ടെഹ്റാൻ, 2026 നവംബർ 05 –

ഇറാനിൽ സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ സർവകലാശാലകൾ കടുത്ത നടപടി സ്വീകരിക്കുന്നു. നിരവധി വിദ്യാർഥികളെ പഠനത്തിൽനിന്ന് പുറത്താക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ അച്ചടക്ക സമിതികൾക്ക് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കുകയും ചെയ്യുകയാണ്. ജനുവരിയിൽ രാജ്യവ്യാപകമായി നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും ഫെബ്രുവരി 28ന് ആരംഭിച്ച അമേരിക്ക–ഇസ്രയേൽ ആക്രമണങ്ങൾക്കും പിന്നാലെയാണ് നടപടി ശക്തമായത്. ടെഹ്റാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ സർവകലാശാലകളിലാണ് വിദ്യാർഥികൾ കൂടുതൽ സമ്മർദം നേരിടുന്നത്. പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തതിന്റെ പേരിൽ പഠനം തുടരാനുള്ള അവസരം പോലും നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന ആശങ്കയിലാണ് വിദ്യാർഥികൾ. പ്രതികാരനടപടികൾ ഭയന്ന് പേരുവെളിപ്പെടുത്താൻ തയ്യാറാകാത്ത ആറോളം വിദ്യാർഥികളുമായി സംസാരിച്ചാണ് അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടത്.

പ്രതിഷേധിച്ച വിദ്യാർഥികളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു

സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ഒരു സാമൂഹികശാസ്ത്ര വിദ്യാർഥിയെ സർവകലാശാലയിലെ അച്ചടക്ക സമിതിക്ക് മുന്നിൽ വിളിച്ചുവരുത്തിയ സംഭവം റിപ്പോർട്ടിലുണ്ട്. ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവിന്റെ പ്രതിനിധിയായ മതപുരോഹിതനും പേര് വെളിപ്പെടുത്താൻ തയ്യാറാകാത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥനും സമിതിയിലുണ്ടായിരുന്നു. ഫെബ്രുവരി 28ന് നടന്ന വ്യോമാക്രമണത്തിൽ മുൻ പരമോന്നത നേതാവ് അലി ഖമനേയി കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ എന്താണ് തോന്നിയതെന്നായിരുന്നു വിദ്യാർഥിയോട് ചോദിച്ച പ്രധാന ചോദ്യം. അനധികൃത കൂട്ടായ്മയിൽ പങ്കെടുത്തെന്ന കുറ്റവും വിദ്യാർഥിക്കെതിരെ ചുമത്തി. എന്നാൽ കുറ്റങ്ങൾ എന്താണെന്ന് അറിയിക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ വിശദീകരണം എഴുതി നൽകാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതായി വിദ്യാർഥി പറഞ്ഞു. സർക്കാർ വിരുദ്ധ നിലപാടുകൾ ഉപേക്ഷിക്കാനും തെറ്റ് ചെയ്തതായി സമ്മതിക്കാനും സർവകലാശാല അധികൃതർ സമ്മർദം ചെലുത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് ആരോപണം.

പ്രമുഖ സർവകലാശാലകളിൽ വിദ്യാർഥികൾക്ക് പുറത്താക്കൽ

ടെഹ്റാനിലെ പ്രമുഖ സർവകലാശാലകളിൽ നിരവധി വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ടെഹ്റാൻ സർവകലാശാലയിൽ കുറഞ്ഞത് പത്ത് വിദ്യാർഥികളെയും അമീർ കബീർ സർവകലാശാലയിൽ പത്ത് വിദ്യാർഥികളെയും പുറത്താക്കിയതായി ഇറാനിലെ ഷർഗ് പത്രം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. മറ്റ് വിദ്യാർഥികൾക്ക് സസ്പെൻഷനും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ കണക്കുകൾ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കാൻ അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസിന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമായ ഷരീഫ് സർവകലാശാലയിൽ ഏകദേശം 250 വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരായ നടപടികൾ അധികൃതർ പരിശോധിച്ചതായി വിദ്യാർഥി യൂണിയൻ പ്രസിഡന്റ് ഫർസാദ് റഹ്മാനി അറിയിച്ചു. ഇവരിൽ കുറഞ്ഞത് 40 പേരെ അച്ചടക്ക സമിതിക്ക് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കുകയും പത്ത് പേരെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തെന്നാണ് വിവരം. പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരുടെ ആകെ എണ്ണം ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല.

