കൊച്ചി, 2026 ഒക്ടോബർ 31-

യുഎഇയിൽ മരിച്ച ഇന്ത്യൻ പൗരന്റെ മൃതദേഹം ഒന്നരവർഷമായി ഫോറൻസിക് ലബോറട്ടറിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച് മാന്യമായി സംസ്കരിക്കാൻ കേരള ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. മൃതദേഹം ഏറ്റുവാങ്ങി നാലുദിവസത്തിനകം സംസ്കാരം നടത്തണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് പി.വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണനാണ് ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. മരിച്ചയാളുടെ സഹോദരപുത്രിയായ മേരി വിക്ടോറിയ സമർപ്പിച്ച ഹർജിയിലാണ് നടപടി. കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ടവരുമാണ് എതിർകക്ഷികൾ. 2026 ഒക്ടോബർ 22ന് മൃതദേഹം ഇന്ത്യയിലെത്തിക്കാൻ നൽകിയ നിർദേശങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് സംസ്കാരം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള അധിക നിർദേശങ്ങളും കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചത്. മൃതദേഹം കൊല്ലം ശാസ്താംകോട്ടയിലെ സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ് പള്ളിയിൽ, പള്ളി അധികൃതരുടെ സമ്മതത്തോടെ സംസ്കരിക്കാനാണ് നിർദേശം.

ഹർജിക്കാരിക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകരായ ധനേഷ് വി. മാധവൻ, മുഹമ്മദ് ഷാദി ഷബീബ് പി.എസ്., ദേവിക കെ.ആർ. എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി ഡെപ്യൂട്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഒ.എം. ഷാലിന, ജവഹർ ജോസ്, ഗോകുൽ ആർ. നായർ, എസ്. ശിവചലം എന്നിവരാണ് ഹാജരായത്.

2025ൽ യുഎഇയിൽ മരിച്ച 71കാരന്റെ മൃതദേഹം അജ്മാനിലെ ലബോറട്ടറിയിൽ

2025ൽ യുഎഇയിൽവച്ച് മരിച്ച 71 വയസ്സുകാരന്റെ മൃതദേഹമാണ് ഒന്നരവർഷത്തോളം സംസ്കരിക്കപ്പെടാതെ കിടന്നത്. അവിവാഹിതനായിരുന്ന അദ്ദേഹം ആത്മഹത്യ ചെയ്തതായാണ് കോടതിയിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്.

മരണശേഷം മൃതദേഹം എവിടെ സംസ്കരിക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ ബന്ധുക്കൾക്കിടയിൽ തർക്കമുണ്ടായി. ഇതോടെ മൃതദേഹം അജ്മാനിലെ ഫോറൻസിക് ലബോറട്ടറിയിൽ സൂക്ഷിക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായി.

മരിച്ചയാളുടെ സഹോദരപുത്രിയായ മേരി വിക്ടോറിയ മൃതദേഹം കേരളത്തിലെത്തിച്ച് സംസ്കരിക്കണമെന്ന ആവശ്യമാണ് ഉന്നയിച്ചത്. എന്നാൽ മരിച്ചയാളുടെ സഹോദരപുത്രനും കേസിലെ നാലാം എതിർകക്ഷിയുമായ വ്യക്തി താനാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധുവെന്നും യുഎഇയിൽത്തന്നെ സംസ്കാരം നടത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.

മൃതദേഹം വിട്ടുകിട്ടാൻ ദുബായിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൽ രണ്ട് അപേക്ഷകൾ

മേരി വിക്ടോറിയയും നാലാം എതിർകക്ഷിയും മൃതദേഹം ഏറ്റുവാങ്ങുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ദുബായിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിൽ പ്രത്യേകം അപേക്ഷകൾ നൽകി.

ഇരുവരുടെയും അവകാശവാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ നോർക്ക റൂട്ട്സിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ബന്ധുക്കൾ തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം പരിഹരിക്കപ്പെടാതിരുന്നതോടെ മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിക്കുന്ന നടപടികൾ നീണ്ടുപോയി.

ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് മേരി വിക്ടോറിയ കേരള ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്. മൃതദേഹം ഇന്ത്യയിലെത്തിച്ച് സംസ്കാരം നടത്താൻ ആവശ്യമായ നിർദേശങ്ങൾ നൽകണമെന്നായിരുന്നു ഹർജിയിലെ ആവശ്യം.

ഒക്ടോബർ 22ന് മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിക്കാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിനും കോൺസുലേറ്റിനും നിർദേശം

2026 ഒക്ടോബർ 22ന് കേന്ദ്ര വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിനും ദുബായിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിനും മൃതദേഹം ഇന്ത്യയിലെത്തിക്കാൻ ഹൈക്കോടതി നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു.

മൃതശരീരം നാട്ടിലെത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ചെലവ് മേരി വിക്ടോറിയ വഹിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തേണ്ട ചുമതലയും ഹർജിക്കാരിക്കാണ് നൽകിയത്.

എന്നാൽ മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിയശേഷവും ബന്ധുക്കൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കം സംസ്കാരത്തിന് തടസ്സമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. ഇതോടെയാണ് സംസ്കാരത്തിന്റെ സമയവും സ്ഥലവും സുരക്ഷാക്രമീകരണങ്ങളും സംബന്ധിച്ച് കൂടുതൽ നിർദേശങ്ങൾ നൽകിയത്.

മൃതദേഹം ലഭിച്ച് നാലുദിവസത്തിനകം ശാസ്താംകോട്ടയിൽ സംസ്കാരം നടത്തണം

മൃതശരീരം ഹർജിക്കാരിക്ക് ലഭിച്ചശേഷം നാലുദിവസത്തിനകം സംസ്കാരം പൂർത്തിയാക്കണമെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിർദേശം.

