ഗ്വാളിയർ, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെച്ചൊല്ലി തർക്കമുണ്ടെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം നിലവിൽ താമസിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ നിഷേധിക്കാനാവില്ലെന്ന് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി. ആധുനിക കാലത്ത് വൈദ്യുതിയില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും വൈദ്യുതി ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ജീവിക്കാനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്നും ജസ്റ്റിസ് മിലിന്ദ് രമേഷ് ഫഡ്കെ വ്യക്തമാക്കി. ഗ്വാളിയർ സ്വദേശിനിയായ പ്രീതി ശർമ സമർപ്പിച്ച ഹർജി അനുവദിച്ച കോടതി, ഉത്തരവിന്റെ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് ഏഴുദിവസത്തിനകം നിയമപരമായ മറ്റ് വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കുന്നതിന് വിധേയമായി വീട്ടിൽ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ നൽകാൻ അധികൃതർക്ക് നിർദേശം നൽകി. മധ്യപ്രദേശ് സർക്കാരും വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനവും ഹർജിക്കാരിയുടെ അമ്മയുൾപ്പെടെയുള്ളവരുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. പ്രീതി ശർമയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അർഷാദ് അലി എം. ഹഖ്, സംസ്ഥാന സർക്കാരിനുവേണ്ടി സർക്കാർ അഭിഭാഷകൻ ഷിറാസ് ഖുറേഷി, വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനത്തിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ പ്രതീക് കുൽശ്രേഷ്ഠ, അഞ്ചാം എതിർകക്ഷിയായ അമ്മയ്ക്കുവേണ്ടി അഭിഭാഷക ഹിമാൻഷി പാഠക് എന്നിവർ ഹാജരായി. 2026 ഒക്ടോബർ 15നാണ് വിധി സംബന്ധിച്ച റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. വിധി പുറപ്പെടുവിച്ച കൃത്യമായ തീയതി ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.

അമ്മയും മകളും തമ്മിലുള്ള സ്വത്തുതർക്കത്തെത്തുടർന്ന് വീട്ടിലെ വൈദ്യുതി വിച്ഛേദിച്ചു

ഗ്വാളിയറിലെ കുടുംബസ്വത്തിനെച്ചൊല്ലി പ്രീതി ശർമയും അമ്മയും തമ്മിലുണ്ടായ തർക്കമാണ് ഹൈക്കോടതിയിലെത്തിയത്. നേരത്തേ നടന്ന സിവിൽ കേസിൽ ഒത്തുതീർപ്പുണ്ടായതിനെത്തുടർന്ന് തർക്കത്തിലുള്ള സ്വത്തിൽ ഏഴിലൊന്ന് അവകാശം തനിക്കുണ്ടെന്നാണ് പ്രീതി ശർമയുടെ വാദം. അമ്മയും ഈ ഒത്തുതീർപ്പിൽ കക്ഷിയായിരുന്നു. സ്വത്തിൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച ഭാഗത്താണ് കുടുംബത്തോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നതെന്നും പിന്നീട് അമ്മയുമായി അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായതിനെത്തുടർന്ന് സമാധാനപരമായ താമസത്തിനും വെള്ളം, വൈദ്യുതി തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും തടസ്സമുണ്ടായെന്നും പ്രീതി ആരോപിച്ചു. അമ്മ നൽകിയ പരാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വൈദ്യുതി വിതരണ അധികൃതർ വീട്ടിലെ താൽക്കാലിക വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ വിച്ഛേദിച്ചതോടെയാണ് നിയമപോരാട്ടം ആരംഭിച്ചത്.

ഓഗസ്റ്റ് 20ന് നൽകിയ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ ഏഴുദിവസത്തിനകം വിച്ഛേദിച്ചു

2025 ഓഗസ്റ്റ് 20നാണ് പ്രീതി ശർമയുടെ വീട്ടിൽ താൽക്കാലിക ഗാർഹിക വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ അനുവദിച്ചത്. വൈദ്യുതി ഉപയോഗത്തിനുള്ള ബില്ലുകൾ കൃത്യമായി അടച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് ഹർജിക്കാരി കോടതിയെ അറിയിച്ചത്. എന്നാൽ അമ്മയുടെ പരാതിയെ തുടർന്ന് 2025 ഓഗസ്റ്റ് 27ന് വൈദ്യുതി വിതരണ അധികൃതർ കണക്ഷൻ വിച്ഛേദിച്ചു. തുടർന്ന് പുതിയ വൈദ്യുതി കണക്ഷനായി അപേക്ഷ നൽകിയെങ്കിലും സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അധികൃതർ കണക്ഷൻ നൽകാൻ തയ്യാറായില്ല. വൈദ്യുതി ലഭിക്കാത്തത് കുടുംബത്തിന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്നും ഒമ്പതാം ക്ലാസിലും പത്താം ക്ലാസിലും പഠിക്കുന്ന മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്നുവെന്നും പ്രീതി ശർമ കോടതിയിൽ വ്യക്തമാക്കി.

സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം തെളിയിക്കാതെ വൈദ്യുതി നൽകാനാവില്ലെന്ന് എതിർകക്ഷികൾ

തർക്കത്തിലുള്ള വീട്ടിൽ നിയമപരമായ അവകാശമുണ്ടെന്ന് പ്രീതി ശർമ തെളിയിക്കാതെ പുതിയ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ അനുവദിക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു എതിർകക്ഷികളുടെ വാദം. സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശവും കൈവശാവകാശവും സംബന്ധിച്ച തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനം കണക്ഷൻ നൽകാൻ ബാധ്യസ്ഥമല്ലെന്നും അവർ വാദിച്ചു. എന്നാൽ 2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമപ്രകാരം കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉടമയ്ക്കോ നിലവിൽ കൈവശംവച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യക്തിക്കോ ആവശ്യമായ നിബന്ധനകൾ പാലിച്ച് വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ ലഭിക്കാൻ അവകാശമുണ്ടെന്നാണ് ഹർജിക്കാരി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. നിയമപ്രകാരമുള്ള നിരക്കുകളും മറ്റ് ചാർജുകളും അടയ്ക്കാൻ തയ്യാറാണെന്നും ഉടമസ്ഥാവകാശ തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യം നിഷേധിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നും പ്രീതി ശർമ വാദിച്ചു.

സ്വത്തുതർക്കം തീർപ്പാക്കേണ്ടത് വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചുമതലയല്ലെന്ന് കോടതി

പ്രീതി ശർമയും അമ്മയും തമ്മിലുള്ള തർക്കം പ്രധാനമായും സ്വത്തിലെ ഓഹരി, അവകാശം, കൈവശം എന്നിവയെ സംബന്ധിക്കുന്നതാണെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിലയിരുത്തി. വൈദ്യുതി കണക്ഷനുള്ള അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ സങ്കീർണമായ ഉടമസ്ഥാവകാശ തർക്കങ്ങളോ സ്വത്ത് വിഭജനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സിവിൽ അവകാശങ്ങളോ തീർപ്പാക്കേണ്ട ബാധ്യത വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കില്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് മിലിന്ദ് രമേഷ് ഫഡ്കെ വ്യക്തമാക്കി. നേരത്തേ നടന്ന സിവിൽ കേസിലെ ഒത്തുതീർപ്പ് രേഖകളും ഹർജിക്കാരി ഹാജരാക്കിയിരുന്നു. ഇതിന് പുറമെ വൈദ്യുതി വിതരണ അധികൃതർ മുമ്പ് താൽക്കാലിക കണക്ഷൻ അനുവദിച്ചതും അതിന്റെ ബില്ലുകൾ ഹർജിക്കാരി കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ചതും കോടതി പരിഗണിച്ചു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സംബന്ധിച്ച തർക്കം മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ നിഷേധിക്കുന്ന നടപടി അംഗീകരിക്കാനാവില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി.

2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമത്തിൽ താമസക്കാരനും കണക്ഷൻ ആവശ്യപ്പെടാൻ അവകാശം

1910ലെ വൈദ്യുതി നിയമവും 2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമവും പരിശോധിച്ച ഹൈക്കോടതി, പുതിയ നിയമത്തിൽ പാർലമെന്റ് ബോധപൂർവമായ മാറ്റം വരുത്തിയതായി നിരീക്ഷിച്ചു. മുൻനിയമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന നിയമാനുസൃതമായ കൈവശം എന്ന ആശയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണം 2003ലെ നിയമത്തിൽ അതേ രീതിയിൽ നിലനിർത്തിയിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ 43-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം കെട്ടിടത്തിന്റെ ഉടമയ്ക്കു മാത്രമല്ല, കെട്ടിടം കൈവശംവച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്ന വ്യക്തിക്കും വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ ആവശ്യപ്പെടാൻ അവകാശമുണ്ട്. അതിനാൽ പ്രീതി ശർമ നിലവിൽ താമസിക്കുന്ന വീട്ടിൽ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ ലഭിക്കാൻ അർഹയാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ അനുവദിക്കുന്നതിന് നിയമം നിർദേശിക്കുന്ന മറ്റ് വ്യവസ്ഥകളും നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും കോടതി ഓർമിപ്പിച്ചു.