ഭീഷണിപ്പെടുത്തി പ്രതിഷേധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമം

അച്ചടക്ക നടപടികൾക്കൊപ്പം വിദ്യാർഥികൾക്ക് ഭീഷണികളും നേരിടേണ്ടിവരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ചിലരുടെ പേരുകളും ഫോൺ നമ്പറുകളും സർക്കാർ അനുകൂല സമൂഹമാധ്യമ അക്കൗണ്ടുകളിലൂടെ പുറത്തുവിട്ടു. ഇതിന് പിന്നാലെ വിദ്യാർഥികൾക്കും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും നേരെ വധഭീഷണിയടക്കമുള്ള സന്ദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചു. ചിലർക്ക് ജോലി നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അച്ചടക്ക സമിതികളിൽ സർവകലാശാല അധികൃതർക്കും അധ്യാപകർക്കുമൊപ്പം സുരക്ഷാ വിഭാഗമായ ഹരാസത്തിന്റെ പ്രതിനിധികളും ബസീജ് സന്നദ്ധ സേനാംഗങ്ങളും പങ്കെടുക്കുന്നുണ്ട്. വിദ്യാർഥികളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും അവർക്കെതിരെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതിലും ഈ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് വലിയ പങ്കുണ്ടെന്നാണ് ആരോപണം. പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തത് തെറ്റായിരുന്നുവെന്ന് വിദ്യാർഥികളെക്കൊണ്ട് സമ്മതിപ്പിക്കാനാണ് പ്രധാനമായും ശ്രമിക്കുന്നതെന്ന് ടെഹ്റാനിലെ ഒരു വിദ്യാർഥി പറഞ്ഞു.

സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിൽ തുടങ്ങിയ പ്രതിഷേധം

കഴിഞ്ഞ ഡിസംബർ അവസാനത്തോടെ ഇറാന്റെ കറൻസിയുടെ മൂല്യം കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞതാണ് രാജ്യവ്യാപക പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായത്. പിന്നീട് സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭമായി മാറിയ സമരം 1979ലെ ഇറാൻ വിപ്ലവത്തിനുശേഷമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങളിലൊന്നായി. സുരക്ഷാസേന നടത്തിയ നടപടികളിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും നിരവധി പേർ അറസ്റ്റിലാവുകയും ചെയ്തു. ഫെബ്രുവരി 28ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ഇറാനെ ആക്രമിക്കുന്നതിന് മുമ്പുവരെ സർവകലാശാലകളിൽ ചെറിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ തുടർന്നിരുന്നു. യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതോടെ വിദ്യാർഥികൾക്കെതിരായ നടപടികൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചെങ്കിലും വേനൽക്കാലം മുതൽ അച്ചടക്ക വിചാരണകൾ വീണ്ടും ആരംഭിച്ചു. കഴിഞ്ഞ മാസം സർവകലാശാലകൾ തുറന്നതോടെ നടപടികൾ കൂടുതൽ ശക്തമായി.

വസ്ത്രധാരണത്തിലും നിയന്ത്രണം കടുപ്പിക്കുന്നു

വിദ്യാർഥികളുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കൊപ്പം വസ്ത്രധാരണത്തിലും അധികൃതർ നിയന്ത്രണം ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. നിർബന്ധിത ശിരോവസ്ത്ര നിയമം തുടർച്ചയായി ലംഘിക്കുന്ന വിദ്യാർഥിനികളെ അച്ചടക്ക സമിതിക്ക് മുന്നിൽ ഹാജരാക്കുമെന്ന് ടെഹ്റാൻ സർവകലാശാല അധികൃതർ ഒക്ടോബർ 19ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. 2022–23 കാലഘട്ടത്തിൽ ശിരോവസ്ത്ര നിയമത്തിനെതിരെ നടന്ന പ്രതിഷേധങ്ങളിലും വിദ്യാർഥികൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. അന്ന് നൂറുകണക്കിന് വിദ്യാർഥികളെ പുറത്താക്കുകയോ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുകയോ ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാന്റെ ഭരണകൂടം ചിലർക്ക് പഠനം തുടരാൻ അനുമതി നൽകി. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ വീണ്ടും നിയന്ത്രണങ്ങൾ ശക്തമാകുകയാണ്. അമേരിക്കയുമായുള്ള യുദ്ധവും മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന നാവിക ഉപരോധവും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കിയ സാഹചര്യത്തിൽ വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങൾ വീണ്ടും ഉയരുമെന്ന ആശങ്കയിലാണ് ഭരണകൂടം. അതേസമയം പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിന്റെ പേരിൽ പഠനം നിഷേധിക്കുന്നത് അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് വിദ്യാർഥി സംഘടനകളുടെ നിലപാട്.