കൊല്ലം ശാസ്താംകോട്ടയിലെ സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ് പള്ളിയിൽ പള്ളി അധികൃതരുടെ സമ്മതത്തോടെ സംസ്കാരം നടത്താം. മരിച്ചയാളുടെ മതാചാരങ്ങൾ അനുസരിച്ച് അന്ത്യകർമങ്ങൾ നടത്താനുള്ള അവകാശം ഹർജിക്കാരിക്കുണ്ടെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

നാലാം എതിർകക്ഷിയായ സഹോദരപുത്രന് സംസ്കാരച്ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാം. എന്നാൽ ചടങ്ങുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്താനോ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കാനോ പാടില്ലെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

ശാസ്താംകോട്ട, തെക്കുംഭാഗം പോലീസിന് സുരക്ഷാചുമതല

സംസ്കാരച്ചടങ്ങിനിടെ ക്രമസമാധാനപ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ശാസ്താംകോട്ട, തെക്കുംഭാഗം പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലെ സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാർക്ക് കോടതി നിർദേശം നൽകി.

ഇരുവരെയും കോടതി സ്വമേധയാ കേസിൽ കക്ഷികളാക്കി. സംസ്കാരം പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ ആവശ്യമായ ക്രമസമാധാന ക്രമീകരണങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് നിർദേശം.

മൃതശരീരം സംസ്കരിക്കുന്നതുവരെ ശരിയായ രീതിയിൽ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ജില്ലാ മെഡിക്കൽ ഓഫീസറെയും കേസിൽ കക്ഷിയാക്കി. മൃതദേഹം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ആവശ്യമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ മെഡിക്കൽ ഓഫീസർ ഉറപ്പാക്കണം.

സ്വത്തുതർക്കം മൃതദേഹത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തിന് തടസ്സമാകരുതെന്ന് ഹൈക്കോടതി

മരിച്ചയാളുടെ സ്വത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവകാശവാദങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അവ പരിഹരിക്കേണ്ടത് ബന്ധപ്പെട്ട കോടതികളിലാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് പി.വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ വ്യക്തമാക്കി.

ബന്ധുക്കൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കം മൃതദേഹം മാന്യമായി സംസ്കരിക്കുന്നതിന് അനിശ്ചിതകാലം തടസ്സമാകാൻ അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

1995ലെ പി.ടി. പരമാനന്ദ് കട്ടാരയും യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയും ഹൈക്കോടതി പരാമർശിച്ചു. മരണശേഷവും മനുഷ്യന് ആദരവും അന്തസ്സും ലഭിക്കണമെന്ന തത്വമാണ് കോടതി എടുത്തുപറഞ്ഞത്.

മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിച്ച് സംസ്കരിക്കാൻ നിർദേശിച്ചു; കേസ് നവംബർ 26ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും

മൃതശരീരം നാട്ടിലെത്തിക്കുന്നതിനും സംസ്കാരം നടത്തുന്നതിനുമുള്ള ഉത്തരവുകൾ നിലവിലുണ്ട്. ഹർജിക്കാരി ചെലവ് വഹിച്ച് മൃതദേഹം നാട്ടിലെത്തിക്കണം. മൃതദേഹം ലഭിച്ചാൽ നാലുദിവസത്തിനകം മതാചാരപ്രകാരം സംസ്കാരം നടത്തണം.

പോലീസ് സുരക്ഷയും മൃതദേഹം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള മെഡിക്കൽ ക്രമീകരണങ്ങളും ഉറപ്പാക്കാനും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേസ് 2026 നവംബർ 26ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും. മൃതദേഹം ഇതിനകം നാട്ടിലെത്തിയെന്നോ സംസ്കാരം പൂർത്തിയായെന്നോ റിപ്പോർട്ടിൽ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.

ബന്ധുക്കൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ സമൂഹവും സർക്കാരും ഇടപെടണം; മരണശേഷമുള്ള അന്തസ്സിനും സംരക്ഷണം

മരിച്ചയാൾ ദരിദ്രനാണോ സമ്പന്നനാണോ എന്ന വ്യത്യാസമില്ലാതെ എല്ലാവർക്കും മാന്യമായ സംസ്കാരം ലഭിക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

മൃതശരീരം മാന്യമായി സംസ്കരിക്കേണ്ടത് ആദ്യം ബന്ധുക്കളുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. ബന്ധുക്കൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ സമൂഹവും സമൂഹം പരാജയപ്പെട്ടാൽ സർക്കാരും ഇടപെടണമെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.

നിയമപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, ബന്ധുക്കളുടെ തർക്കം പരിഹരിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ മൃതദേഹം അനിശ്ചിതമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന സമീപനമാണ് ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാകുന്നത്. സാമൂഹികമായി മരണശേഷമുള്ള മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിന് കോടതി നൽകിയ പ്രാധാന്യവും ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു.

നീതിന്യായപരമായി, സംസ്കാരം ഉറപ്പാക്കാൻ വിദേശകാര്യ അധികൃതർ, പോലീസ്, ആരോഗ്യവകുപ്പ് എന്നിവരെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്ന നിർദേശങ്ങളാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഈ ഉത്തരവ് എല്ലാ സ്വത്തവകാശത്തർക്കങ്ങൾക്കും പൊതുവായ പരിഹാരം നിർദേശിക്കുന്നതല്ല. ഈ കേസിൽ മാന്യമായ സംസ്കാരം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള നടപടികളാണ് കോടതി സ്വീകരിച്ചത്.