ജയ്പൂർ, 2026 ഒക്ടോബർ 7 –

രാജ്യവ്യാപക നിയമന നടപടിയുടെ നിർണായക ഘട്ടങ്ങൾ രാജസ്ഥാനിൽ നടന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹർജികൾ പരിഗണിക്കാൻ രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിക്ക് പ്രദേശിക അധികാരമുണ്ടെന്ന് ഹൈക്കോടതി വിധിച്ചു. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സഞ്ജയ് കെ. അഗർവാൾ, ജസ്റ്റിസ് ഇന്ദർജീത് സിങ് എന്നിവരുടെ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചാണ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയും മറ്റുള്ളവരും സുനിൽ കുമാറും തമ്മിലുള്ള കേസിലും അനുബന്ധ അപ്പീലുകളിലും വിധി പറഞ്ഞത്. സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഉത്തരവിനെതിരായ അപ്പീലുകളാണ് കോടതി തള്ളിയത്. അപ്പീലുകാർക്കായി അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ ഭരത് വ്യാസിനൊപ്പം സി.എസ്. സിൻഹ, രാകേഷ് ചൗധരി, മയങ്ക് കൻവാർ എന്നിവർ ഹാജരായി. എതിർകക്ഷികൾക്കായി സുനിൽ കുമാർ സൈനി, ഹേമന്ത് ടെയ്‌ലർ, വികാസ് മീണ എന്നിവർ ഹാജരായി.

ശാരീരികക്ഷമതാ പരീക്ഷയും കമ്പ്യൂട്ടർ പരീക്ഷയും രാജസ്ഥാനിൽ നടന്നത് നിർണായകമായി

രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള തസ്തികകൾക്കായി നടത്തിയ നിയമന നടപടിയാണ് കേസിന് ആധാരം. ശാരീരികക്ഷമതാ, ശാരീരിക നിലവാര പരീക്ഷകളും കമ്പ്യൂട്ടർ പരീക്ഷയും രാജസ്ഥാനിലാണ് നടന്നത്. തുടർന്ന് ട്രേഡ് ടെസ്റ്റ് ബിഹാറിലും വിശദമായ മെഡിക്കൽ പരിശോധന ഡൽഹിയിലുമാണ് നടത്തിയത്. പിന്നീട് തങ്ങളുടെ ഫിറ്റ്നസ് സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ പരിഗണിക്കാൻ നിർദേശം നൽകണമെന്നാവശ്യപ്പെട്ട് ഉദ്യോഗാർഥികൾ ഹർജി നൽകി. എന്നാൽ തർക്കത്തിന്റെ കാരണമായ ഒരു സംഭവവും രാജസ്ഥാനിൽ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നും അതിനാൽ രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിക്ക് കേസ് പരിഗണിക്കാൻ അധികാരമില്ലെന്നുമായിരുന്നു എതിർവാദം.

നിയമനത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു; സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ നിലപാട് ശരിവച്ചു

നിയമന നടപടിയെ ഒറ്റ പ്രക്രിയയായാണ് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് കണ്ടത്. അതിലെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതിനാൽ രാജസ്ഥാനിൽ നടന്ന ശാരീരിക പരീക്ഷകളും കമ്പ്യൂട്ടർ പരീക്ഷയും കേസിന്റെ കാരണത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഭാഗമാണെന്ന് സിംഗിൾ ബെഞ്ച് കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. പ്രദേശിക അധികാരമില്ലെന്ന പ്രാഥമിക എതിർപ്പ് അതുകൊണ്ടാണ് തള്ളിയത്. ഈ തീരുമാനമാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ചിന് മുന്നിൽ ചോദ്യം ചെയ്തത്.

