ബെംഗളൂരു, 2026 ഒക്ടോബർ 16 –

മരുന്ന് വിൽപ്പന സ്ഥാപനത്തോട് വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെടുന്നതിനൊപ്പം അതിന്റെ ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് കർണാടക ഹൈക്കോടതി. ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുകയോ റദ്ദാക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് സ്ഥാപനത്തിന് വിശദീകരണം നൽകാൻ അവസരം നൽകണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വെൽനസ് ഫോർഎവർ കെമിസ്റ്റ്സ് ആൻഡ് ലൈഫ്‌സ്റ്റൈൽ സ്റ്റോർ നൽകിയ ഹർജിയിലാണ് ജസ്റ്റിസ് സി.എം. പൂണച്ച 2026 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് ഉത്തരവിട്ടത്. ബെളഗാവിയിലെ അസിസ്റ്റന്റ് ഡ്രഗ്സ് കൺട്രോളറും ലൈസൻസിങ് അതോറിറ്റിയും കർണാടക ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ, ഔഷധ ഭരണവകുപ്പ് കമ്മീഷണറും ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ് പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്നു എതിർകക്ഷികൾ. സ്ഥാപനത്തിനുവേണ്ടി അഭിഭാഷകൻ അഭിഷേക് എച്ച്., പ്രസന്ന കുമാർ ബി.ടി.ക്കുവേണ്ടി ഹാജരായി. സർക്കാർ ഭാഗത്തുനിന്ന് അഡീഷണൽ ഗവൺമെന്റ് അഡ്വക്കേറ്റ് ശിവറെഡ്ഡി വി. ഹാജരായി. 2026 സെപ്റ്റംബർ 19ന് പുറപ്പെടുവിച്ച വിശദീകരണ നോട്ടീസിനൊപ്പമുള്ള ലൈസൻസ് സസ്പെൻഷൻ നടപടിയാണ് കോടതി പരിശോധിച്ചത്.

വിശദീകരണം ചോദിച്ചതിനൊപ്പം ലൈസൻസും സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു

മരുന്ന് വിൽപ്പന രംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന വെൽനസ് ഫോർഎവർ കെമിസ്റ്റ്സ് ആൻഡ് ലൈഫ്‌സ്റ്റൈൽ സ്റ്റോറിന്റെ ലൈസൻസാണ് അധികൃതർ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തത്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 19ന് മരുന്ന് നിയന്ത്രണ അതോറിറ്റി സ്ഥാപനത്തിന് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകിയിരുന്നു. എന്നാൽ ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകാനുള്ള അവസരം പൂർത്തിയാകുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ലൈസൻസും സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു. ഈ നടപടിക്കെതിരെയാണ് സ്ഥാപനം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചത്.

1945ലെ ഡ്രഗ്സ് ആൻഡ് കോസ്മെറ്റിക്സ് ചട്ടങ്ങളിലെ 66-ാം ചട്ടപ്രകാരമാണ് അധികൃതർ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്. ലൈസൻസ് വ്യവസ്ഥകളോ മരുന്ന് നിയമത്തിലെ നിബന്ധനകളോ ലംഘിച്ചാൽ ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യാനോ റദ്ദാക്കാനോ അധികാരികൾക്ക് അവകാശമുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന് മുമ്പ് ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനത്തിന് വിശദീകരണം നൽകാൻ അവസരം നൽകണമെന്നാണ് നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥ.

അനധികൃത വിതരണക്കാരിൽനിന്ന് മരുന്ന് വാങ്ങിയെന്ന് ആരോപണം

ഫൈസർ കമ്പനിയുടെ സാവിസെഫ്റ്റ എന്ന കുത്തിവയ്പ്പ് മരുന്ന് അനധികൃത വിതരണ ശൃംഖലയിൽനിന്ന് വാങ്ങിയെന്നായിരുന്നു വെൽനസ് ഫോർഎവർ സ്ഥാപനത്തിനെതിരായ ആരോപണം. ബെംഗളൂരുവിലെ ഫൈസർ കമ്പനിയുടെ അംഗീകൃത വിതരണക്കാരനല്ലാത്ത വിവ ഫാർമ എന്ന സ്ഥാപനത്തിൽനിന്നാണ് മരുന്ന് വാങ്ങിയതെന്ന് മരുന്ന് നിയന്ത്രണ അധികൃതർ ആരോപിച്ചു. ഇങ്ങനെ വാങ്ങിയ മരുന്നുകൾ മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും വിതരണം ചെയ്തതായും അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കി.

ഈ ആരോപണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് മരുന്ന് വിൽപ്പന ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തത്. എന്നാൽ ആരോപണങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ വിൽപ്പനാനുമതി തടഞ്ഞത് നിയമവിരുദ്ധമാണെന്നായിരുന്നു ഹർജിക്കാരുടെ വാദം. മരുന്നുകളുടെ വിതരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണോ എന്നതിലല്ല, ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യാൻ സ്വീകരിച്ച നടപടിക്രമം നിയമപ്രകാരമാണോ എന്നതിലാണ് ഹൈക്കോടതി പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്.

