ജയ്പുർ, 2026 ഒക്ടോബർ 30 –

ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ പ്രതികളെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കുന്ന വിധികൾക്കെതിരെ സർക്കാർ അപ്പീൽ നൽകുന്നതിലെ കാലതാമസം തടയാൻ പുതിയ നിയമനടപടി നയം തയ്യാറാക്കണമെന്ന് രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി. 2026 ഒക്ടോബർ 29ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ട ഉത്തരവിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് അഞ്ചാഴ്ചത്തെ അവസാന അവസരമാണ് കോടതി അനുവദിച്ചത്. ജസ്റ്റിസുമാരായ മഹേന്ദ്ര കുമാർ ഗോയൽ, ഭുവൻ ഗോയൽ എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് നിർദേശം നൽകിയത്. രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ ദിനേശിനെതിരെ നൽകിയ അപ്പീലും അനുബന്ധ ക്രിമിനൽ അപ്പീലുകളും പരിഗണിക്കുകയായിരുന്നു കോടതി. സർക്കാരിനുവേണ്ടി അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ രാജേഷ് ചൗധരി ഹാജരായി. നിർദേശിച്ച സമയത്തിനകം പുതിയ നയം തയ്യാറാക്കിയില്ലെങ്കിൽ സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറി, പ്രിൻസിപ്പൽ നിയമ സെക്രട്ടറി, ധനകാര്യ സെക്രട്ടറി എന്നിവർ അടുത്ത വാദം കേൾക്കലിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകണമെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

കുറ്റവിമുക്തരായ പ്രതികൾക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകുന്നതിൽ വലിയ കാലതാമസം

കീഴ്‌ക്കോടതികൾ പ്രതികളെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കിയ നിരവധി ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ നിശ്ചിത സമയപരിധി കഴിഞ്ഞാണ് അപ്പീലുകൾ സമർപ്പിച്ചത്. ഇത്തരം അപ്പീലുകളുടെ ഒരു കൂട്ടം പരിഗണിക്കുന്നതിനിടെയാണ് ഹൈക്കോടതി സർക്കാരിന്റെ നടപടികളിലെ കാലതാമസം ഗൗരവമായി പരിശോധിച്ചത്.

കോടതിവിധികൾക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകുന്നതിന് നിയമം നിശ്ചയിച്ച സമയപരിധി പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്നാൽ പല കേസുകളിലും ഈ സമയപരിധി കഴിഞ്ഞശേഷമാണ് സർക്കാർ കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. കാലതാമസം ക്ഷമിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി സമർപ്പിച്ച അപേക്ഷകളിൽ മതിയായ വിശദീകരണമില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

കാലതാമസം ക്ഷമിക്കാനുള്ള അപേക്ഷകളിൽ മതിയായ കാരണങ്ങളില്ലെന്ന് കോടതി

കാലപരിധി നിയമത്തിലെ അഞ്ചാം വകുപ്പ് പ്രകാരമാണ് അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം ക്ഷമിക്കണമെന്ന് സർക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ അപേക്ഷകളിൽ നൽകിയ വിശദീകരണങ്ങൾ ഔപചാരികം മാത്രമാണെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി.

തുടർന്ന് കാലതാമസത്തിനുള്ള കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിച്ച് അധിക സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് നിർദേശിച്ചു. സർക്കാർ നൽകിയ വിശദീകരണങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചാൽ ഭാവിയിൽ എല്ലാ കേസുകളിലും വൈകി അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള അനുമതിയായി അത് മാറുമെന്ന ആശങ്കയും കോടതി പ്രകടിപ്പിച്ചു.

അപ്പീലുകൾ സമർപ്പിക്കുന്നതിലെ കാലതാമസം ഒഴിവാക്കാൻ കാര്യക്ഷമമായ സംവിധാനം ആവശ്യമായ സാഹചര്യത്തിലാണ് പുതിയ നിയമനടപടി നയം കൊണ്ടുവരാൻ സർക്കാർ നിർദേശിച്ചത്.

നിരവധി അവസരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടും പുതിയ നയം തയ്യാറാക്കിയില്ല

അപ്പീലുകൾ സമയബന്ധിതമായി സമർപ്പിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ പുതിയ നയം തയ്യാറാക്കുമെന്ന് രാജസ്ഥാൻ സർക്കാർ കോടതിയെ അറിയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനായി നിരവധി അവസരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടും നയം നിലവിൽ വന്നിട്ടില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

പുതിയ നയം തയ്യാറാക്കുന്നതിനുള്ള മുൻ ഉത്തരവ് പാലിക്കാൻ അഞ്ച് ആഴ്ച കൂടി അനുവദിക്കണമെന്ന് അഡീഷണൽ അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ രാജേഷ് ചൗധരി ആവശ്യപ്പെട്ടു. സർക്കാരിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള കാലതാമസം പരിഗണിച്ച കോടതി നീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി അവസാന അവസരം അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു.

നിശ്ചിത സമയത്തിനകം നയം തയ്യാറാക്കാത്തപക്ഷം ബന്ധപ്പെട്ട ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ കോടതിയിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകണമെന്ന വ്യവസ്ഥയും ഉത്തരവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.