കേസിന്റെ കാരണത്തിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം സംസ്ഥാനത്ത് ഉണ്ടായാലും അധികാരം ലഭിക്കാമെന്ന് കോടതി

ഭരണഘടനയുടെ 226(2) അനുച്ഛേദമാണ് ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് പരിശോധിച്ചത്. കേസിന്റെ കാരണത്തിന്റെ നിർണായകമായോ അവിഭാജ്യമായോ ഒരു ഭാഗം ഹൈക്കോടതിയുടെ പ്രദേശിക പരിധിക്കുള്ളിൽ ഉണ്ടായാൽ ഹർജി പരിഗണിക്കാൻ അധികാരമുണ്ടെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എതിർകക്ഷിയായ അധികാരസ്ഥാപനം എവിടെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്നത് മാത്രം നിർണായകമല്ല. നാവൽ കിഷോർ ശർമ വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയും ബെഞ്ച് പരിഗണിച്ചു. ആവശ്യപ്പെടുന്ന ആശ്വാസവും ഉന്നയിക്കുന്ന വസ്തുതകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമാണ് പരിശോധിക്കേണ്ടതെന്നും കേസിന്റെ കാരണത്തിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം സംസ്ഥാനത്ത് ഉണ്ടായാലും അധികാരപരിധി സ്ഥാപിക്കാമെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

രാജസ്ഥാനിലെ തൊഴിൽരഹിത യുവാക്കളെ ദൂരെയുള്ള കോടതിയിലേക്ക് അയക്കുന്നത് അനാവശ്യ ബുദ്ധിമുട്ടെന്ന് ബെഞ്ച്

ഹർജിക്കാർ രാജസ്ഥാനിൽ താമസിക്കുന്ന തൊഴിൽരഹിതരായ യുവാക്കളാണെന്നും അവർ രാജസ്ഥാനിൽ നിന്നാണ് നിയമന നടപടിയിൽ പങ്കെടുത്തതെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നിയമനത്തിന്റെ നിർണായക ഘട്ടങ്ങളും സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ നടന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഭരണഘടനാപരമായ പരിഹാരം തേടാൻ അവരെ ദൂരെയുള്ള മറ്റൊരു ഹൈക്കോടതിയിലേക്ക് അയക്കുന്നത് അനാവശ്യ ചെലവും ബുദ്ധിമുട്ടും ഉണ്ടാക്കുമെന്ന് ബെഞ്ച് വിലയിരുത്തി. ഒന്നിലധികം കോടതികൾക്ക് അധികാരമുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ തർക്കം പരിഗണിക്കാൻ ഏറ്റവും സൗകര്യപ്രദവും അനുയോജ്യവുമായ കോടതി ഏതാണെന്നതും പരിശോധിക്കാമെന്ന സുപ്രീംകോടതി നിലപാടും ബെഞ്ച് ആശ്രയിച്ചു.

കേന്ദ്രത്തിന്റെ അപ്പീലുകൾ തള്ളി; സിംഗിൾ ബെഞ്ച് ഉത്തരവ് നിലനിൽക്കും

പ്രദേശിക അധികാരമില്ലെന്ന വാദം തള്ളിയ സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ ഉത്തരവിൽ ഇടപെടാൻ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് തയ്യാറായില്ല. അപ്പീലുകൾ തള്ളുകയും സിംഗിൾ ബെഞ്ചിന്റെ തീരുമാനം ശരിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടെ ഫിറ്റ്നസ് സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ പരിഗണിക്കണമെന്ന ഉദ്യോഗാർഥികളുടെ ഹർജികൾ രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയിൽ തുടരുന്നതിനുള്ള പ്രദേശിക അധികാരത്തെച്ചൊല്ലിയ തടസ്സം നീങ്ങി.

രാജ്യവ്യാപക നിയമന തർക്കങ്ങളിൽ പരീക്ഷ നടന്ന സ്ഥലം അധികാരപരിധി നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമാകാം

വിധിയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയമഫലം രാജസ്ഥാനിലെ ഈ നിയമന തർക്കത്തിന്റെ പ്രദേശിക അധികാരം ഉറപ്പിച്ചതാണ്. അതേസമയം, എല്ലാ രാജ്യവ്യാപക നിയമന കേസുകളും അപേക്ഷകൻ താമസിക്കുന്ന സംസ്ഥാനത്തെ ഹൈക്കോടതിയിൽ നൽകാമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞിട്ടില്ല. ആവശ്യപ്പെടുന്ന പരിഹാരവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമുള്ള നിയമനത്തിന്റെ നിർണായക ഘട്ടങ്ങൾ സംസ്ഥാനത്ത് നടന്നിട്ടുണ്ടോ എന്നതാണ് പ്രധാന പരിശോധന. രാജസ്ഥാനിൽ ഇത്തരം നിയമന തർക്കങ്ങളിൽ പ്രദേശിക അധികാരം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ഈ മാനദണ്ഡം പ്രസക്തമാകും.