വിശദീകരണം കേൾക്കാതെ ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യരുതെന്ന് കോടതി

1945ലെ ഡ്രഗ്സ് ആൻഡ് കോസ്മെറ്റിക്സ് ചട്ടങ്ങളിലെ 66(1) വകുപ്പ് പരിശോധിച്ച ജസ്റ്റിസ് സി.എം. പൂണച്ച, ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുന്നതിനോ റദ്ദാക്കുന്നതിനോ മുമ്പ് സ്ഥാപനത്തിന് വിശദീകരണം നൽകാൻ അവസരം നൽകേണ്ടത് നിർബന്ധമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് നൽകുന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ആരോപണങ്ങളെക്കുറിച്ച് സ്ഥാപനത്തിന്റെ മറുപടി തേടുകയാണ്. ആ മറുപടി പരിഗണിച്ചശേഷമാണ് നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടി സ്വീകരിക്കേണ്ടത്.

എന്നാൽ ഈ കേസിൽ ആരോപണങ്ങൾ അറിയിക്കുന്ന നോട്ടീസ് നൽകിയതിനൊപ്പം സ്ഥാപനത്തിന്റെ ലൈസൻസും സസ്പെൻഡ് ചെയ്തതായി കോടതി കണ്ടെത്തി. ഇത് 66(1) ചട്ടത്തിന് വിരുദ്ധമാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. വിശദീകരണം തേടുന്ന നടപടിയും ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുന്ന തീരുമാനവും ഒരേസമയം നടപ്പാക്കിയത് നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കാതെയാണെന്നായിരുന്നു കോടതിയുടെ കണ്ടെത്തൽ.

സസ്പെൻഷൻ ഉത്തരവ് ഇനി കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസ് മാത്രം

2026 സെപ്റ്റംബർ 19ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ലൈസൻസ് സസ്പെൻഷൻ ഉത്തരവ് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസായി മാത്രം കണക്കാക്കണമെന്ന് ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. ഇതോടെ ആ ഉത്തരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ സസ്പെൻഷൻ തുടരാനാവില്ലെന്ന് വ്യക്തമായി. സ്ഥാപനത്തിന് ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകാനുള്ള അവസരം ഉറപ്പാക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

സെപ്റ്റംബർ 21ന് സ്ഥാപനം അധികൃതർക്ക് മറുപടി നൽകിയിരുന്നു. ഇതിന് പുറമെ കൂടുതൽ വിശദീകരണം നൽകണമെങ്കിൽ 2026 ഒക്ടോബർ എട്ടിനകം സമർപ്പിക്കാനും കോടതി അനുമതി നൽകി. ഈ മറുപടികൾ പരിശോധിച്ചശേഷം ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതർ നിയമപ്രകാരം ഉചിതമായ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കണമെന്നും കോടതി നിർദേശിച്ചു.

രണ്ട് കുത്തിവയ്പ്പ് മരുന്നുകൾ ഒഴികെ വ്യാപാരം തുടരാം

ലൈസൻസ് സസ്പെൻഷൻ നടപടിയിൽ മാറ്റം വരുത്തിയെങ്കിലും എല്ലാ മരുന്നുകളും വിൽക്കാൻ സ്ഥാപനത്തിന് കോടതി അനുമതി നൽകിയിട്ടില്ല. സാവിസെഫ്റ്റ, എംബ്ലാവിയോ എന്നീ രണ്ട് കുത്തിവയ്പ്പ് മരുന്നുകളുടെ വിൽപ്പനയും വിതരണവും ഒഴികെയുള്ള വ്യാപാരം നിയമപ്രകാരം തുടരാമെന്നാണ് ഉത്തരവ്. ബന്ധപ്പെട്ട അധികൃതർ തുടർനടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതുവരെയാണ് ഈ അനുമതി.

മരുന്നുകളുടെ ഗുണനിലവാരവും വിതരണവും സംബന്ധിച്ച പരിശോധനകൾ തുടരുന്നതിന് ഉത്തരവ് തടസ്സമാകില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. നിയമപ്രകാരം ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ അധികൃതർക്ക് അധികാരമുണ്ട്. അത്തരം നടപടികളോട് സ്ഥാപനം സഹകരിക്കണമെന്നും ഹൈക്കോടതി നിർദേശിച്ചു. അതിനാൽ കമ്പനിക്കെതിരായ ആരോപണങ്ങൾ പൂർണമായി തള്ളിയ ഉത്തരവല്ല കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ചത്.

മുഴുവൻ ലൈസൻസും റദ്ദാക്കണോ എന്ന് പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കണം

മരുന്ന് വിൽപ്പന ലൈസൻസ് പൂർണമായോ ചില ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ മാത്രമായോ സസ്പെൻഡ് ചെയ്യാനും റദ്ദാക്കാനും 66-ാം ചട്ടം അധികാരം നൽകുന്നുണ്ടെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ആരോപണം ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക മരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ മുഴുവൻ ലൈസൻസിനുമെതിരെ നടപടി വേണമോ എന്ന കാര്യവും അധികൃതർ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. തുടർനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ ഈ വ്യത്യാസം പരിഗണിക്കണമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.