ചീഫ് സെക്രട്ടറിയും രണ്ട് സെക്രട്ടറിമാരും വിശദീകരണം നൽകേണ്ടിവരും

അഞ്ചാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ പുതിയ നിയമനടപടി നയം തയ്യാറാക്കണമെന്ന നിർദേശം പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ സംസ്ഥാന ചീഫ് സെക്രട്ടറി, പ്രിൻസിപ്പൽ നിയമ സെക്രട്ടറി, ധനകാര്യ സെക്രട്ടറി എന്നിവർ അടുത്ത വാദം കേൾക്കലിൽ നേരിട്ട് ഹാജരാകണം.

ഉത്തരവ് നടപ്പാക്കുന്നതിൽ കാലതാമസം ഉണ്ടായതിന്റെ കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്ന സത്യവാങ്മൂലവും ഉദ്യോഗസ്ഥർ സമർപ്പിക്കേണ്ടിവരും.

സർക്കാരിന്റെ അപ്പീൽ നടപടികളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കാലതാമസം തടയുന്നതിനുള്ള സംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്തണമെന്നതാണ് കോടതിയുടെ പ്രധാന നിർദേശം. പുതിയ നയത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ സർക്കാർ തയ്യാറാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

സർക്കാരിന്റെ അപ്പീൽ നടപടികളിൽ സമയപരിധി പാലിക്കാൻ പുതിയ സംവിധാനം

രാജസ്ഥാനിൽ സർക്കാർ നടത്തുന്ന നിയമനടപടികൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് പുതിയ നയം തയ്യാറാക്കാൻ കോടതി നിർദേശിച്ചത്. കുറ്റവിമുക്തിക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അനാവശ്യ കാലതാമസം ഒഴിവാക്കാനുള്ള സംവിധാനം നയത്തിൽ ഉൾപ്പെടണമെന്നാണ് കോടതിയുടെ ആവശ്യം.

എന്നാൽ അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കുന്നതിന് പുതിയ സമയപരിധി കോടതി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. നിലവിലുള്ള നിയമപരമായ സമയപരിധികൾ പാലിക്കുന്നതിന് സർക്കാർ സംവിധാനത്തിൽ മാറ്റം കൊണ്ടുവരണമെന്നതാണ് ഉത്തരവിന്റെ കാതൽ.

പുതിയ നയം നിലവിൽ വന്നാൽ അപ്പീൽ നൽകാനുള്ള തീരുമാനങ്ങളും തുടർന്നുള്ള നടപടികളും സമയബന്ധിതമാക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. അതേസമയം നയത്തിന്റെ കൃത്യമായ വ്യവസ്ഥകൾ എന്തായിരിക്കുമെന്ന് സർക്കാർ തീരുമാനിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അഞ്ച് ആഴ്ചത്തെ അവസാന അവസരം; അപ്പീലുകളിൽ അന്തിമതീരുമാനമായിട്ടില്ല

കുറ്റവിമുക്തിക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ വൈകി സമർപ്പിച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിൽ ഹൈക്കോടതി അന്തിമതീരുമാനം എടുത്തിട്ടില്ല. പുതിയ നിയമനടപടി നയം തയ്യാറാക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന് അവസാന അവസരം നൽകുകയാണ് നിലവിലെ ഉത്തരവിലൂടെ ചെയ്തത്.

അഞ്ചാഴ്ചയ്ക്കകം നിർദേശം പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ നേരിട്ട് ഹാജരാകേണ്ടിവരും. അതേസമയം കാലതാമസം ക്ഷമിക്കണമെന്ന സർക്കാരിന്റെ അപേക്ഷകൾ അനുവദിക്കണമോ എന്ന വിഷയത്തിൽ അന്തിമതീരുമാനം ഉണ്ടായിട്ടില്ല.

സർക്കാർ അപ്പീലുകളിലെ കാലതാമസം തടയാൻ ഉത്തരവാദിത്ത സംവിധാനം ശക്തമാക്കേണ്ടിവരും

രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഉത്തരവ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ നിയമനടപടികളിൽ സമയപരിധി പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. അപ്പീൽ നൽകുന്നതിലെ കാലതാമസം സാധാരണ നടപടിയായി അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന കോടതിയുടെ നിലപാടാണ് ഉത്തരവിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്.

നിയമപരമായി കാലതാമസം ക്ഷമിക്കുന്നതിനുള്ള അപേക്ഷകൾ മതിയായ കാരണങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. സാമൂഹികതലത്തിൽ ക്രിമിനൽ കേസുകളുടെ അന്തിമതീർപ്പിലെ അനിശ്ചിതത്വം കുറയ്ക്കുന്നതിന് സമയബന്ധിതമായ അപ്പീൽ നടപടികൾ സഹായിക്കും. ജുഡീഷ്യറിയുടെ തലത്തിൽ സർക്കാർ വകുപ്പുകളുടെ നടപടികളിൽ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തവും കാര്യക്ഷമതയും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് കോടതി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയത്.