മുംബൈ, 2026 ഒക്ടോബർ 7-

മയക്കുമരുന്ന് കേസിൽ അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള 180 ദിവസത്തെ കാലാവധി നീട്ടുന്ന അപേക്ഷയെക്കുറിച്ച് ജയിലിലുള്ള പ്രതിയെ അറിയിക്കുകയും എഴുതി മറുപടി നൽകാൻ അവസരം നൽകുകയും ചെയ്താൽ മാത്രം പോരെന്നും അപേക്ഷ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ പ്രതിയെ നേരിട്ടോ ദൃശ്യസമ്മേളനത്തിലൂടെയോ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കണമെന്നും ബോംബെ ഹൈക്കോടതി. 1.837 കിലോഗ്രാമിലധികം മെഫെഡ്രോൺ പിടിച്ചെടുത്ത കേസിലെ ഭീമാജി പരശുറാം സബാലെ ഉൾപ്പെടെ എട്ടുപേരുടെ ജാമ്യാപേക്ഷ അനുവദിച്ചാണ് ജസ്റ്റിസ് മിലിന്ദ് ജാദവിന്റെ 2026 ഒക്ടോബർ 5ലെ ഉത്തരവ്. അപേക്ഷകർക്കായി താരഖ് സയീദ്, സന റയീസ് ഖാൻ, തബീഷ് മൂമൻ, നദീം ഖാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഭിഭാഷകരും നാർക്കോട്ടിക്സ് കൺട്രോൾ ബ്യൂറോയ്ക്കായി എസ്.കെ. ഹൽവാസിയ, എസ്.എസ്. ഹൽവാസിയ എന്നിവരും ഹാജരായി. സംസ്ഥാനത്തിനായി അഡീഷണൽ പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ സുകാന്ത കർമാകർ ഹാജരായി.

180 ദിവസം നീട്ടാൻ അപേക്ഷ നൽകി; പ്രതികളെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയതിന് രേഖയില്ല

അന്വേഷണത്തിനുള്ള 180 ദിവസത്തെ കാലാവധി നീട്ടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് 2024 ജൂലൈ 29നാണ് നാർക്കോട്ടിക്സ് കൺട്രോൾ ബ്യൂറോ അപേക്ഷ നൽകിയത്. പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറുടെ റിപ്പോർട്ട് ഓഗസ്റ്റ് 13ന് സമർപ്പിക്കുകയും ഓഗസ്റ്റ് 14ന് പ്രത്യേക കോടതി കാലാവധി നീട്ടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അപേക്ഷ പരിഗണിച്ചപ്പോൾ പ്രതികളെ നേരിട്ടോ ദൃശ്യസമ്മേളനത്തിലൂടെയോ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയതായി ഓഗസ്റ്റ് 14ലെ ഉത്തരവിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല.

ജയിലിലേക്ക് വിവരം അയച്ചത് പ്രതിയെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയതിന് തുല്യമല്ല

അപേക്ഷയെക്കുറിച്ച് പ്രതികളെ അറിയിക്കാനും പകർപ്പ് നൽകി മറുപടി സ്വീകരിക്കാനും യെരവഡ സെൻട്രൽ ജയിൽ സൂപ്രണ്ടിന് പ്രത്യേക കോടതി 2024 ജൂലൈ 31ന് നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു. പ്രതികൾ പകർപ്പ് സ്വീകരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചെന്നാണ് രേഖ. എന്നാൽ ജയിലിലേക്ക് വിവരം അയച്ചതും എഴുതി മറുപടി നൽകാൻ അവസരം നൽകിയതും പ്രതിയെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കിയതിന് തുല്യമല്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ചില പ്രതികൾക്കായി അഭിഭാഷകർ ഹാജരായതും ഈ നിർബന്ധ നടപടിക്ക് പകരമാകില്ല.

കാലാവധി നീട്ടുന്നത് സാധാരണ ഭരണനടപടിയല്ല; പ്രതിയുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും

180 ദിവസത്തിന് ശേഷവും അന്വേഷണം തുടരാനും പ്രതിയെ കസ്റ്റഡിയിൽ നിലനിർത്താനും അനുവദിക്കുന്ന ഉത്തരവ് സാധാരണ ഭരണപരമായ തുടർച്ചയല്ലെന്ന് ജസ്റ്റിസ് മിലിന്ദ് ജാദവ് വ്യക്തമാക്കി. അത് പ്രതിയുടെ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ നിയമം നിശ്ചയിച്ച നടപടിക്രമങ്ങൾ കർശനമായി പാലിച്ചശേഷം മാത്രമേ അന്വേഷണ കാലാവധി നീട്ടാനാകൂ.

