ന്യൂഡൽഹി, 2026 ഒക്ടോബർ 20-

ഡൽഹിയിലെ സർക്കാർ അധ്യാപക ഒഴിവുകൾ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും പ്രത്യേകം വിജ്ഞാപനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ നിയമപരമായ അടിസ്ഥാനം എന്താണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി. ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് അധ്യാപക നിയമനങ്ങളിൽ അവസരം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നതിനെതിരെ ജെയ്ൻ കൗശിക്കും പ്രവീൺ സിങ്ങും നൽകിയ ഹർജികൾ പരിഗണിച്ചാണ് നടപടി. 2026 ഒക്ടോബർ 16ന് ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാല, ജസ്റ്റിസ് കെ. വിനോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് ഡൽഹി സർക്കാരിനോട് വിശദീകരണം തേടിയത്. ഡൽഹി ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറും മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതരുമാണ് ജെയ്ൻ കൗശിക്കിന്റെ ഹർജിയിലെ എതിർകക്ഷികൾ. ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി നമൻ ജെയിൻ, വജീഹ് ഷഫീഖ്, ഷഗുഫ്ത അൻസാരി, മനീഷ് തിവാരി, അമൃതാനന്ദ ചക്രവർത്തി, ശ്രേയ മുനോത്ത്, അസാവരി സോധി, തവ്‌ലീൻ കൗർ സലൂജ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കുവേണ്ടി സോളിസിറ്റർ ജനറൽ തുഷാർ മേത്ത, സ്വാതി ഗിൽഡിയാൽ, ആദർശ് ദുബെ, സോനാക്ഷി സിൻഹ എന്നിവരും ഹാജരായി. ഏഴ് പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് 15 ദിവസത്തിനകം സത്യവാങ്മൂലത്തിലൂടെ മറുപടി നൽകാനാണ് കോടതി നിർദേശം.

അധ്യാപക ഒഴിവുകൾ ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിൽ വേർതിരിക്കാൻ നിയമപരമായ അധികാരമുണ്ടോ?

ഡൽഹി സബോർഡിനേറ്റ് സർവീസസ് സെലക്ഷൻ ബോർഡ് പുറത്തിറക്കുന്ന അധ്യാപക നിയമന വിജ്ഞാപനങ്ങളിലാണ് സുപ്രീംകോടതി വിശദീകരണം തേടിയത്. പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രത്യേകം ഒഴിവുകൾ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന രീതി ഏത് നിയമത്തിന്റെയോ ചട്ടത്തിന്റെയോ അടിസ്ഥാനത്തിലാണെന്ന് കോടതി ചോദിച്ചു.

അധ്യാപക നിയമനങ്ങൾക്ക് ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്നും അവയ്ക്ക് ഭരണഘടനയിലോ നിയമനിർമാണത്തിലോ സർക്കാർ സർവീസ് ചട്ടങ്ങളിലോ അടിസ്ഥാനമുണ്ടോയെന്നും വ്യക്തമാക്കണം.

ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒഴിവുകൾ വേർതിരിക്കണമെന്ന് നിയമം നിർദേശിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ എന്തിനാണ് ഈ രീതി തുടരുന്നതെന്നും കോടതി ചോദിച്ചു. നിയമപരമായ വ്യവസ്ഥയുണ്ടെങ്കിൽ പോലും പൊതുസർവീസിലെ നിയമനങ്ങളിൽ ലിംഗം അടിസ്ഥാനമാക്കുന്നതിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്താണെന്ന് വിശദീകരിക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു.