ഇതോടെ ആരോപണം ഉയർന്നതിന്റെ പേരിൽ മാത്രം സ്ഥാപനത്തിന്റെ എല്ലാ മരുന്നുകളുടെയും വ്യാപാരം തടയണമെന്നില്ലെന്ന് ഉത്തരവിൽനിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. എന്നാൽ ലൈസൻസ് വ്യവസ്ഥകളിൽ ലംഘനം കണ്ടെത്തിയാൽ നിയമപ്രകാരമുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിന് വിലക്കില്ല. ആരോപണങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിശദീകരണവും പരിശോധിച്ചശേഷമായിരിക്കണം തീരുമാനം.

സെപ്റ്റംബർ 24ന് നൽകിയ അപ്പീലിന് പിന്നാലെ ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി

ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്ത നടപടിക്കെതിരെ സ്ഥാപനം 2026 സെപ്റ്റംബർ 24ന് ബന്ധപ്പെട്ട അപ്പീൽ അതോറിറ്റിയെ സമീപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചതെന്ന് ഹർജിക്കാർ അറിയിച്ചു. സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം ബെളഗാവിയിലായതിനാൽ ഹർജി ധാർവാഡ് ബെഞ്ചിലാണ് നൽകേണ്ടതെന്ന സാങ്കേതിക തടസ്സവും കോടതിയുടെ രജിസ്ട്രി ഉന്നയിച്ചിരുന്നു.

എന്നാൽ അപ്പീൽ അതോറിറ്റി ബെംഗളൂരുവിലാണെന്നും അവിടെയാണ് അപ്പീൽ നൽകിയതെന്നും ഹർജിക്കാർ വ്യക്തമാക്കി. ഹർജിയിലെ രേഖകളും ലൈസൻസ് സസ്പെൻഷൻ നടപടിയും പരിശോധിച്ച ശേഷമാണ് ജസ്റ്റിസ് സി.എം. പൂണച്ച നിയമത്തിലെ 66-ാം ചട്ടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.

മരുന്ന് വ്യാപാരം തുടരാൻ അനുമതി; അധികൃതർക്ക് വീണ്ടും നടപടിയെടുക്കാം

2026 ഒക്ടോബർ ഒന്നിലെ ഉത്തരവിലൂടെ വെൽനസ് ഫോർഎവർ കെമിസ്റ്റ്സ് ആൻഡ് ലൈഫ്‌സ്റ്റൈൽ സ്റ്റോറിന്റെ ഹർജി കർണാടക ഹൈക്കോടതി തീർപ്പാക്കി. സെപ്റ്റംബർ 19ലെ ഉത്തരവ് കാരണം കാണിക്കൽ നോട്ടീസായി മാത്രം പരിഗണിക്കണമെന്നും സ്ഥാപനത്തിന്റെ മറുപടി പരിശോധിച്ച് പുതിയ തീരുമാനം എടുക്കണമെന്നും നിർദേശിച്ചു. സാവിസെഫ്റ്റ, എംബ്ലാവിയോ എന്നീ കുത്തിവയ്പ്പ് മരുന്നുകൾ ഒഴികെയുള്ള വ്യാപാരം തുടരാൻ സ്ഥാപനത്തിന് അനുമതി നൽകി. അതേസമയം മരുന്നുകളുടെ വിതരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആരോപണങ്ങളിൽ നിയമപ്രകാരം വീണ്ടും നടപടിയെടുക്കാൻ അധികൃതർക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

മരുന്ന് വ്യാപാരത്തിൽ നടപടിയെടുക്കുമ്പോൾ നിയമം പാലിക്കണമെന്ന് വിധി

മരുന്ന് വിൽപ്പന സ്ഥാപനങ്ങൾക്കെതിരെ നടപടി സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ നിയമം അനുശാസിക്കുന്ന നടപടിക്രമങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കണമെന്ന നിലപാടാണ് കർണാടക ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്. നിയമപരമായി, ലൈസൻസ് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുന്നതിനോ റദ്ദാക്കുന്നതിനോ മുമ്പ് വിശദീകരണത്തിന് അവസരം നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രാധാന്യമാണ് ഉത്തരവ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. സാമൂഹികതലത്തിൽ, മരുന്നുകളുടെ സുരക്ഷയും സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളും ഒരുപോലെ പരിഗണിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് ഈ കേസ് മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിന്റെ തലത്തിൽ, ഭരണാധികാരികളുടെ നടപടികൾ നിയമപരമായ പരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാണെന്നും ഉത്തരവ് ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

കർണാടകയിലെ സമാനമായ മരുന്ന് ലൈസൻസ് തർക്കങ്ങളിൽ ഈ ഉത്തരവ് പ്രസക്തമാകാം. എന്നാൽ മരുന്നുകളുടെ ഗുണനിലവാര പരിശോധനയോ നിയമലംഘനങ്ങൾക്കെതിരായ നടപടികളോ തടയുന്ന വിധിയല്ല ഇത്. നിയമപ്രകാരം വിശദീകരണം കേട്ടശേഷം ആവശ്യമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ അധികൃതർക്ക് അധികാരമുണ്ടെന്നതും കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.