അപേക്ഷ സമയത്ത് നൽകിയതുകൊണ്ട് മാത്രം കാലാവധി നിയമപരമായി നീളില്ല

180 ദിവസം അവസാനിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അന്വേഷണ ഏജൻസി അപേക്ഷ നൽകിയെന്നത് മാത്രം മതിയാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കി. അന്വേഷണത്തിന്റെ പുരോഗതിയും 180 ദിവസത്തിന് ശേഷവും പ്രതിയെ കസ്റ്റഡിയിൽ തുടരേണ്ടതിന്റെ പ്രത്യേക കാരണങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്ന പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രത്യേക കോടതി തൃപ്തിപ്പെടണം. പ്രതിയെ ഹാജരാക്കണമെന്ന സംരക്ഷണവും പാലിക്കണം.

പിന്നീട് കുറ്റപത്രം നൽകിയാലും കാലാവധി നീട്ടിയ ഉത്തരവിലെ പിഴവ് മാറില്ല

2025 ഫെബ്രുവരി 5ന് കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചെന്ന വാദവും ഹൈക്കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല. അന്വേഷണ കാലാവധി നീട്ടിയ അടിസ്ഥാന ഉത്തരവ് നിയമപരമായി സാധുവായിരുന്നെന്ന് ആദ്യം തെളിയിക്കണമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. പിന്നീട് കുറ്റപത്രം നൽകിയതുകൊണ്ട് കാലാവധി നീട്ടിയ ഉത്തരവിലെ നടപടിക്രമ പിഴവ് പരിഹരിക്കപ്പെടില്ല.

കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവം നിയമപരമായ ജാമ്യാവകാശം ഇല്ലാതാക്കില്ലെന്ന് കോടതി

പിടിച്ചെടുത്ത ലഹരിവസ്തുവിന്റെ അളവും ആരോപണങ്ങളുടെ ഗൗരവവും അവഗണിക്കാനാകില്ലെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ഇത് സാധാരണ ജാമ്യാപേക്ഷയല്ലെന്നും നിയമം നിശ്ചയിച്ച സമയത്തിനകം അന്വേഷണം പൂർത്തിയാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് ലഭിക്കുന്ന നിയമപരമായ ജാമ്യാവകാശമാണ് പ്രതികൾ ഉന്നയിച്ചതെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കുറ്റത്തിന്റെ ഗൗരവം മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി നിയമം അനുവദിച്ച അന്വേഷണ കാലാവധി കൂട്ടാനാകില്ലെന്നും വ്യക്തമാക്കി.

എട്ടുപേർക്കും ഒരു ലക്ഷം രൂപ വീതം ജാമ്യം; പ്രത്യേക കോടതിയുടെ കാലാവധി നീട്ടൽ ആശ്രയിക്കാനാകില്ല

പ്രതികളെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കണമെന്ന നിർബന്ധ നടപടിക്രമം പാലിച്ചതായി തെളിയിക്കാനാകാത്തതിനാൽ 2024 ഓഗസ്റ്റ് 14ലെ പ്രത്യേക കോടതിയുടെ കാലാവധി നീട്ടൽ ഉത്തരവ് പ്രതികളുടെ നിയമപരമായ ജാമ്യാവകാശം നിഷേധിക്കാൻ ആശ്രയിക്കാനാകില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചു. തുടർന്ന് എട്ടുപേർക്കും ഒരു ലക്ഷം രൂപ വീതമുള്ള ജാമ്യവ്യവസ്ഥയിൽ മോചനം അനുവദിച്ചു.

മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സമാന കേസുകളിൽ അന്വേഷണ കാലാവധി നീട്ടുമ്പോൾ പ്രതിയുടെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പാക്കേണ്ടിവരും

വിധിയുടെ പ്രായോഗിക ഫലം മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സമാന മയക്കുമരുന്ന് കേസുകളിലാണ് പ്രധാനമായും പ്രതിഫലിക്കുക. അന്വേഷണ കാലാവധി നീട്ടാനുള്ള അപേക്ഷയിൽ പ്രതിയെ അറിയിക്കുക മാത്രം പോരാ; അപേക്ഷ കോടതി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ പ്രതിയുടെ സാന്നിധ്യവും ഉറപ്പാക്കണം. നിയമപരമായ കാലാവധി നീട്ടലിൽ ഈ സംരക്ഷണം പാലിച്ചില്ലെങ്കിൽ പ്രതിക്ക് ലഭിച്ച നിയമപരമായ ജാമ്യാവകാശം ഇല്ലാതാക്കാൻ ആ ഉത്തരവ് ഉപയോഗിക്കാനാവില്ലെന്നാണ് ഹൈക്കോടതി വ്യക്തമാക്കിയത്.