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് അപേക്ഷിക്കാൻ അവസരമില്ലെന്ന് പരാതി

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വനിതയായ ജെയ്ൻ കൗശിക്കാണ് അധ്യാപക നിയമന വിജ്ഞാപനങ്ങളിലെ വിവേചനം ചോദ്യം ചെയ്ത് കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

ഡൽഹി വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറേറ്റും സബോർഡിനേറ്റ് സർവീസസ് സെലക്ഷൻ ബോർഡും പുറത്തിറക്കുന്ന വിജ്ഞാപനങ്ങളിൽ പുരുഷൻ, സ്ത്രീ എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ മാത്രമാണുള്ളതെന്നാണ് ഹർജിയിലെ പരാതി. ഇതുമൂലം ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് തങ്ങളുടെ ലിംഗസ്വത്വത്തിൽ അപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്നാണ് വാദം.

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വിഭാഗത്തിനായി പ്രത്യേക നിയമന വിജ്ഞാപനങ്ങൾ പുറത്തിറക്കണമെന്നും പ്രായപരിധി ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറഞ്ഞ യോഗ്യതാ വ്യവസ്ഥകളിൽ ഇളവ് അനുവദിക്കണമെന്നുമാണ് കൗശിക്കിന്റെ ആവശ്യം.

സുപ്രീംകോടതി നേരത്തേ രജിസ്ട്രേഷന് അനുമതി നൽകിയിട്ടും നിയമന തടസ്സം തുടർന്നു

ജെയ്ൻ കൗശിക് നേരത്തേയും സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചിരുന്നു. ലിംഗസ്വത്വത്തിന്റെ പേരിൽ അധ്യാപക ജോലി നിഷേധിച്ചെന്ന പരാതിയിൽ കോടതി വിവേചനം കണ്ടെത്തുകയും നഷ്ടപരിഹാരം അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ തൊഴിൽ അവസരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയപരിഷ്കാരങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ ജസ്റ്റിസ് ആശ മേനോൻ അധ്യക്ഷയായ സമിതിയെയും കോടതി നിയോഗിച്ചു.

പിന്നീട് പ്രത്യേക അധ്യാപക ഒഴിവുകളും യോഗ്യതാ ഇളവുകളും ആവശ്യപ്പെട്ട് കൗശിക് ഡൽഹി ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. എന്നാൽ ജസ്റ്റിസ് ആശ മേനോൻ അധ്യക്ഷയായ സമിതിയെ സമീപിക്കാനാണ് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചത്.

ഇതിനെതിരെ സുപ്രീംകോടതിയെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തിയെന്ന നിലയിൽ ഓൺലൈൻ രജിസ്ട്രേഷൻ നടത്താൻ കൗശിക്കിനെ അനുവദിക്കണമെന്ന് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

എന്നാൽ നിയമന വിജ്ഞാപനങ്ങളിൽ സ്ത്രീ, പുരുഷ വിഭാഗങ്ങൾ മാത്രമായി തുടരുന്നതിനാൽ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കപ്പെട്ടില്ല. ഇതാണ് വീണ്ടും സുപ്രീംകോടതിയുടെ പരിഗണനയിലെത്തിയത്.

മൂന്നാം ലിംഗവിഭാഗത്തെ നിയമനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുമോ? സർക്കാരിനോട് നേരിട്ട് ചോദ്യം

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളെ പൊതുസർവീസിലെ നിയമനങ്ങളിൽ എങ്ങനെ ഉൾപ്പെടുത്തുമെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകണമെന്ന് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അധ്യാപക നിയമന വിജ്ഞാപനങ്ങളിൽ മൂന്നാം ലിംഗവിഭാഗം ഉൾപ്പെടുത്താൻ അധികൃതർ ഉദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ടോയെന്നും ചോദിച്ചു.

ജെയ്ൻ കൗശിക്കിന്റെയും പ്രവീൺ സിങ്ങിന്റെയും ഹർജികളിൽ ഈ വിഷയം പരിശോധിക്കണമെന്ന് ബെഞ്ച് നിർദേശിച്ചു.

സാമൂഹിക വിവേചനം നേരിടുന്നവർക്ക് പ്രായപരിധിയിൽ ഇളവ് നൽകാത്തത് എന്തുകൊണ്ട്?

