഗളൂരുവിലെ ദേശീയ അന്വേഷണ ഏജൻസി കേസുകൾ പരിഗണിക്കുന്ന പ്രത്യേക കോടതി നേരത്തെ ഇയാളെ കുറ്റക്കാരനായി കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. ഇതിനെതിരെ നൽകിയ അപ്പീൽ പരിഗണിച്ച ഹൈക്കോടതി 2024 സെപ്റ്റംബർ 25ന് ശിക്ഷ റദ്ദാക്കി കുറ്റവിമുക്തനാക്കുകയും മോചിപ്പിക്കാൻ നിർദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റൊരു ക്രിമിനൽ കേസിൽ ഇയാളെ വെറുതെവിട്ടതിനെതിരെ സംസ്ഥാന സർക്കാർ നൽകിയ അപ്പീലും 2026 ഏപ്രിൽ എട്ടിന് ഹൈക്കോടതി തള്ളിയിരുന്നു. ഇതോടെ തനിക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ കേസുകളൊന്നും നിലവിലില്ലെന്നും തടങ്കൽ തുടരുന്നതിന് നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനമില്ലെന്നുമായിരുന്നു ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം.

2025ൽ കോടതിയെ സമീപിച്ചിട്ടും മോചനമോ പാകിസ്ഥാനിലേക്കുള്ള മടക്കമോ ഉണ്ടായില്ല

തടങ്കലിൽനിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് പാകിസ്ഥാനിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് മുഹമ്മദ് ഫഹദ് നേരത്തെയും കർണാടക ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചിരുന്നു. 2024ൽ സമർപ്പിച്ച ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജി 2025 ജൂൺ 16നാണ് കോടതി തീർപ്പാക്കിയത്. അന്ന് ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഇയാളെ തിരിച്ചയക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണിക്കാമെന്നായിരുന്നു കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നിലപാട്.

എന്നാൽ അന്നത്തെ നടപടികൾക്കുശേഷവും മോചനമോ പാകിസ്ഥാനിലേക്കുള്ള മടക്കമോ ഉണ്ടായില്ലെന്ന് പുതിയ ഹർജിയിൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ക്രിമിനൽ കേസുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ അവസാനിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ തടങ്കൽ തുടരുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്നും ഇന്ത്യ വിടുന്നതിനുള്ള അനുമതിപത്രം നൽകണമെന്നും ഹർജിക്കാരൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

സാധുവായ വിസയില്ല; വിദേശി നിയമപ്രകാരം സഞ്ചാരനിയന്ത്രണം നിലവിലുണ്ടെന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാർ

മുഹമ്മദ് ഫഹദിനെ മോചിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യത്തെ കേന്ദ്രസർക്കാർ എതിർത്തു. 1946ലെ വിദേശി നിയമപ്രകാരം ഇയാളുടെ സഞ്ചാരം നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട് പ്രത്യേക ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അത് ഹർജിക്കാരനെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ അരവിന്ദ് കാമത്ത് കോടതിയെ അറിയിച്ചു.

ഇന്ത്യയിൽ നിയമപരമായി തുടരുന്നതിന് ആവശ്യമായ സാധുവായ വിസ ഹർജിക്കാരനില്ലെന്ന കാര്യവും കേന്ദ്രസർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ കുറ്റവിമുക്തനായെന്ന കാരണത്താൽ വിദേശി നിയമപ്രകാരമുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ സ്വമേധയാ അവസാനിക്കില്ലെന്നായിരുന്നു സർക്കാരിന്റെ വാദം. ഈ സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ തടങ്കൽ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് നിരുപാധിക മോചനം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നും സർക്കാർ അറിയിച്ചു.

കുറ്റവിമുക്തിയും ഇന്ത്യയിൽ താമസിക്കാനുള്ള നിയമാനുമതിയും വ്യത്യസ്തമെന്ന് കോടതി

ക്രിമിനൽ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനാകുന്നതും വിദേശ പൗരന് ഇന്ത്യയിൽ നിയമപരമായി താമസിക്കാനുള്ള അനുമതി ലഭിക്കുന്നതും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വിഷയങ്ങളാണെന്ന് കർണാടക ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്രിമിനൽ കേസുകൾ നിലവിലില്ലെന്ന ഹർജിക്കാരന്റെ വാദം മാത്രം അടിസ്ഥാനമാക്കി വിദേശി നിയമപ്രകാരമുള്ള സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് അവഗണിക്കാനാവില്ല.

ഹർജിക്കാരന് ഇന്ത്യയിൽ തുടരാൻ സാധുവായ വിസയില്ലെന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അതിനൊപ്പം വിദേശി നിയമപ്രകാരം പുറപ്പെടുവിച്ച സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവും നിലവിലുണ്ട്. അതിനാൽ ക്രിമിനൽ കേസുകളിലെ കുറ്റവിമുക്തി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തടങ്കൽ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ഉടൻ വിട്ടയക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടാൻ കഴിയില്ലെന്നായിരുന്നു ബെഞ്ചിന്റെ കണ്ടെത്തൽ.

സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് ശരിയോ തെറ്റോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ പ്രത്യേകം ഹർജി നൽകണം

1946ലെ വിദേശി നിയമത്തിലെ മൂന്നാം വകുപ്പിന്റെ രണ്ടാം ഉപവകുപ്പിലെ ഇ വിഭാഗം പ്രകാരമാണ് മുഹമ്മദ് ഫഹദിനെതിരെ സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിദേശ പൗരന്മാരുടെ സഞ്ചാരവും താമസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ സർക്കാരിന് അധികാരം നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥയാണിത്.

ഈ ഉത്തരവ് നിയമപരമായി ശരിയാണോ തെറ്റാണോ എന്ന വിഷയം ഇപ്പോഴത്തെ ഹേബിയസ് കോർപ്പസ് ഹർജിയിൽ കോടതി അന്തിമമായി തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് തെറ്റായ നടപടിയാണെന്നാണ് ഹർജിക്കാരന്റെ നിലപാടെങ്കിൽ അതിനെ ഉചിതമായ നിയമനടപടികളിലൂടെ ചോദ്യം ചെയ്യണമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി. ഉത്തരവിന്റെ നിയമസാധുത പരിശോധിക്കാതെ അതിനെ മറികടന്ന് മോചനം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി അറിയിച്ചു.

തടങ്കൽ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ഉടൻ മോചിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യം നിരസിച്ചു

2026 ഒക്ടോബർ 16ന് വാദം കേട്ട് വിധി പറയാൻ മാറ്റിവച്ച ഹർജിയിലാണ് ഒക്ടോബർ 29ന് കർണാടക ഹൈക്കോടതി അന്തിമ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. മുഹമ്മദ് ഫഹദിനെ ഉടൻ മോചിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ഇന്ത്യ വിടാനുള്ള അനുമതിപത്രം നൽകണമെന്ന ആവശ്യവും കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. പകരം നിലവിലുള്ള സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവിനെതിരെ നിയമപരമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിച്ച് ഹർജി തീർപ്പാക്കി.

ഇതോടെ മുഹമ്മദ് ഫഹദിന് ഇപ്പോഴത്തെ ഹർജിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തടങ്കൽ കേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് മോചനം ലഭിക്കില്ല. എന്നാൽ സഞ്ചാരനിയന്ത്രണ ഉത്തരവിനെതിരെ പുതിയ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കാനുള്ള അവസരം നിലനിൽക്കും. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അപേക്ഷകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോഴായിരിക്കും നിയന്ത്രണ ഉത്തരവിന്റെ നിയമസാധുതയും തുടർനടപടികളും പരിശോധിക്കപ്പെടുക.

വിദേശികളുടെ താമസനിയന്ത്രണത്തിൽ വ്യക്തത; ക്രിമിനൽ കുറ്റവിമുക്തി മാത്രം മതിയാകില്ല

ക്രിമിനൽ നിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റവിമുക്തിയും വിദേശി നിയമപ്രകാരമുള്ള താമസ, സഞ്ചാര നിയന്ത്രണങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായ നിയമവിഷയങ്ങളാണെന്നതാണ് കർണാടക ഹൈക്കോടതി വിധിയിലെ പ്രധാന നിയമവ്യാഖ്യാനം. ക്രിമിനൽ കേസുകൾ അവസാനിച്ചാലും വിദേശ പൗരനെതിരെ നിലവിലുള്ള പ്രത്യേക നിയന്ത്രണ ഉത്തരവ് സ്വമേധയാ ഇല്ലാതാകില്ല. അതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ നിയമപരമായ നടപടിക്രമം പിന്തുടരണമെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.

നിയമത്തിന്റെ തലത്തിൽ വിദേശി നിയമപ്രകാരമുള്ള നിയന്ത്രണ ഉത്തരവുകളുടെ പ്രാബല്യമാണ് വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സമൂഹത്തിന്റെ തലത്തിൽ വിദേശ പൗരന്മാരുടെ നിയമപരമായ താമസവും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവകാശങ്ങളും പ്രത്യേകം പരിഗണിക്കേണ്ട വിഷയങ്ങളാണെന്ന് ഈ കേസ് കാണിക്കുന്നു. നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ തലത്തിൽ ഒരു നിയന്ത്രണ ഉത്തരവിന്റെ നിയമസാധുത പരിശോധിക്കാതെ അതിനെ മറികടന്ന് മോചനം അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്ന നിലപാടാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്. കർണാടകയിലെ സമാന കേസുകളിൽ ഈ നിയമവ്യാഖ്യാനം പ്രസക്തമാകുമെങ്കിലും എല്ലാ കുറ്റവിമുക്തരായ വിദേശികളെയും തടങ്കലിൽ തുടരാൻ അനുവദിക്കുന്ന പൊതുവായ ഉത്തരവല്ല ഇത്.