വൈദ്യുതിയില്ലാതെ ആധുനിക ജീവിതം അസാധ്യമെന്ന് ഹൈക്കോടതി

ആധുനിക ജീവിതത്തിൽ വൈദ്യുതി അനിവാര്യമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യമാണെന്ന് ജസ്റ്റിസ് മിലിന്ദ് രമേഷ് ഫഡ്കെ നിരീക്ഷിച്ചു. ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തിൽ വൈദ്യുതിയില്ലാതെ ഒരാൾക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും അതിനാൽ വൈദ്യുതി ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദം ഉറപ്പുനൽകുന്ന ജീവിക്കാനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വൈദ്യുതി ലഭിക്കാത്തത് വെളിച്ചത്തിന്റെയോ വീട്ടുപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിന്റെയോ പ്രശ്നം മാത്രമല്ലെന്നും കുടുംബജീവിതത്തെയും കുട്ടികളുടെ പഠനത്തെയും ബാധിക്കുന്ന വിഷയമാണെന്നും ഹർജിയിലെ സാഹചര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സംബന്ധിച്ച തർക്കം നിലനിൽക്കുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം നിലവിൽ താമസിക്കുന്ന വ്യക്തിയെ വൈദ്യുതി പോലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യത്തിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കാനാവില്ലെന്നതാണ് കോടതിയുടെ നിയമപരമായ നിലപാട്.

സെപ്റ്റംബർ 24ലെ ഉത്തരവിൽ ഏഴുദിവസത്തിനകം വൈദ്യുതി നൽകാൻ നിർദേശം

2026 സെപ്റ്റംബർ 24ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവിൽ പ്രീതി ശർമയുടെ ഹർജി അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി, അവർ നിലവിൽ താമസിക്കുകയും കൈവശംവച്ച് ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വീട്ടിൽ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ നൽകാൻ വിതരണ സ്ഥാപനത്തോട് നിർദേശിച്ചു. കോടതി ഉത്തരവിന്റെ പകർപ്പ് ലഭിച്ച് ഏഴുദിവസത്തിനകം 2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ 43-ാം വകുപ്പ് പ്രകാരം കണക്ഷൻ നൽകണമെന്നാണ് നിർദേശം. എന്നാൽ ഇതിനായി ഹർജിക്കാരി നിയമപരമായ മറ്റ് വ്യവസ്ഥകളും നടപടിക്രമങ്ങളും പാലിക്കണം. വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ അനുവദിക്കുന്നത് സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം സംബന്ധിച്ച തർക്കത്തിൽ പ്രീതി ശർമയ്ക്ക് അനുകൂലമായ അന്തിമ തീരുമാനമായി കണക്കാക്കരുതെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അവർ നിലവിൽ സ്വത്ത് കൈവശംവച്ച് താമസിക്കുന്ന കാലയളവിലെ വൈദ്യുതി ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം സംബന്ധിച്ചാണ് ഉത്തരവെന്നും ജസ്റ്റിസ് മിലിന്ദ് രമേഷ് ഫഡ്കെ പ്രത്യേകം വിശദീകരിച്ചു.

സ്വത്തുതർക്കമുള്ള വീടുകളിലെ താമസക്കാർക്കും വൈദ്യുതി ലഭിക്കാനുള്ള നിയമപരമായ സംരക്ഷണം

ഭൂമിയുടമസ്ഥാവകാശ തർക്കങ്ങളും വൈദ്യുതി ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശവും വ്യത്യസ്ത നിയമപ്രശ്നങ്ങളാണെന്ന നിലപാടാണ് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. 2003ലെ വൈദ്യുതി നിയമത്തിലെ 43-ാം വകുപ്പും ഭരണഘടനയുടെ 21-ാം അനുച്ഛേദവും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള തീരുമാനം സംസ്ഥാനത്തെ സമാനമായ വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ തർക്കങ്ങളിൽ പ്രസക്തമാകാം. വൈദ്യുതി വിതരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സ്വത്തിന്റെ സങ്കീർണമായ ഉടമസ്ഥാവകാശ തർക്കങ്ങൾ തീർപ്പാക്കേണ്ട അധികാരമില്ലെന്നും നിലവിൽ കെട്ടിടം കൈവശംവച്ച് താമസിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ അപേക്ഷ നിയമപരമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പരിഗണിക്കണമെന്നുമാണ് വിധിയുടെ പ്രധാന സന്ദേശം. കൽക്കട്ട ഹൈക്കോടതിയുടെയും ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതിയുടെയും മുൻവിധികളും ഈ തീരുമാനത്തിന് കോടതി അടിസ്ഥാനമാക്കി. അതേസമയം, വൈദ്യുതി കണക്ഷൻ ലഭിക്കുന്നത് സ്വത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം തെളിയിക്കുന്ന രേഖയല്ലെന്നും നിയമപരമായ നിരക്കുകളും മറ്റ് നിബന്ധനകളും പാലിക്കേണ്ട ബാധ്യത തുടരുമെന്നും ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.