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾ നേരിടുന്ന സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ വിവേചനം പരിഗണിച്ച് നിയമനങ്ങളിൽ പ്രായപരിധി ഇളവ് നൽകേണ്ടതുണ്ടോയെന്ന വിഷയവും കോടതി പരിശോധിച്ചു.

പ്രവീൺ സിങ്ങിന്റെ ഹർജിയിൽ, 1972ലെ ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി എസ്റ്റാബ്ലിഷ്മെന്റ് നിയമന, സേവനവ്യവസ്ഥാ ചട്ടങ്ങളിലെ പന്ത്രണ്ടാം ചട്ടപ്രകാരം ലഭ്യമായ അധികാരം ഉപയോഗിച്ച് പ്രായപരിധിയിൽ ഇളവ് അനുവദിക്കാതിരുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന് കോടതി ചോദിച്ചു.

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾ നേരിടുന്ന സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ വിവേചനം കണക്കിലെടുത്ത് ഈ വിഷയത്തിൽ വിശദീകരണം നൽകാനാണ് നിർദേശം.

15 ദിവസത്തിനകം സത്യവാങ്മൂലം; നവംബർ 19ന് വീണ്ടും വാദം കേൾക്കും

2026 ഒക്ടോബർ 16ലെ ഉത്തരവുപ്രകാരം എതിർകക്ഷികൾ 15 ദിവസത്തിനകം സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കണം. അതിന്റെ പകർപ്പ് ഹർജിക്കാർക്ക് നൽകണം. അടുത്ത വാദം കേൾക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മറുപടി സമർപ്പിക്കാൻ ഹർജിക്കാർക്കും അവസരമുണ്ട്.

പ്രവീൺ സിങ്ങിന്റെ ഹർജിയിൽ നോട്ടീസ് അയക്കാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. രണ്ട് ഹർജികളും 2026 നവംബർ 19ന് വീണ്ടും പരിഗണിക്കും.

അധ്യാപക ഒഴിവുകൾ സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും പ്രത്യേകം വിജ്ഞാപനം ചെയ്യുന്ന രീതി റദ്ദാക്കിയിട്ടില്ല. ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് പ്രത്യേക ഒഴിവുകളോ പ്രായപരിധി ഇളവോ അനുവദിച്ചിട്ടുമില്ല. നിലവിൽ വിശദീകരണം തേടിയുള്ള ഇടക്കാല നടപടിയാണ് സുപ്രീംകോടതി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

സർക്കാർ നിയമനങ്ങളിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ അവസരങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ സുപ്രീംകോടതി

ഈ ഹർജികൾ പൊതുസർവീസിലെ നിയമനങ്ങളിൽ ലിംഗാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വേർതിരിവിന്റെ നിയമസാധുത പരിശോധിക്കുന്നതിനാണ് വഴിയൊരുക്കുന്നത്. ഭരണഘടനാപരമായ അധികാരം, നിയമന ചട്ടങ്ങൾ, ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ എന്നീ വിഷയങ്ങളിലാണ് കോടതി വിശദീകരണം തേടിയത്.

സാമൂഹികമായി വിവേചനം നേരിടുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്ക് സർക്കാർ ജോലികളിൽ പ്രവേശിക്കാൻ നിലവിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ തടസ്സമാകുന്നുണ്ടോ എന്ന വിഷയവും പരിഗണനയിലാണ്.

എന്നാൽ ഈ ഉത്തരവ് രാജ്യത്തെ എല്ലാ സർക്കാർ നിയമന വിജ്ഞാപനങ്ങളിലും മൂന്നാം ലിംഗവിഭാഗം നിർബന്ധമായി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന അന്തിമ വിധിയല്ല. സർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണവും ഹർജിക്കാരുടെ വാദങ്ങളും പരിശോധിച്ചശേഷമായിരിക്കും തുടർതീരുമാനം.